Đề xuất tăng tỷ lệ vốn ngoại trong hãng hàng không Việt Nam lên mức 49%

Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định về vận tải hàng không với nhiều nội dung sửa đổi đáng chú ý, tập trung vào điều kiện thành lập và hoạt động của doanh nghiệp hàng không. Trong đó, đề xuất điều chỉnh tỷ lệ góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài tại các hãng hàng không Việt Nam lên mức tối đa 49% thay cho giới hạn 34% hiện hành được xem là điểm thay đổi quan trọng.

Theo dự thảo, nhà đầu tư nước ngoài có thể nắm giữ tối đa 49% vốn điều lệ tại doanh nghiệp vận tải hàng không Việt Nam. So với quy định đang áp dụng, mức đề xuất mới mở rộng đáng kể khả năng tham gia của dòng vốn quốc tế vào lĩnh vực này. Cơ quan soạn thảo cho rằng sự điều chỉnh này sẽ giúp doanh nghiệp trong nước có thêm cơ hội tiếp cận nguồn vốn, công nghệ, kinh nghiệm quản trị và năng lực điều hành từ các đối tác nước ngoài, qua đó nâng cao sức cạnh tranh.

Đáng lưu ý, dù tăng tỷ lệ sở hữu của phía nước ngoài, dự thảo vẫn bảo đảm nhà đầu tư trong nước nắm giữ quyền chi phối. Khi tỷ lệ sở hữu trong nước vẫn trên 51%, quyền quyết định các vấn đề quan trọng của doanh nghiệp tiếp tục thuộc về phía Việt Nam, bao gồm những nội dung liên quan đến an ninh, quốc phòng cũng như hoạt động khai thác vận chuyển nội địa và quốc tế. Cách thiết kế chính sách này được đánh giá là nhằm cân bằng giữa yêu cầu thu hút đầu tư và bảo đảm lợi ích quốc gia.

Song song với điều chỉnh về cơ cấu vốn, dự thảo nghị định cũng thay đổi quy định về mức vốn chủ sở hữu tối thiểu đối với doanh nghiệp kinh doanh vận tải hàng không. Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp khai thác đến 10 tàu bay phải có tối thiểu 300 tỷ đồng; từ 11 đến 30 tàu bay cần 600 tỷ đồng; và trên 30 tàu bay phải có 700 tỷ đồng vốn chủ sở hữu.

Tuy nhiên, dự thảo mới rút gọn còn hai mức. Cụ thể, doanh nghiệp khai thác đến 30 tàu bay chỉ cần đáp ứng tối thiểu 300 tỷ đồng vốn chủ sở hữu, thay vì phải tăng lên 600 tỷ đồng khi vượt mốc 10 tàu bay như trước. Trong khi đó, hãng khai thác từ 31 tàu bay trở lên vẫn phải bảo đảm mức 700 tỷ đồng. Việc điều chỉnh này được cho là tạo thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp có kế hoạch mở rộng đội bay ở quy mô vừa, giảm bớt áp lực tài chính trong giai đoạn phát triển.

Theo Cục Hàng không Việt Nam, các đề xuất sửa đổi lần này xuất phát từ yêu cầu thực tiễn và bối cảnh hội nhập, nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời phù hợp với các cam kết quốc tế về mở cửa thị trường đối với ngành nghề kinh doanh có điều kiện.

Một điểm mới khác là thay đổi cách thức chứng minh điều kiện về vốn khi xin cấp phép thành lập hãng hàng không. Thay vì phải có văn bản xác nhận của tổ chức tín dụng về khoản tiền phong tỏa đối với vốn góp như quy định hiện hành, doanh nghiệp có thể sử dụng báo cáo kiểm toán vốn chủ sở hữu tại thời điểm đề nghị cấp phép để làm căn cứ chứng minh năng lực tài chính.

Theo cơ quan soạn thảo, việc sử dụng báo cáo kiểm toán sẽ phản ánh trung thực và toàn diện hơn tình hình tài chính của doanh nghiệp, đồng thời giảm bớt thủ tục hành chính liên quan đến phong tỏa vốn. Đây được xem là bước cải cách nhằm nâng cao tính minh bạch và bảo đảm doanh nghiệp thực sự đáp ứng yêu cầu về năng lực tài chính khi tham gia thị trường hàng không, lĩnh vực có yêu cầu cao về an toàn và ổn định.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng bổ sung quy định cho phép doanh nghiệp đã được cấp giấy phép kinh doanh vận tải hàng không thương mại thường lệ được khai thác thêm các chuyến bay không thường lệ mà không phải xin cấp phép riêng. Thay đổi này được xây dựng trên cơ sở thực tiễn hoạt động, giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong việc tổ chức khai thác, tận dụng cơ hội thị trường trong phạm vi năng lực sẵn có.