Sau gần một thập kỷ kể từ khi quy hoạch Cảng hàng không Điện Biên được phê duyệt, bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và khu vực Tây Bắc đã có nhiều thay đổi đáng kể, kéo theo nhu cầu vận tải hàng không ngày càng gia tăng. Trước yêu cầu thực tiễn đó, Bộ Xây dựng vừa ban hành Quyết định phê duyệt nhiệm vụ lập Quy hoạch Cảng hàng không Điện Biên cho thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, nhằm cập nhật, điều chỉnh định hướng phát triển phù hợp với giai đoạn mới.
Quyết định này được xem là bước triển khai cụ thể Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, đồng thời tạo căn cứ để các cơ quan chức năng rà soát, hoàn thiện định hướng đầu tư đối với Cảng hàng không Điện Biên theo hướng đồng bộ, hiệu quả và bền vững.
Theo nội dung được phê duyệt, phạm vi nghiên cứu lập quy hoạch Cảng hàng không Điện Biên có quy mô khoảng 201,39 ha, bao gồm diện tích đã được xác định tại Quyết định số 648/QĐ-TTg ngày 7/6/2023 của Thủ tướng Chính phủ và khu vực lân cận. Quy hoạch được xây dựng cho giai đoạn 2021-2030, đồng thời xác lập tầm nhìn phát triển đến năm 2050, bảo đảm phù hợp với chiến lược phát triển dài hạn của ngành hàng không và nhu cầu của địa phương.
Quan điểm xuyên suốt trong quá trình lập quy hoạch là tận dụng tối đa kết cấu hạ tầng hiện có, bảo đảm đáp ứng nhu cầu vận tải hàng không trong kỳ quy hoạch, đồng thời giữ tính mở và linh hoạt trong phân kỳ đầu tư. Việc quy hoạch cũng phải kết hợp hài hòa giữa mục tiêu phát triển kinh tế với yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh và an toàn khai thác, hướng tới tối ưu hóa không gian sử dụng đất hàng không dân dụng của Cảng.
Mục tiêu trọng tâm của quy hoạch là nghiên cứu, bố trí không gian phát triển hợp lý để Cảng hàng không Điện Biên đáp ứng tốt nhu cầu vận chuyển hành khách, hàng hóa, qua đó phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Điện Biên và toàn vùng Tây Bắc. Trên cơ sở đó, các cơ quan chuyên môn sẽ đề xuất lộ trình đầu tư phù hợp với từng giai đoạn, bảo đảm tính khả thi và hiệu quả sử dụng nguồn lực.
Việc lập quy hoạch phải tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật về quy hoạch và hàng không dân dụng, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc gia cũng như tiêu chuẩn, khuyến cáo của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO). Đồng thời, quy hoạch phải bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh, an toàn khai thác và khả năng triển khai trong thực tế.
Nhiệm vụ lập quy hoạch bao gồm nhiều nội dung trọng yếu như khảo sát, điều tra, thu thập số liệu phục vụ công tác lập quy hoạch; phân tích, đánh giá hiện trạng và công suất khai thác của hệ thống hạ tầng hiện hữu; dự báo nhu cầu vận chuyển hàng không trong từng giai đoạn.
Trên cơ sở đó, các phương án quy hoạch Cảng sẽ được nghiên cứu, đề xuất, gắn với việc bố trí các công trình nhằm tối ưu hóa công suất khai thác. Ngoài ra, quy hoạch còn xác định rõ tính chất, vai trò, quy mô của Cảng, các chỉ tiêu cơ bản về đất đai và hạ tầng kỹ thuật, đồng thời ước tính tổng mức đầu tư và đề xuất phương án phân kỳ đầu tư phù hợp với nhu cầu phát triển.
Theo kế hoạch, thời hạn hoàn thành công tác lập quy hoạch là Quý II/2026, chưa bao gồm thời gian thẩm định và phê duyệt theo quy định. Bộ Xây dựng là cơ quan tổ chức lập quy hoạch, trong khi Cục Hàng không Việt Nam được giao trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, bảo đảm tuân thủ các quy định tại Nghị định số 05/2021/NĐ-CP.
Trong quá trình triển khai, Cục Hàng không Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, đơn vị liên quan và nhà tài trợ, đồng thời hướng dẫn, giám sát để hoàn thiện sản phẩm quy hoạch, kể cả việc trao đổi kinh phí cắm mốc giới phục vụ quản lý ranh giới Cảng sau khi quy hoạch được phê duyệt.
Nhà tài trợ cho sản phẩm quy hoạch là Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam, đơn vị có trách nhiệm bảo đảm việc tài trợ tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc theo quy định pháp luật hiện hành.
Trước đó, Quy hoạch Cảng hàng không Điện Biên giai đoạn đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 đã được phê duyệt từ năm 2017 và điều chỉnh vào các năm 2021, 2023, với công suất quy hoạch đến năm 2030 khoảng 2 triệu hành khách/năm. Theo Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc, Cảng hàng không Điện Biên được xác định là sân bay cấp 3C, giai đoạn đến năm 2030 đạt công suất khoảng 2 triệu hành khách/năm và tầm nhìn đến năm 2050 khoảng 3 triệu hành khách/năm.
Trong bối cảnh các điều kiện phát triển và nhu cầu vận tải hàng không đã thay đổi rõ rệt sau gần 9 năm, việc phê duyệt nhiệm vụ lập Quy hoạch Cảng hàng không Điện Biên được đánh giá là bước đi quan trọng, tạo cơ sở pháp lý để định hướng đầu tư, phát triển Cảng theo hướng hiện đại, đồng bộ, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh cho khu vực Tây Bắc trong giai đoạn mới.
