Trong bối cảnh chi phí đầu vào leo thang và sức mua thị trường chưa phục hồi rõ nét, đề xuất điều chỉnh ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế đối với hộ kinh doanh đang nhận được nhiều sự quan tâm. Các chuyên gia cho rằng, việc nâng mức này lên khoảng 1-2 tỷ đồng là bước đi phù hợp, góp phần giảm gánh nặng tài chính và tạo điều kiện để khu vực kinh tế nhỏ lẻ duy trì hoạt động.
Hiện nay, theo quy định đang áp dụng, hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng mỗi năm trở xuống không phải nộp thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng. Tuy nhiên, nhiều ý kiến đánh giá mức này đã không còn phản ánh đúng thực tế, khi chi phí thuê mặt bằng, nguyên vật liệu và nhân công đều tăng mạnh trong thời gian qua. Điều này khiến không ít hộ dù có doanh thu vượt ngưỡng nhưng lợi nhuận thực tế lại khá thấp.
Từ góc độ chính sách, dự thảo luật sửa đổi các luật thuế liên quan đưa ra một điểm mới đáng chú ý: không quy định cứng mức doanh thu miễn thuế trong luật mà trao quyền cho Chính phủ chủ động điều chỉnh theo từng giai đoạn. Theo các chuyên gia, cách tiếp cận này giúp tăng tính linh hoạt trong điều hành, đặc biệt khi nền kinh tế còn nhiều biến động khó lường.
Phân tích sâu hơn, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, cho rằng việc nâng ngưỡng miễn thuế trong giai đoạn hiện nay mang ý nghĩa hỗ trợ thiết thực. Khi chi phí đầu vào gia tăng trong khi sức mua suy giảm, nhiều hộ kinh doanh, nhất là ở các lĩnh vực có biên lợi nhuận thấp, đang gặp không ít khó khăn. Điều chỉnh ngưỡng doanh thu không chịu thuế sẽ giúp nhóm này có thêm dư địa để duy trì hoạt động và ổn định nguồn thu.
Cùng quan điểm, ông Nguyễn Văn Phụng, đại diện Hiệp hội Pháp chế doanh nghiệp Việt Nam, nhận định hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ có nhiều điểm tương đồng về quy mô và năng lực tài chính. Do đó, trong bối cảnh hiện nay, chính sách thuế cần có sự hỗ trợ nhất định để tạo điều kiện cho nhóm này tích lũy nguồn lực, từng bước mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh.
Theo Bộ Tài chính, đề xuất điều chỉnh ngưỡng doanh thu không chịu thuế xuất phát từ những biến động kinh tế từ đầu năm 2026 đến nay, khi giá nhiên liệu tăng kéo theo chi phí đầu vào leo thang, trong khi sức cầu suy giảm. Việc nghiên cứu nâng ngưỡng miễn thuế không chỉ nhằm hỗ trợ hộ kinh doanh, mà còn góp phần đảm bảo sự công bằng giữa các nhóm đối tượng, đồng thời khuyến khích các hộ phát triển lên mô hình doanh nghiệp.
Đáng chú ý, việc trao quyền cho Chính phủ điều chỉnh mức doanh thu miễn thuế còn giúp tăng khả năng ứng phó trong các tình huống khẩn cấp, phù hợp với định hướng điều hành chính sách tài khóa linh hoạt. Tuy nhiên, bài toán đặt ra là cần cân đối giữa mục tiêu hỗ trợ khu vực kinh tế nhỏ với yêu cầu đảm bảo nguồn thu ngân sách nhà nước.
Số liệu từ Bộ Tài chính cho thấy, giai đoạn 2022 - 2025, cả nước có khoảng 3 - 4 triệu hộ kinh doanh, trong đó hơn 2 triệu hộ nộp thuế ổn định, đóng góp khoảng 2% tổng thu ngân sách. Riêng năm 2025, số thu từ khu vực này đạt hơn 32.800 tỷ đồng, tăng mạnh so với cùng kỳ. Điều này cho thấy vai trò không nhỏ của khu vực hộ kinh doanh trong nền kinh tế.
Trong quá trình thẩm tra dự thảo luật, đã có nhiều đề xuất về mức điều chỉnh cụ thể. Một số ý kiến đề nghị nâng ngưỡng lên khoảng 3 tỷ đồng mỗi năm, trong khi cơ quan thẩm tra cho rằng mức tối thiểu khoảng 2 tỷ đồng có thể là phương án phù hợp hơn trong giai đoạn hiện nay.
Dự kiến, nội dung liên quan đến điều chỉnh chính sách thuế đối với hộ kinh doanh sẽ tiếp tục được Quốc hội thảo luận trong thời gian tới. Giới chuyên gia kỳ vọng, nếu được thiết kế hợp lý và linh hoạt, chính sách này sẽ trở thành “đòn bẩy” quan trọng, giúp khu vực kinh tế nhỏ lẻ vượt qua khó khăn và phát triển bền vững hơn trong tương lai.
