
Khoa học, công nghệ và chuyển đổi số cần tạo giá trị thực
Chiều 28/9, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, chủ trì phiên họp đầu tiên của Ban Chỉ đạo sau khi được kiện toàn theo Quyết định số 208-QĐ/TW của Bộ Chính trị.
Tại phiên họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu cụ thể hóa Nghị quyết số 19-NQ/TW về đổi mới mô hình phát triển đất nước, gắn với Nghị quyết số 57-NQ/TW và các kết luận chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Năm 2026 là năm đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, với mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên. Sáu tháng đầu năm, GDP tăng 8,18%; để hoàn thành mục tiêu cả năm, sáu tháng cuối năm phải phấn đấu tăng khoảng 11,9%.
Theo Thủ tướng, các động lực truyền thống như đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu vẫn giữ vai trò quan trọng. Tuy nhiên, nếu tăng trưởng chỉ dựa vào vốn và lao động chi phí thấp thì không thể duy trì mức tăng trưởng hai con số trong nhiều năm. Nâng năng suất, với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những yếu tố giữ vai trò quyết định, là yêu cầu mang tính dài hạn.
Nghị quyết số 57-NQ/TW đặt mục tiêu đến năm 2030, quy mô kinh tế số đạt tối thiểu 30% GDP, đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng trên 55%.
Thủ tướng nhấn mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không còn là “động lực bổ trợ” mà phải trở thành “động lực chủ yếu, trực tiếp”, được đo đếm bằng kết quả tăng trưởng, nhất là đóng góp trực tiếp vào tăng năng suất và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Sau một năm chín tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, thể chế cơ bản được khơi thông; danh mục công nghệ chiến lược được phê duyệt; hạ tầng số, dữ liệu và dịch vụ công trực tuyến có bước tiến.
Tuy nhiên, Thủ tướng cho rằng vẫn còn khoảng cách giữa chủ trương và kết quả thực tế. Điểm nghẽn lớn hiện nay không còn chủ yếu nằm ở nhận thức, chủ trương hay nguồn lực, mà ở năng lực tổ chức thực hiện và trách nhiệm đến cùng của từng cơ quan, đơn vị, nhất là người đứng đầu.
“Nói cách khác, chúng ta đã làm khá tốt phần ‘mở đường’, nhưng phần ‘ra sản phẩm, ra doanh thu, ra tăng trưởng’ còn chậm và chưa đáp ứng kỳ vọng, yêu cầu”, Thủ tướng nêu rõ.
Thủ tướng yêu cầu chuyển mạnh từ “đo đầu vào” sang “đo đầu ra tăng trưởng”. Thay vì lấy số văn bản, số đề tài hay số nền tảng làm thước đo chính, cần tập trung vào năng suất lao động, doanh thu công nghệ số, giá trị gia tăng và mức đóng góp vào GRDP của địa phương, GDP của đất nước.
Mỗi nhiệm vụ phải xác định rõ bốn nội dung: đóng góp bao nhiêu vào tăng trưởng, ai chịu trách nhiệm, nguồn lực ở đâu và bao giờ có kết quả.
Cùng với đó, cần chuyển trọng tâm từ Chính phủ số sang kinh tế số, xã hội số; phát triển kinh tế dữ liệu, doanh nghiệp công nghệ số; lấy mua sắm công, đầu tư công làm “thị trường đầu tiên”; phổ cập kỹ năng số, phát triển giáo dục số, y tế số và thanh toán số gắn với bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Thủ tướng cũng yêu cầu phân vai rõ hơn giữa các chủ thể. Bộ quản lý ngành phải là “tư lệnh” chuỗi giá trị; địa phương lựa chọn sản phẩm dựa trên lợi thế thực tiễn; doanh nghiệp tham gia từ khâu đặt bài toán đến thị trường; viện, trường nghiên cứu theo đặt hàng; Nhà nước kiến tạo thể chế, dữ liệu, hạ tầng và chấp nhận rủi ro có kiểm soát.
Theo các báo cáo tại phiên họp, kinh tế số, công nghiệp công nghệ số và hạ tầng số tiếp tục có bước phát triển, đóng góp trực tiếp cho tăng trưởng kinh tế.
Trong tám tháng năm 2026, xuất khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 101 tỷ USD, tăng 51,1%, trở thành nhóm hàng đầu tiên vượt mốc 100 tỷ USD.
Việt Nam lần đầu vào nhóm 10 nước có tốc độ Internet nhanh nhất thế giới; hơn 505.000 cơ sở kinh doanh áp dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền; thu thuế thương mại điện tử đạt gần 114,2 nghìn tỷ đồng. Sáu tháng đầu năm, có hơn 15 tỷ giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt, tăng 34,3% về số lượng.
Trong tổng số 2.011 nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, Nghị quyết số 11/NQ-CP, Chương trình số 02-CTr/BCĐTW và các kết luận của Ban Chỉ đạo, đã hoàn thành 1.326 nhiệm vụ, tăng 98 nhiệm vụ so với quý II.
Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, danh mục 3.030 tiêu chuẩn phục vụ 30 nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược đã được hoàn thiện. Sàn giao dịch khoa học và công nghệ quốc gia kết nối dữ liệu với 15 sàn của địa phương. Tỷ trọng giá trị xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao trong tổng giá trị hàng hóa xuất khẩu đạt khoảng 54,2%; có 2.647 công bố quốc tế trên Scopus.
Các bộ, cơ quan đề xuất 38 nhiệm vụ nhằm giải quyết 11 bài toán công nghệ chiến lược. Bộ Khoa học và Công nghệ đã hoàn thành thẩm định 28/38 nhiệm vụ; sáu bộ, cơ quan đã phê duyệt 14 nhiệm vụ và đang tuyển chọn tổ chức thực hiện.
Trong chuyển đổi số, tám nhóm thông tin, giấy tờ đã được tích hợp trên VNeID, trong đó có 18,9 triệu tài khoản hưởng an sinh xã hội, 25,8 triệu giấy phép lái xe và 24,2 triệu thông tin tình trạng hôn nhân.
Đã hoàn thành đồng bộ 8/12 cơ sở dữ liệu trọng yếu và 69/104 cơ sở dữ liệu chuyên ngành về Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Cơ sở dữ liệu đảng viên quản lý hơn 5,3 triệu hồ sơ, được làm sạch 99,83%. Có 148 triệu thuê bao được đồng bộ vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Tuy nhiên, Thủ tướng chỉ rõ vẫn còn nhiều nhiệm vụ quá hạn, trong đó có những nhiệm vụ kéo dài chưa được xử lý dứt điểm. Tạo lập, kết nối và chia sẻ dữ liệu vẫn là điểm nghẽn; cắt giảm thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu còn hạn chế, vẫn có tình trạng yêu cầu người dân nộp hồ sơ giấy trong khi thông tin đã có trên cơ sở dữ liệu.
Việc triển khai nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược tại một số bộ, cơ quan còn lúng túng; thương mại hóa kết quả nghiên cứu còn khó khăn; hệ thống phòng thí nghiệm chưa được đầu tư đồng bộ, liên thông, dùng chung. Một số nhiệm vụ khoa học, công nghệ tại địa phương chưa xuất phát từ nhu cầu thị trường và doanh nghiệp, chưa xác định rõ sản phẩm đầu ra và địa chỉ ứng dụng.
Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan khẩn trương hoàn thành dứt điểm 27 nhiệm vụ quá hạn, đồng thời rà soát toàn bộ nhiệm vụ được giao, không để phát sinh nhiệm vụ quá hạn mới.
Đẩy nhanh hoàn thiện dữ liệu đất đai
Về cơ sở dữ liệu, các bộ, ngành, địa phương phải hoàn thiện khung quản trị dữ liệu, xác định rõ cơ quan chủ quản và trách nhiệm cập nhật; thực hiện đối soát định kỳ, xử lý tình trạng dữ liệu không thống nhất.

Đáng chú ý, Thủ tướng yêu cầu đến hết năm 2027 cơ bản hoàn thành công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và hoàn thiện Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.
Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Bộ Công an đẩy nhanh tiến độ đồng bộ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để tích hợp trên VNeID.
Theo chỉ đạo, các cơ quan liên quan phải đẩy nhanh việc đồng bộ, đồng thời đôn đốc, hướng dẫn các địa phương kết nối với hệ thống định danh điện tử để công dân được hưởng mức ưu đãi giảm phí, lệ phí theo Nghị quyết số 66.22/NQ-CP về phát triển Công dân số. Nhiệm vụ này phải hoàn thành trước ngày 30/10/2026.
Việc hoàn thiện dữ liệu đất đai được gắn trực tiếp với cải cách thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công trên môi trường số. Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục tái cấu trúc thủ tục hành chính theo hướng dựa trên dữ liệu, bảo đảm người dân không phải cung cấp lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có.
Bộ Tư pháp được giao đề xuất giải pháp tổng thể về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu, báo cáo Thủ tướng trước ngày 5/10/2026.
Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương rà soát dư địa tăng trưởng của từng ngành, vùng, địa phương và chuỗi giá trị; xác định rõ điểm nghẽn, bài toán cần giải quyết, lấy doanh nghiệp làm trung tâm và tham gia trong toàn bộ quá trình.
Tinh thần xuyên suốt là chuyển từ quyết tâm và nguồn lực sang sản phẩm, từ sản phẩm sang doanh thu, năng suất và giá trị gia tăng; để khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự trở thành động lực chủ yếu, trực tiếp của tăng trưởng.