Huế tập trung phát triển nông nghiệp hàng hóa gắn với chuỗi giá trị

Từng bước hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thành phố cơ bản ổn định, từng bước chuyển từ quy mô nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa tập trung, an toàn, nâng cao giá trị gia tăng. Một số vùng sản xuất tập trung, sản phẩm chủ lực và mô hình liên kết giữa nông dân, hợp tác xã với doanh nghiệp đã được hình thành, bước đầu tạo nguồn nguyên liệu phục vụ thị trường.

Lúa tiếp tục là cây trồng chủ lực với diện tích gieo trồng năm 2026 đạt 52.781 ha, sản lượng ước đạt 335 nghìn tấn; trong đó, diện tích lúa chất lượng cao hơn 24.000 ha. Thành phố hiện có khoảng 3.788 ha cây ăn quả, tập trung vào các sản phẩm có lợi thế như thanh trà, bưởi, cam Nam Đông, chuối, ổi và dứa.

Đến nay, thành phố bước đầu hình thành 18 mã số vùng trồng với tổng diện tích khoảng 141 ha, tạo tiền đề mở rộng vùng nguyên liệu, nâng cao chất lượng và khả năng truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Trong lĩnh vực lâm nghiệp, thành phố có hơn 14.600 ha rừng trồng sản xuất gỗ lớn và khoảng 15.000 ha rừng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững FSC. Các mô hình liên kết giữa chủ rừng, hợp tác xã và doanh nghiệp chế biến từng bước hình thành chuỗi từ phát triển vùng nguyên liệu đến khai thác, chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

Nhiều chuỗi liên kết trong trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp và thủy sản cũng được mở rộng, tập trung vào các sản phẩm như lúa giống, lúa chất lượng cao, Thanh trà Huế, cam Nam Đông, rau má Quảng Thọ, rau màu VietGAP, chăn nuôi hữu cơ, rừng trồng có chứng chỉ FSC và thủy sản đặc sản đầm phá.

Đáng chú ý, diện tích sản xuất nông nghiệp hữu cơ và theo hướng hữu cơ từ năm 2022 đến nay đạt khoảng 1.940 ha; hơn 100 hộ dân tham gia các chuỗi sản xuất lợn, bò, gà, lúa và cây ăn quả theo hướng hữu cơ.

Toàn thành phố hiện có 211 hợp tác xã nông nghiệp hoạt động theo Luật Hợp tác xã năm 2023. Hoạt động của các hợp tác xã từng bước chuyển từ cung ứng dịch vụ đơn thuần sang tổ chức sản xuất hàng hóa gắn với vùng nguyên liệu, cơ giới hóa, chế biến và liên kết tiêu thụ.

Một số hợp tác xã đã chủ động đầu tư máy móc, thiết bị, xây dựng thương hiệu, hoàn thiện bao bì, truy xuất nguồn gốc và kết nối sản phẩm với các kênh phân phối, qua đó từng bước nâng cao vai trò của hợp tác xã trong tổ chức sản xuất và kết nối thị trường.

OCOP chuyển từ phát triển sản phẩm sang nâng giá trị

Đến tháng 8/2026, toàn thành phố có 118 sản phẩm OCOP được đánh giá, phân hạng. Trong đó, 63 sản phẩm từ 3 sao trở lên còn thời hạn, gồm 58 sản phẩm 3 sao, 4 sản phẩm 4 sao và 1 sản phẩm 5 sao cấp quốc gia.

Các sản phẩm tập trung chủ yếu ở nhóm thực phẩm, dược liệu, đồ uống, thủ công mỹ nghệ, sinh vật cảnh, dịch vụ du lịch cộng đồng và du lịch sinh thái. Sau khi được công nhận, nhiều sản phẩm đã có chuyển biến tích cực về chất lượng, mẫu mã, bao bì, truy xuất nguồn gốc cũng như phương thức quảng bá, tiêu thụ.

Tại cuộc họp, các đại biểu tập trung thảo luận về tổ chức lại sản xuất, hình thành vùng nguyên liệu quy mô phù hợp; nâng cao vai trò của hợp tác xã; thu hút doanh nghiệp đầu tư vào chế biến, tiêu thụ sản phẩm; phát triển các sản phẩm đặc trưng, có lợi thế gắn với Chương trình OCOP.

Các ý kiến đề nghị tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà nông, nhà khoa học, doanh nghiệp và hợp tác xã nhằm xây dựng những chuỗi sản xuất ổn định, đáp ứng yêu cầu về sản lượng, chất lượng và thị trường.

Phát biểu kết luận, Chủ tịch UBND thành phố Lê Trí Thanh khẳng định Huế còn nhiều dư địa phát triển nông nghiệp nhờ có các vùng sinh thái đa dạng, từ đồng bằng, gò đồi, miền núi đến đầm phá, ven biển; đồng thời có lợi thế về nguồn nhân lực, khoa học và công nghệ với hệ thống trường đại học, cơ sở nghiên cứu chuyên ngành trên địa bàn.

Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu ngành nông nghiệp đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất; tăng cường phối hợp với Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Huế và các cơ sở nghiên cứu trong lựa chọn giống, chuyển giao kỹ thuật, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Đặc biệt, người dân, doanh nghiệp sản xuất nông nghiệp phải chuyển từ tư duy tự sản xuất, tự tiêu thụ sang hợp tác, liên kết theo chuỗi giá trị.

Chọn sản phẩm lợi thế, tạo chuỗi liên kết bền vững

Nhấn mạnh yêu cầu không phát triển dàn trải, Chủ tịch UBND thành phố giao ngành nông nghiệp nghiên cứu, lựa chọn một số sản phẩm chủ lực trong lĩnh vực trồng trọt để tập trung đầu tư, phù hợp với lợi thế của từng vùng sinh thái.

Đối với cây sen, cần xác định rõ khu vực và quy mô vùng trồng ổn định; tăng cường ứng dụng khoa học, kỹ thuật, cải tạo giống, nâng cao năng suất và chất lượng. Việc phát triển sen phải gắn với xây dựng sản phẩm đặc trưng của Huế, đồng thời khai thác hiệu quả các giá trị về cảnh quan, sinh thái, văn hóa và du lịch.

Các sản phẩm có lợi thế khác như chuối tại A Lưới cùng một số cây trồng đặc trưng đã có thương hiệu cũng cần được đánh giá kỹ để lựa chọn hướng đầu tư phù hợp.

Về chăn nuôi, Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu quy hoạch các vùng chăn nuôi tập trung, bảo đảm an toàn sinh học, kiểm soát dịch bệnh và bảo vệ môi trường; khuyến khích phát triển các mô hình chăn nuôi hữu cơ, tuần hoàn, gắn kết chặt chẽ giữa người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp.

Trong lĩnh vực lâm nghiệp, cần tiếp tục phát triển rừng trồng gỗ lớn gắn với doanh nghiệp có năng lực dẫn dắt, hợp đồng liên kết và phương án thu mua ổn định, tạo sự yên tâm cho người dân. Thành phố tiếp tục mở rộng diện tích rừng được cấp chứng chỉ FSC; đồng thời nghiên cứu chuyển đổi từng bước những diện tích trồng keo sang các loại cây có giá trị cao hơn.

Chủ tịch UBND thành phố cũng đặc biệt lưu ý việc nghiên cứu phát triển cây dược liệu không chỉ tại miền núi, dưới tán rừng mà còn ở vùng gò đồi, vùng cát và những diện tích canh tác kém hiệu quả. Ngành nông nghiệp cần phối hợp với các cơ sở nghiên cứu lựa chọn những loại dược liệu phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu của Huế, từng bước hình thành vùng nguyên liệu gắn với chế biến, phát triển sản phẩm OCOP và liên kết tiêu thụ.

Đối với Chương trình OCOP, thành phố yêu cầu rà soát các sản phẩm đã được công nhận, hỗ trợ các chủ thể hoàn thiện hồ sơ đánh giá lại, duy trì và nâng hạng sản phẩm. Việc phát triển OCOP phải đi vào thực chất, gắn chặt với vùng nguyên liệu, chất lượng, mẫu mã, thương hiệu, câu chuyện văn hóa và khả năng tiêu thụ; ưu tiên các sản phẩm đặc sản, làng nghề, dược liệu và sản phẩm gắn với văn hóa, di sản Huế.

Cùng với việc củng cố các kênh phân phối truyền thống, ngành chức năng cần tổ chức tập huấn, hướng dẫn người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp tham gia các sàn thương mại điện tử, nền tảng số; đẩy mạnh quảng bá và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Thành phố đồng thời khuyến khích xây dựng các sản phẩm du lịch nông thôn gắn với OCOP theo hướng bài bản, bền vững, qua đó nâng cao giá trị sản phẩm và thu nhập cho người dân. Đây được xem là hướng đi quan trọng để khai thác đồng thời thế mạnh nông nghiệp, văn hóa và du lịch, góp phần hình thành các chuỗi giá trị nông nghiệp có sức cạnh tranh và phát triển bền vững.