Từ cây rừng vô danh đến “hàng hiệu” được thổi giá
Thời gian gần đây, trên các diễn đàn sinh vật cảnh và mạng xã hội, cái tên “muội hồng” liên tục được nhắc đến như một hiện tượng. Loài cây này vốn sinh trưởng tự nhiên tại các vùng núi đá vôi thuộc Thanh Hóa và Ninh Bình, nổi bật với thân đen xù xì, dáng thế tự nhiên độc đáo và những chồi non mang màu xanh biếc.
Theo ghi nhận, một gốc muội hồng vừa khai thác từ rừng có giá chỉ vài triệu đồng. Tuy nhiên, sau khi được ươm trồng, chăm sóc, tạo dáng và đưa vào chậu, giá trị của cây có thể tăng lên hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng. Biên độ lợi nhuận lớn đã khiến không ít người dân địa phương và giới buôn cây đổ xô vào rừng săn tìm, góp phần đẩy hoạt động khai thác loài cây này vượt ngoài tầm kiểm soát.
Để lấy được những gốc cây có dáng “độc”, người khai thác thường sử dụng các công cụ hỗ trợ để tách cây khỏi các vách đá. Hoạt động này không chỉ làm suy giảm nguồn cây trong tự nhiên mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến cấu trúc địa chất của các khu vực núi đá vôi, từ đó tác động tiêu cực đến hệ sinh thái rừng.
Theo phản ánh, tình trạng khai thác muội hồng đang xuất hiện tại một số địa phương miền núi của Thanh Hóa. Việc thu hái, vận chuyển và mua bán chủ yếu diễn ra tự phát, khó kiểm soát.
Không chỉ người khai thác, nhiều người chơi cây cũng sẵn sàng chi tiền lớn để sở hữu những gốc muội hồng “độc lạ”. Anh T.X.T., một người chơi cây cảnh tại phường Hạc Thành, cho biết từng bỏ ra hàng chục triệu đồng để mua một gốc muội hồng vì thấy lạ mắt và có tiềm năng tăng giá. Theo anh, thị trường hiện nay chủ yếu dựa vào cảm quan và các thế cây độc, lạ; trong đó, những cây có dáng “bàn trà” vẫn được ưa chuộng hơn cả.
Ở chiều ngược lại, nguồn muội hồng trong tự nhiên đang bị vắt kiệt. Việc khai thác không còn diễn ra dễ dàng ở bìa rừng mà bắt đầu đẩy người đi săn cây vào những tình huống mạo hiểm tính mạng.
Anh B.H.T., trú tại phường Ngọc Sơn (Thanh Hóa) – một "thợ săn" cây có thâm niên thừa nhận, hiện nay để tìm được một gốc cây đạt chuẩn "hàng hiệu" là cực kỳ khó khăn. Theo anh T., những khu vực dễ tiếp cận gần như đã bị cạo sạch, buộc người đi tầng sau phải leo sâu vào rừng thẳm hoặc đu dây tiếp cận các vách đá dựng đứng mới mong có hàng. “Bây giờ cứ nghe ở đâu có cây đẹp là người ta kéo đến ngay.
Siết chặt quản lý, ngăn chặn hành vi vi phạm
Trước thực trạng khai thác muội hồng tràn lan, ngày 1/4/2026, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Thanh Hóa đã chính thức phát đi cảnh báo về thú chơi cây muội hồng. Cơ quan chức năng khẳng định: Muội hồng mọc trong rừng tự nhiên là tài sản quốc gia. Mọi hành vi khai thác, vận chuyển, mua bán khi chưa được cấp phép đều là vi phạm pháp luật lâm nghiệp.
Ngay sau cảnh báo, lực lượng kiểm lâm đã phối hợp với các cơ quan liên quan ra quân tổng kiểm tra. Điển hình là vụ việc ngày 2/4/2026, lực lượng chức năng đã phát hiện và thu giữ hàng trăm cây muội hồng tại các điểm tập kết trái phép. Những cây này chủ yếu được khai thác từ rừng núi đá vôi, bọc trong bầu đất và chuẩn bị vận chuyển đi các tỉnh phía Bắc để tiêu thụ.
Cơ quan chức năng nhận định, các đối tượng vi phạm thường lợi dụng đêm tối hoặc dùng các loại giấy tờ không rõ ràng để hợp thức hóa việc vận chuyển. Nhiều người chơi cây vì thiếu hiểu biết cũng vô tình tiếp tay cho hành vi phá rừng khi mua những cây không có nguồn gốc, hóa đơn chứng từ hợp lệ.
Việc xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, từ người trực tiếp khai thác đến các đầu nậu thu mua, đang được tỉnh Thanh Hóa triển khai quyết liệt. Mức xử phạt hành chính đối với các hành vi này rất nặng, thậm chí có thể truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây thiệt hại lớn đến rừng.
Cơn sốt muội hồng không chỉ là câu chuyện của thị trường cây cảnh mà còn là hồi chuông báo động về công tác bảo tồn đa dạng sinh học. Thiên nhiên cần hàng chục năm để tạo nên một gốc cây trên đá, nhưng thú chơi thiếu kiểm soát có thể xóa sổ chúng chỉ trong vài mùa khai thác. Bảo vệ muội hồng ngay tại môi trường tự nhiên chính là bảo vệ sự bền vững của hệ sinh thái núi đá xứ Thanh.
