Sáng 18/11, tại Hà Nội, Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp Trung ương năm 2026 tiến hành thẩm định các hồ sơ đăng ký công nhận mới và công nhận lại sản phẩm OCOP 5 sao. Cuộc họp do ông Nguyễn Xuân Đại, Chánh Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia, Phó Chủ tịch Hội đồng chủ trì.

Trong đợt này, có 16 sản phẩm đăng ký đánh giá lần đầu, chủ yếu thuộc nhóm thực phẩm với 14 sản phẩm, bên cạnh 2 sản phẩm thủ công mỹ nghệ. Qua xem xét, Hội đồng thống nhất đề nghị công nhận 12 sản phẩm; 4 sản phẩm chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu để được thông qua, cần tiếp tục hoàn thiện phần giải trình và bổ sung tài liệu chứng minh.
Ở nhóm sản phẩm đến kỳ đánh giá lại, cả 20 sản phẩm được đưa ra xem xét đều nhận được sự thống nhất của Hội đồng. Đây là những sản phẩm nằm trong danh sách 22 sản phẩm từng được công nhận theo Quyết định số 2476/QĐ-BNN-VPĐP ngày 20/6/2023 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Tính chung hai nhóm, 32 sản phẩm được Hội đồng thống nhất đề xuất công nhận mới và công nhận lại. Đáng chú ý, TP. Hồ Chí Minh có 6 sản phẩm vượt qua vòng thẩm định đối với hồ sơ đăng ký mới, trải rộng ở lĩnh vực thực phẩm và thủ công mỹ nghệ.
Nhìn lại chặng đường 8 năm triển khai Chương trình OCOP, ông Nguyễn Xuân Đại cho biết chương trình đã tạo được sức lan tỏa trên phạm vi cả nước, thu hút đông đảo chủ thể tham gia phát triển sản phẩm gắn với lợi thế, đặc trưng của từng địa phương.

Đến tháng 11/2026, cả nước ghi nhận hơn 21.000 sản phẩm đạt từ 3 sao OCOP trở lên, thuộc 10.657 chủ thể. Tuy nhiên, nhóm sản phẩm đạt mức cao nhất là 5 sao cấp quốc gia hiện mới có 166 sản phẩm. Khoảng cách giữa số lượng sản phẩm OCOP nói chung và sản phẩm đạt chuẩn quốc gia cho thấy việc nâng cấp chất lượng vẫn là nhiệm vụ cần được quan tâm trong thời gian tới.
Theo ông Đại, khi OCOP không còn đơn thuần là chương trình phát triển sản phẩm đặc trưng ở quy mô địa phương mà hướng tới những thị trường rộng lớn hơn, tiêu chuẩn đánh giá cũng phải tương ứng với yêu cầu mới. Giá trị sản phẩm, uy tín thương hiệu và khả năng tạo dựng hình ảnh hàng hóa Việt Nam là những yếu tố cần được chú trọng.
Vì vậy, việc thẩm định không thể chỉ dừng ở hồ sơ đăng ký hay hình thức sản phẩm. Các thành viên Hội đồng cần xem xét đồng thời chất lượng thực tế, quy trình và điều kiện sản xuất, tính xác thực của tài liệu minh chứng cũng như mức độ đầu tư, tâm huyết của chủ thể.
Cách tiếp cận này cũng đặt ra yêu cầu đối với các địa phương trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất. Thay vì chỉ tập trung hoàn thiện hồ sơ để đạt thứ hạng, các chủ thể cần quan tâm duy trì chất lượng ổn định, phát triển liên kết sản xuất, nâng cao năng lực quản trị và tìm kiếm đầu ra bền vững.

Đối với những sản phẩm chưa được Hội đồng thông qua trong đợt này, việc bổ sung, giải trình hồ sơ là cơ hội để chủ thể nhìn nhận rõ hơn những hạn chế, từ đó tiếp tục hoàn thiện sản phẩm trước khi được xem xét ở các bước tiếp theo.
Sau cuộc họp, Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia sẽ hoàn thiện hồ sơ, trình Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường quyết định công nhận theo quy định. Các sản phẩm được công nhận mới và công nhận lại dự kiến được công bố, trao chứng nhận tại Festival OCOP Việt Nam 2026, tổ chức ngày 3/12 tại TP. Hồ Chí Minh./.