Toàn tỉnh hiện có 1.360 hợp tác xã nông nghiệp, các hợp tác xã (HTX) không còn bó hẹp trong những mô hình sản xuất nhỏ lẻ, cầm chừng như trước đây. Quy mô được mở rộng dần, lĩnh vực hoạt động phong phú hơn, phương thức tổ chức sản xuất cũng linh hoạt, sát thực tiễn. Từ trồng trọt, chăn nuôi đến nuôi trồng thủy sản, lâm nghiệp… mỗi mảng đều có sự hiện diện rõ nét của kinh tế hợp tác, góp phần vào quá trình cơ cấu lại ngành nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới theo hướng bền vững hơn.
Về cơ cấu loại hình: có 565 hợp tác xã trồng trọt – chiếm tỷ trọng lớn nhất; 540 hợp tác xã nông nghiệp tổng hợp; 146 hợp tác xã chăn nuôi; 90 hợp tác xã nuôi trồng thủy sản và 19 hợp tác xã lâm nghiệp. Sự phân bổ này phản ánh đúng đặc thù sản xuất của địa phương, đồng thời cho thấy xu hướng đa dạng hóa ngành nghề để thích ứng với nhu cầu thị trường.
Nhiều hợp tác xã đã khẳng định được thương hiệu, từng bước tạo chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất đến tiêu thụ. Có thể kể đến HTX nông nghiệp sản xuất và kinh doanh dịch vụ tổng hợp Hồng Xuân, HTX rau sạch Yên Dũng, HTX Nông nghiệp xanh Yên Thế, HTX Dứa sạch Hương Sơn, HTX dược liệu CNC Trường Sơn, HTX sản xuất tiêu thụ vải sớm Phúc Hòa… Những mô hình này không chỉ tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho thành viên mà còn góp phần thay đổi cách nghĩ, cách làm của nông dân – từ sản xuất manh mún sang liên kết, hợp tác và hướng tới thị trường.
Điểm đáng chú ý, với hơn 72,5 nghìn thành viên đang tham gia các hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn tỉnh, số lượng này cho thấy sức lan tỏa ngày càng rõ của kinh tế tập thể trong khu vực nông thôn. Khi người dân lựa chọn tham gia hợp tác xã, đó không chỉ là câu chuyện tổ chức lại sản xuất, mà còn là sự chuyển dịch về tư duy – từ làm ăn riêng lẻ sang hợp tác, từ bán sản phẩm thô sang gắn sản xuất với tiêu thụ.
