Từ góc nhìn “Mekong Business Connect 2026”: Doanh nghiệp cần làm gì để “vượt sóng”?

Chiều 11/9, tại Trung tâm Hội nghị 272, TP.HCM, Câu lạc bộ Doanh nghiệp Mekong tại TP.HCM (MBC) tổ chức chương trình “Mekong Business Connect 2026 – Họp mặt hội viên MBC”, với sự tham dự của đông đảo doanh nhân, chuyên gia và khách mời.

Tâm điểm chương trình là tọa đàm “Vượt sóng biến động”, tập trung vào những vấn đề đang tác động trực tiếp đến doanh nghiệp như kiểm soát chi phí, duy trì nhân sự chủ chốt, tìm kiếm đơn hàng, ứng dụng công nghệ, xây dựng thương hiệu và tận dụng cơ hội từ sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng.

Khi cơ hội thị trường đi cùng sức ép cạnh tranh

Việc lựa chọn chủ đề “Vượt sóng biến động” diễn ra trong bối cảnh cộng đồng doanh nghiệp TP.HCM đang đứng trước một bức tranh nhiều chiều.

Theo các các diễn giả tại Toạ đàm, trong 8 tháng đầu năm 2026, TP.HCM có 38.253 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, tăng 7,92% so với cùng kỳ; 13.582 doanh nghiệp hoạt động trở lại. Ở chiều ngược lại, 33.390 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động và 9.703 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, đưa tổng số doanh nghiệp rút khỏi thị trường lên 43.093, tăng 24,4% so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, số liệu giải thể cần được nhìn nhận thận trọng. Cơ quan quản lý cho biết mức tăng mạnh một phần đến từ việc xử lý hồ sơ tồn đọng, làm sạch dữ liệu và chấm dứt mã số thuế đối với những doanh nghiệp không còn hoạt động trên thực tế.

Đáng chú ý, trong khi số doanh nghiệp rút lui vẫn ở mức cao, dòng vốn đầu tư nước ngoài vào TP.HCM lại tăng mạnh. Tính đến ngày 31/8/2026, thành phố thu hút hơn 10 tỷ USD FDI, tăng 167,3% so với cùng kỳ.

Sự tương phản này đặt ra một vấn đề đáng suy nghĩ: cơ hội đầu tư và thị trường vẫn đang mở, nhưng không phải doanh nghiệp nào cũng đủ năng lực để tiếp nhận và chuyển hóa cơ hội thành tăng trưởng.

Đây cũng là điểm cốt lõi của câu chuyện “vượt sóng”. Thách thức không chỉ nằm ở biến động của thị trường, mà còn ở khả năng doanh nghiệp nhận diện xu hướng, điều chỉnh chiến lược và chuyển hóa cơ hội thành giá trị thực tế.

Chi phí – Con người – Đơn hàng: Ba bài toán sống còn

Tọa đàm do bà Lâm Thúy Ái - Chủ tịch MBC, Tổng Giám đốc Công ty CP Mebi Farm điều phối, với sự tham gia của bà Lê Nguyễn Duy Oanh - Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Kỹ thuật và Phát triển bền vững, Sở Công Thương TP.HCM; ông Huỳnh Thanh Điền - Chuyên gia kinh tế vĩ mô, giảng viên Trường Đại học Nguyễn Tất Thành; Tiến sĩ Nguyễn Hải Minh - Wisdom Agency; và ông Bùi Văn Bé Sáu - Ủy viên BTV MBC, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Lamberet Việt Nam.

Từ góc độ hỗ trợ doanh nghiệp, bà Lê Nguyễn Duy Oanh phân tích khoảng cách giữa năng lực của nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa với yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, doanh nghiệp cần chủ động nâng cấp năng lực kỹ thuật, chất lượng, chuyển đổi số và đáp ứng các yêu cầu về phát triển bền vững.

Khi các chuỗi cung ứng ngày càng đặt ra yêu cầu cao về chất lượng, công nghệ, môi trường và khả năng truy xuất nguồn gốc, năng lực đáp ứng tiêu chuẩn trở thành điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam chuyển từ vị trí cung ứng đơn lẻ sang tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Ở góc độ kinh tế vĩ mô, ông Huỳnh Thanh Điền cho rằng doanh nghiệp cần nhận diện đúng tín hiệu thị trường để xác định thời điểm phòng thủ, đầu tư và mở rộng.

Dòng vốn FDI và xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng đang tạo thêm dư địa cho doanh nghiệp trong nước. Tuy nhiên, cơ hội chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành đơn hàng, công nghệ, năng suất và năng lực cạnh tranh.

Doanh nghiệp nội địa muốn tham gia sâu vào chuỗi cung ứng không thể chỉ chờ các tập đoàn lớn tìm đến, mà phải chủ động nâng chuẩn, xây dựng năng lực đáp ứng và chứng minh giá trị của mình.

Ở góc độ con người và thương hiệu, Tiến sĩ Nguyễn Hải Minh đặt ra yêu cầu kiểm soát chi phí nhưng không vì sức ép ngắn hạn mà làm suy giảm những nguồn lực quyết định khả năng tăng trưởng dài hạn.

Đối với doanh nghiệp sản xuất – thương mại, thương hiệu B2B không chỉ là câu chuyện nhận diện hay truyền thông. Giá trị cốt lõi nằm ở uy tín, năng lực thực hiện cam kết, chất lượng sản phẩm và trải nghiệm khách hàng. Khi niềm tin được tích lũy, thương hiệu trở thành tài sản giúp doanh nghiệp mở rộng quan hệ hợp tác và tạo thêm cơ hội kinh doanh.

Từ thực tiễn điều hành, ông Bùi Văn Bé Sáu tập trung vào bài toán sử dụng nguồn lực hữu hạn. Đầu tư thiết bị, tự động hóa, nâng năng suất, kiểm soát chất lượng và đào tạo lại nhân lực cần được đặt trong một bài toán hiệu quả tổng thể.

Nhìn tổng thể, các tham luận hội tụ ở ba vấn đề mang tính quyết định đối với sức chống chịu của doanh nghiệp: chi phí – con người – đơn hàng.

“Vượt sóng”, vì vậy, không đơn thuần là cắt giảm để tồn tại, mà là lựa chọn đúng những gì cần giữ, cần thay đổi và cần đầu tư để không đánh mất năng lực cạnh tranh khi thị trường bước sang chu kỳ mới.

Tái định vị để thích ứng với chuẩn mực mới

Trong khuôn khổ chương trình, ông Huỳnh Thanh Điền trình bày chuyên đề “Tái định vị trong một thế giới đang đổi chuẩn”, trong khi Tiến sĩ Nguyễn Hải Minh chia sẻ về “Xây dựng thương hiệu cho doanh nghiệp ngành sản xuất – thương mại”.

Điểm chung của hai chuyên đề là yêu cầu doanh nghiệp phải thích ứng với môi trường kinh doanh thay đổi nhanh.

Khi tiêu chuẩn thị trường, công nghệ, phương thức tiêu dùng và chuỗi cung ứng liên tục được thiết lập lại, chiến lược “làm như cũ nhưng nhiều hơn” ngày càng khó bảo đảm tăng trưởng. Doanh nghiệp cần xác định lại vị trí trong chuỗi giá trị, lựa chọn thị trường phù hợp và tạo ra năng lực khác biệt.

Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, tái định vị không nhất thiết đồng nghĩa với mở rộng quy mô bằng mọi giá. Đó có thể là lựa chọn phân khúc có lợi thế, nâng chất lượng sản phẩm, tăng mức độ tự động hóa, chuyên nghiệp hóa thương hiệu hoặc tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Trong bối cảnh FDI vào TP.HCM tăng mạnh, yêu cầu này càng trở nên rõ nét. Nếu doanh nghiệp Việt Nam không nâng cấp năng lực, một phần cơ hội từ các chuỗi cung ứng mới có thể tiếp tục nằm ngoài tầm với của khu vực doanh nghiệp nội địa.

Một điểm nhấn của Mekong Business Connect 2026 là ra mắt WebApp MBC, bên cạnh hoạt động kết nạp hội viên mới và Gala Dinner.

Nền tảng kết nối số do Công ty An Dương thực hiện được kỳ vọng giúp hội viên tiếp cận thông tin và tìm kiếm đối tác thuận tiện hơn, qua đó duy trì giá trị của các cuộc gặp gỡ sau mỗi sự kiện.

Đây là hướng đi gắn với mục tiêu nhiệm kỳ 2026 – 2030 của MBC là phát triển tối thiểu 300 hội viên, hình thành các nhóm ngành chuyên sâu, đẩy mạnh kết nối giao thương và xúc tiến đầu tư liên vùng.

Điểm quan trọng là kết nối phải hướng đến kết quả thực chất. Trong môi trường kinh doanh hiện nay, một cuộc gặp chỉ thực sự có giá trị khi có thể dẫn đến hợp đồng, đối tác, công nghệ, thị trường hoặc một quan hệ hợp tác lâu dài.

Theo đó, kết nối số không thay thế kết nối trực tiếp mà bổ sung một lớp hạ tầng mới, giúp duy trì thông tin, dữ liệu và quan hệ hợp tác giữa doanh nghiệp sau sự kiện.

Mở rộng không gian hợp tác – Gắn với trách nhiệm cộng đồng

Sau Đại hội nhiệm kỳ I ngày 28/3/2026, MBC từng bước mở rộng hoạt động theo hướng kết nối TP.HCM với Đồng bằng sông Cửu Long và các thị trường trong khu vực.

MBC chính thức chuyển đổi từ Câu lạc bộ Doanh nghiệp Tam Nông tại TP.HCM sang Câu lạc bộ Doanh nghiệp Mekong tại TP.HCM, với định hướng tăng cường liên kết vùng, hợp tác theo chuỗi giá trị và thúc đẩy kết nối doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Trong năm 2026, MBC phối hợp với Hiệp hội Quảng cáo TP.HCM triển khai chương trình kết nối tại Lào. Chương trình Business Matching có sự tham gia của hơn 50 doanh nghiệp Việt Nam và Lào; MBC và Hiệp hội Quảng cáo Lào cũng ký biên bản ghi nhớ hợp tác.

Tại chương trình “Connecting Beyond Borders” ở TP.HCM hồi tháng 5/2026, hơn 60 doanh nhân, chuyên gia và đại diện tổ chức từ Việt Nam, Thái Lan và Campuchia tham gia kết nối, tập trung vào thương mại, logistics, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực.

Ở trong nước, MBC phối hợp với Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ TP.HCM (HASI) và Hội Doanh nhân trẻ TP.HCM (YBA) triển khai các chương trình thăm doanh nghiệp, hướng tới tăng cường giao thương và liên kết chuỗi cung ứng.

Những hoạt động này cho thấy kết nối đang được mở rộng từ hội viên, ngành nghề đến liên kết vùng và từng bước vươn ra thị trường quốc tế.

Bên cạnh giao thương, MBC đưa trách nhiệm xã hội vào hệ sinh thái hoạt động. Các hội viên đã tham gia hoạt động an sinh tại Đồng Tháp, thăm Mẹ Việt Nam Anh hùng, trao quà gia đình chính sách và học bổng cho sinh viên có hoàn cảnh khó khăn tại Trường Đại học Tiền Giang.

Tinh thần này tiếp tục được thể hiện qua Giải Pickleball MBC Mở rộng 2026 – Tranh Cúp Green Leaf Việt Nam, với chủ đề “Vầng Trăng Yêu Thương”, diễn ra ngày 9/9, quy tụ gần 120 doanh nhân, nghệ sĩ và khách mời. Một phần nguồn lực từ chương trình được dành cho hoạt động hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn dịp Trung thu.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, trách nhiệm xã hội không chỉ là hoạt động bên lề. Khi niềm tin ngày càng quan trọng trong hợp tác, văn hóa cộng đồng và trách nhiệm xã hội cũng góp phần tạo nền tảng cho những quan hệ kinh doanh bền vững.

“Vượt sóng” bằng nội lực và hợp lực

Sức ép cạnh tranh cho thấy doanh nghiệp khó có thể chỉ dựa vào năng lực riêng lẻ để ứng phó với mọi biến động. Từ vốn, công nghệ, nhân lực đến thị trường, mỗi doanh nghiệp đều có những giới hạn nhất định.

Trong bối cảnh đó, liên kết trở thành một phương thức gia tăng sức chống chịu. Một doanh nghiệp có thể thiếu thị trường nhưng có công nghệ; doanh nghiệp khác có thị trường nhưng thiếu năng lực sản xuất; một đơn vị mạnh về thương hiệu trong khi đối tác sở hữu hệ thống phân phối. Nếu những năng lực đó được kết nối đúng cách, giá trị tạo ra có thể lớn hơn tổng năng lực riêng lẻ của từng doanh nghiệp.

Đó cũng là ý nghĩa của tinh thần “Hợp lực phát triển – Kiến tạo thịnh vượng” mà MBC theo đuổi.

Với Mekong Business Connect 2026, “vượt sóng” vì thế không chỉ là câu chuyện của một sự kiện, mà là câu chuyện về năng lực thích ứng của doanh nghiệp trong môi trường kinh doanh đang đổi chuẩn.

Không né tránh biến động, không chờ cơ hội tự đến, mà củng cố nội lực, nâng chuẩn năng lực và mở rộng liên kết để cùng tạo ra cơ hội mới – đó là cách doanh nghiệp nâng cao sức chống chịu và đi xa hơn trong một thị trường ngày càng cạnh tranh.

*Một số hình ảnh tại chương trình “Mekong Business Connect 2026: