Từ ngày 15/3, một số quy định mới liên quan đến đăng ký và quản lý tạm trú sẽ chính thức được áp dụng theo Nghị định số 58/2026 do Chính phủ ban hành. Nghị định này sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung trong các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến điều kiện về an ninh, trật tự đối với một số ngành nghề kinh doanh có điều kiện; quản lý và sử dụng con dấu; quản lý pháo; đồng thời quy định chi tiết một số nội dung thi hành Luật Cư trú và Luật Căn cước.
Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị định số 58/2026 là việc điều chỉnh quy định về hồ sơ và quy trình xóa đăng ký thường trú, tạm trú. Nội dung này được sửa đổi, bổ sung tại Điều 10 của Nghị định số 154/2024, nhằm thống nhất việc quản lý dữ liệu cư trú và nâng cao hiệu quả xử lý thông tin công dân trên hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia.
Theo quy định mới, khi có quyết định hủy bỏ đăng ký tạm trú của cấp có thẩm quyền, cơ quan đăng ký cư trú phải tiến hành xóa đăng ký tạm trú của công dân trong thời hạn 1 ngày. Việc cập nhật thông tin cũng phải được thực hiện đồng thời vào Cơ sở dữ liệu về cư trú và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để đảm bảo dữ liệu thống nhất và chính xác.
Ngoài trường hợp có quyết định hủy bỏ trực tiếp, quy trình xóa tạm trú còn được thực hiện dựa trên dữ liệu được kết nối, chia sẻ giữa các hệ thống thông tin. Cụ thể, trong vòng 1 ngày làm việc kể từ khi hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư tiếp nhận thông tin được đồng bộ từ các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành hoặc các hệ thống dữ liệu khác do cơ quan, tổ chức quản lý, cơ quan đăng ký cư trú sẽ tiến hành kiểm tra, xác minh và thực hiện xóa đăng ký tạm trú đối với công dân nếu đủ điều kiện theo quy định.
Bên cạnh trách nhiệm của cơ quan quản lý, Nghị định cũng quy định rõ nghĩa vụ của công dân trong việc thực hiện thủ tục này. Theo đó, trong vòng 7 ngày kể từ khi hộ gia đình phát sinh trường hợp thuộc diện phải xóa đăng ký tạm trú, người liên quan hoặc đại diện hộ gia đình, người đại diện hợp pháp phải chủ động làm thủ tục theo quy định.
Một điểm mới đáng chú ý khác là việc triển khai thủ tục xóa đăng ký tạm trú trên môi trường điện tử. Người thực hiện thủ tục có thể nộp hồ sơ trực tuyến thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc thông qua Ứng dụng định danh điện tử quốc gia VNeID. Quy định này được kỳ vọng sẽ giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm thời gian đi lại cho người dân và thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong quản lý cư trú.
Trong trường hợp thông tin của người bị đề nghị xóa đăng ký tạm trú đã có trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư nhưng chưa đầy đủ hoặc chưa chính xác, cơ quan đăng ký cư trú sẽ có trách nhiệm kiểm tra, cập nhật và điều chỉnh dữ liệu trước khi tiến hành các bước xử lý tiếp theo. Điều này nhằm đảm bảo thông tin cá nhân của công dân được quản lý chính xác và đồng bộ trên toàn hệ thống.
Sau khi tiếp nhận hồ sơ hợp lệ, cơ quan đăng ký cư trú phải giải quyết thủ tục trong vòng 3 ngày làm việc. Trong khoảng thời gian này, việc xóa đăng ký tạm trú của công dân sẽ được hoàn tất và dữ liệu liên quan cũng được cập nhật vào hệ thống cơ sở dữ liệu cư trú và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Nghị định cũng đề cập đến trường hợp người thuộc diện phải xóa đăng ký tạm trú nhưng không thực hiện thủ tục theo quy định. Nếu hộ gia đình chỉ có một người hoặc người có trách nhiệm không tiến hành thủ tục, cơ quan đăng ký cư trú sẽ tiến hành kiểm tra, xác minh và lập biên bản về việc không thực hiện nghĩa vụ. Sau đó, cơ quan chức năng sẽ chủ động thực hiện việc xóa đăng ký tạm trú theo quy định pháp luật.
Đối với những người học tập, công tác hoặc làm việc trong lực lượng vũ trang nhân dân, quy trình thực hiện có thêm sự phối hợp của đơn vị quản lý. Theo đó, cơ quan hoặc đơn vị quản lý sẽ có văn bản đề nghị gửi tới cơ quan đăng ký cư trú tại địa bàn nơi đơn vị đóng quân để thực hiện việc xóa đăng ký tạm trú đối với các cá nhân thuộc phạm vi quản lý.
Sau khi hoàn tất thủ tục xóa đăng ký tạm trú, cơ quan đăng ký cư trú sẽ thông báo kết quả cho người liên quan hoặc đại diện hộ gia đình. Thông báo có thể được gửi dưới dạng văn bản giấy, văn bản điện tử hoặc các hình thức điện tử khác, tùy theo điều kiện và phương thức tiếp nhận thông tin của công dân.
Việc ban hành và triển khai Nghị định số 58/2026 được đánh giá là bước tiếp tục hoàn thiện hệ thống quản lý cư trú theo hướng hiện đại, đồng bộ dữ liệu và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin. Đồng thời, quy định mới cũng góp phần minh bạch hóa quy trình xử lý thủ tục hành chính, tạo thuận lợi hơn cho người dân khi thực hiện các thủ tục liên quan đến cư trú.
