TP.HCM kiểm soát nguồn thải, nâng chất lượng nước công trình thủy lợi

TP.HCM siết kiểm soát nguồn thải, hướng tới bảo đảm 100% chất lượng nước thủy lợi

Trước áp lực gia tăng về ô nhiễm nguồn nước và nhu cầu bảo đảm an ninh nước cho sản xuất lẫn sinh hoạt, UBND TP.HCM đã ban hành Kế hoạch hành động bảo vệ chất lượng nước công trình thủy lợi giai đoạn 2026 - 2030. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, toàn bộ hệ thống công trình thủy lợi phải đáp ứng yêu cầu về chất lượng nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và cấp nước sinh hoạt.

Đây được xem là bước đi quan trọng trong bối cảnh TP.HCM sau sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu đang sở hữu mạng lưới thủy lợi quy mô lớn, có tính liên kết phức tạp. Hiện toàn địa bàn có 1.301 công trình và hệ thống công trình thủy lợi, phục vụ tưới tiêu, ngăn mặn, xổ phèn, cải thiện ô nhiễm cho hơn 115.000 ha đất nông nghiệp. Đồng thời, các hồ chứa và công trình thủy lợi còn cung cấp trực tiếp khoảng 1,095 triệu m3 nước mỗi ngày đêm cho nhu cầu sinh hoạt và sản xuất công nghiệp.

Theo kế hoạch mới được ban hành, TP.HCM sẽ tập trung kiểm soát nguy cơ suy thoái, cạn kiệt và ô nhiễm nguồn nước ngay từ sớm nhằm duy trì ổn định nguồn cấp nước cho phát triển kinh tế - xã hội. Thành phố xác định việc bảo vệ chất lượng nước không chỉ phục vụ sản xuất nông nghiệp mà còn gắn chặt với mục tiêu bảo đảm an ninh nguồn nước trong dài hạn.

Một trong những giải pháp trọng tâm là đầu tư hệ thống giám sát vận hành và quan trắc chất lượng nước mặt tự động, liên tục tại các công trình thủy lợi lớn. Trong đó có hệ thống kênh Đông - Củ Chi, hệ thống thủy lợi Hóc Môn - Bắc Bình Chánh cùng các hồ chứa có nhiệm vụ cấp nước sinh hoạt. Việc ứng dụng công nghệ quan trắc tự động được kỳ vọng giúp cơ quan quản lý kịp thời phát hiện nguy cơ ô nhiễm, nâng cao năng lực điều hòa, tích trữ và phân phối nguồn nước.

Song song với đó, TP.HCM cũng đặt ra yêu cầu nâng cấp đồng bộ và khép kín hệ thống công trình thủy lợi hiện hữu. Nhiều hạng mục xuống cấp, hư hỏng hoặc thiếu năng lực phòng chống lũ sẽ được duy tu, sửa chữa thường xuyên nhằm bảo đảm vận hành ổn định, hạn chế rủi ro trong mùa mưa và thích ứng với diễn biến thời tiết cực đoan.

Đầu tư quan trắc tự động, nâng năng lực điều hòa nước cho toàn hệ thống

Không chỉ tập trung vào hạ tầng, kế hoạch của TP.HCM còn nhấn mạnh việc kiểm soát chặt nguồn xả thải vào hệ thống công trình thủy lợi. Các sở, ngành và địa phương được yêu cầu tăng cường thanh tra, kiểm tra, phối hợp với các đơn vị liên quan để giám sát hoạt động xả thải, kịp thời kiến nghị xử lý vi phạm theo thẩm quyền.

Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra nhanh, áp lực từ nước thải sinh hoạt, công nghiệp và sản xuất ngày càng lớn, việc siết quản lý nguồn thải được xem là giải pháp then chốt nhằm hạn chế tình trạng ô nhiễm lan rộng trên các tuyến kênh, hồ chứa và công trình điều tiết nước.

UBND TP.HCM giao Sở Nông nghiệp và Môi trường làm đầu mối chủ trì triển khai kế hoạch, đồng thời phối hợp với các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan tổ chức thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ đề ra. Hằng năm, cơ quan chức năng sẽ tiến hành rà soát, đánh giá hiệu quả triển khai để tham mưu UBND thành phố điều chỉnh, bổ sung kế hoạch phù hợp với thực tế phát sinh.

Ngoài các giải pháp kỹ thuật và quản lý, thành phố cũng chú trọng nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường nước. Công tác tuyên truyền sẽ được đổi mới theo hướng đa dạng hình thức, hướng tới vận động người dân, doanh nghiệp chấp hành nghiêm quy định pháp luật về bảo vệ môi trường và bảo vệ chất lượng nước trong công trình thủy lợi.

Theo định hướng của thành phố, việc kết hợp giữa đầu tư hạ tầng, ứng dụng công nghệ giám sát tự động và kiểm soát nguồn thải sẽ tạo nền tảng để nâng cao chất lượng nước trong toàn hệ thống thủy lợi. Đây cũng là yếu tố quan trọng nhằm bảo đảm nhu cầu cấp nước sinh hoạt, phục vụ sản xuất nông nghiệp, công nghiệp cũng như duy trì tăng trưởng kinh tế bền vững cho TP.HCM trong giai đoạn tới.