Trong bối cảnh áp lực môi trường ngày càng gia tăng từ hoạt động xây dựng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương sớm hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm khuyến khích sử dụng vật liệu xây dựng thân thiện với môi trường, đồng thời tăng cường quản lý chất thải phát sinh trong quá trình thi công, cải tạo và phá dỡ công trình.
Ngày 20/12, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Công văn số 10597 gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, nhấn mạnh yêu cầu chấn chỉnh và nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ môi trường trong lĩnh vực xây dựng.
Theo đó, các địa phương được đề nghị chỉ đạo các sở, ban, ngành liên quan thực hiện nghiêm và đầy đủ các quy định của Luật Bảo vệ môi trường, đặc biệt là Điều 64, quy định cụ thể trách nhiệm bảo vệ môi trường trong hoạt động xây dựng.
Một trong những nội dung trọng tâm được Bộ lưu ý là công tác quy hoạch xây dựng. Việc lập, phê duyệt và triển khai quy hoạch cần bảo đảm lồng ghép yêu cầu bảo vệ môi trường, đồng thời tính đến yếu tố thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây được xem là nền tảng để hạn chế phát sinh chất thải, sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường trong dài hạn.
Cùng với đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương chủ động tham mưu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh ban hành các chính sách khuyến khích tái sử dụng chất thải xây dựng, thúc đẩy sử dụng vật liệu không nung và các loại vật liệu thân thiện với môi trường. Việc này không chỉ góp phần giảm áp lực lên các bãi chôn lấp mà còn hướng ngành xây dựng theo mô hình kinh tế tuần hoàn, tiết kiệm tài nguyên.
Ngoài cơ chế khuyến khích, các địa phương cần rà soát, quy hoạch và tổ chức triển khai các điểm đổ thải xây dựng phù hợp với điều kiện thực tế. Song song đó là việc ban hành hoặc hoàn thiện các quy định cụ thể về thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn xây dựng, bảo đảm đồng bộ, khả thi và phù hợp với đặc thù từng địa phương.
Bộ cũng yêu cầu tăng cường hoạt động thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường trong xây dựng. Đối với các chủ dự án có hoạt động thi công, cải tạo, sửa chữa hoặc phá dỡ công trình, việc tuân thủ nghiêm các yêu cầu về bảo vệ môi trường theo khoản 5 Điều 64 Luật Bảo vệ môi trường là bắt buộc. Những hành vi vi phạm cần được phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm theo quy định.
Đối với chất thải phát sinh từ hoạt động cải tạo, phá dỡ công trình của hộ gia đình, cá nhân tại khu vực đô thị, Bộ yêu cầu phải được thu gom và chuyển giao cho các cơ sở có chức năng xử lý theo quy định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, trừ một số trường hợp đặc thù đã được Luật Bảo vệ môi trường cho phép. Việc quản lý chặt chẽ nhóm chất thải này nhằm hạn chế tình trạng đổ trộm, gây mất mỹ quan đô thị và ô nhiễm môi trường.
Tại khu vực nông thôn, nơi chưa có hệ thống thu gom và xử lý chất thải hoàn chỉnh, chất thải từ cải tạo hoặc phá dỡ công trình phải được tái sử dụng hoặc đổ thải đúng quy định của chính quyền địa phương. Bộ nhấn mạnh yêu cầu không được xả thải ra đường giao thông, sông ngòi, kênh rạch hay các nguồn nước mặt khác, tránh gây ảnh hưởng xấu đến cảnh quan và môi trường sống của cộng đồng.
Riêng đối với Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị Ủy ban nhân dân thành phố khẩn trương kiểm tra, xác minh thông tin báo chí phản ánh tình trạng đổ rác thải xây dựng để san lấp ao, bờ bãi và dòng sông không đúng quy định. Trường hợp phát hiện vi phạm, cần xử lý nghiêm theo pháp luật, từng bước đưa công tác quản lý chất thải rắn xây dựng trên địa bàn Thủ đô đi vào nền nếp, hiệu quả hơn.
