
Vinh danh những tài năng trẻ trong lĩnh vực khoa học công nghệ
Lễ trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 tiếp tục ghi nhận những cá nhân trẻ có thành tích nổi bật trong nghiên cứu, sáng tạo và ứng dụng khoa học công nghệ.
Năm nay, Giải thưởng Quả Cầu Vàng vinh danh 10 nhà khoa học trẻ đang hoạt động trong nhiều lĩnh vực công nghệ chiến lược, từ công nghệ y sinh, trí tuệ nhân tạo đến vật liệu bán dẫn và công nghệ vũ trụ.
Một trong những gương mặt được vinh danh là TS Lê Hữu Thọ (sinh năm 1991), giảng viên Khoa Hóa học, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP.HCM. Anh nhận giải ở lĩnh vực Công nghệ y sinh, dược và sinh học ứng dụng với công trình xây dựng dữ liệu hóa thực vật và hoạt tính sinh học từ dược liệu Việt Nam, định hướng phát triển các sản phẩm chăm sóc sức khỏe. Công trình đã được công bố trên 5 tạp chí khoa học quốc tế.
Nhóm nghiên cứu tập trung tìm kiếm các hợp chất có giá trị từ cây thuốc bản địa, hướng đến phát triển quy trình chiết xuất và chế phẩm thử nghiệm phục vụ chăm sóc sức khỏe.
Ở lĩnh vực công nghệ vũ trụ, TS Nguyễn Đông Nhật (Tổ chức Nghiên cứu Khoa học Ứng dụng Hà Lan) nghiên cứu thiết bị hỗ trợ vệ tinh cỡ nhỏ truyền dữ liệu về mặt đất bằng tia laser. Trong khi đó, ThS Vũ Thị Hạnh (Học viện Viettel) chủ nhiệm đề tài phát triển phần mềm trí tuệ nhân tạo nhận dạng hành vi con người qua video với độ chính xác từ 95% trở lên.
Trong lĩnh vực vật liệu bán dẫn, TS Dương Ngọc Thanh (Đại học Phenikaa) tham gia phát triển vật liệu bán dẫn chỉ dày ba lớp nguyên tử, hướng tới ứng dụng trong chip nhớ có tốc độ ghi xóa 16,5 nano giây.
Song song với giải thưởng dành cho các nhà khoa học trẻ, Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 vinh danh 20 nữ sinh viên có thành tích nổi bật trong học tập và nghiên cứu thuộc nhiều nhóm ngành khoa học, kỹ thuật và công nghệ.

Tiêu biểu là Lê Thị Hậu (sinh năm 2003), sinh viên năm thứ 5 ngành Kỹ thuật hóa học, Trường Kỹ thuật, Đại học Phenikaa. Hậu có 3 bài báo trên các tạp chí khoa học quốc tế thuộc nhóm Q1, trong đó có 2 bài là tác giả chính; đồng thời tham gia các nghiên cứu ứng dụng trong lĩnh vực năng lượng mới.
Theo Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính, Đồng Trưởng ban Tổ chức, Giải thưởng Quả Cầu Vàng năm 2026 mở rộng từ 5 lên 10 lĩnh vực xét chọn, gắn với danh mục công nghệ chiến lược theo Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Quyết định 21/2026 của Thủ tướng Chính phủ.
Giải thưởng tiếp nhận 77 hồ sơ, lựa chọn 17 ứng viên để giới thiệu, sau đó vinh danh 10 gương mặt xuất sắc và 7 gương mặt tiêu biểu. Đối với Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam, Ban Tổ chức nhận được 132 hồ sơ từ 40 trường đại học, học viện.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Tường Lâm, Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội đồng các giải thưởng năm 2026, cho rằng việc tôn vinh tài năng khoa học không chỉ dừng lại ở ghi nhận thành tích mà cần trở thành điểm khởi đầu cho những hành trình nghiên cứu dài lâu. Giá trị của công trình khoa học cần được thể hiện thông qua khả năng tạo ra công nghệ, sản phẩm hữu ích cho sản xuất và đời sống.
Doanh nghiệp góp phần đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn
Một trong những vấn đề đặt ra đối với hoạt động khoa học công nghệ là khoảng cách giữa kết quả nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và khả năng ứng dụng vào thực tế. Nhiều ý tưởng có thể được chứng minh về mặt khoa học nhưng để phát triển thành sản phẩm hoàn chỉnh cần thêm nguồn lực tài chính, hạ tầng thử nghiệm và sự tham gia của doanh nghiệp.
Đây cũng là một trong những khâu cần sự đồng hành lâu dài giữa các nhà khoa học, cơ sở nghiên cứu và khu vực sản xuất, kinh doanh.

Trong hành trình này, Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Tân Hiệp Phát đã có hơn 15 năm đồng hành cùng Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng. Doanh nghiệp tiếp tục cam kết hỗ trợ chương trình trong giai đoạn 2026–2030, hướng đến tăng cường kết nối các nhà khoa học trẻ với doanh nghiệp và thúc đẩy ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.
Ông Nguyễn Duy Hưng, Thành viên Hội đồng Quản trị Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Tân Hiệp Phát, chia sẻ: “Khoa học và công nghệ bắt đầu từ cuộc sống và mục tiêu cũng là để phục vụ cuộc sống”.
Theo ông Hưng, hơn 30 năm hoạt động trong lĩnh vực đồ uống có lợi cho sức khỏe người tiêu dùng giúp doanh nghiệp nhận thức rõ vai trò của khoa học công nghệ trong việc tạo ra sản phẩm chất lượng cao, giá thành hợp lý, đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng và bảo đảm hiệu quả kinh doanh.
Từ thực tiễn hoạt động, doanh nghiệp mong muốn các đề tài nghiên cứu của nhà khoa học trẻ có thêm cơ hội tiếp cận môi trường sản xuất, được thử nghiệm và ứng dụng, qua đó tạo ra giá trị thiết thực cho cộng đồng.
Ông Nguyễn Duy Hưng nhấn mạnh: “Tân Hiệp Phát mong muốn các nhà khoa học trẻ sẽ đến gần hơn với cuộc sống, đến với các doanh nghiệp, đến với người nông dân, đến với các cơ sở y tế, với các địa bàn có nhu cầu cần giải quyết các vấn đề về công nghệ”.
Cũng theo ông Hưng, khoa học công nghệ và đội ngũ nhà khoa học trẻ sẽ giữ vai trò then chốt, quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế của Việt Nam trong thời gian tới. Trên cơ sở đó, Tân Hiệp Phát tiếp tục đồng hành cùng Giải thưởng Quả Cầu Vàng trong giai đoạn 2026–2030.
Ở góc độ quản lý nhà nước, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính cho rằng việc phát hiện và tôn vinh tài năng cần đi đôi với tạo dựng môi trường, điều kiện và cơ hội để các nhà khoa học trẻ phát triển.
Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ phối hợp với Trung ương Đoàn kết nối những cá nhân được vinh danh với các nhóm nghiên cứu mạnh, mở rộng cơ hội tiếp cận phòng thí nghiệm và xây dựng chương trình hợp tác giai đoạn 2027–2030. “Mục tiêu của chúng ta không chỉ dừng lại ở việc trao giải thưởng, mà là tin tưởng, giao việc để các bạn phát huy năng lực, cống hiến thực chất”, Thứ trưởng Trần Trung Tính nhấn mạnh.
Thứ trưởng cũng lưu ý không phải công trình khoa học nào cũng cần được thương mại hóa ngay. Những phát hiện nghiên cứu cơ bản ở thời điểm hiện tại có thể trở thành nền tảng cho các đột phá khoa học và công nghệ trong tương lai.
Về phía Ban Tổ chức, quy chế mới của Giải thưởng Quả Cầu Vàng cũng đặt ra cam kết tiếp tục đồng hành với người đoạt giải trong 3 năm sau khi được vinh danh.
Từ phòng thí nghiệm đến sản xuất và đời sống là quá trình cần thời gian, nguồn lực và sự phối hợp giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp. Việc mở rộng các kênh kết nối, tạo điều kiện tiếp cận nguồn lực và những bài toán thực tiễn sẽ góp phần giúp các nhà khoa học trẻ phát huy năng lực, đồng thời nâng cao khả năng ứng dụng khoa học công nghệ vào hoạt động kinh tế - xã hội./.