Thông tin trên Tuổi Trẻ, Chiều ngày 21/11, Quốc hội thông qua Nghị quyết về chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp, với 453/455 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 21/11/2026 đến hết ngày 30/6/2028, tháo gỡ khó khăn cho hơn 2,5 triệu người nộp thuế đang ở trạng thái ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục về mã số thuế.
Đối tượng áp dụng là người nộp thuế ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, gọi là trạng thái 03, hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, gọi là trạng thái 06, tính đến hết ngày 23/10/2026 do cơ quan thuế xác định. Theo báo cáo của Chính phủ, đến ngày 23/10/2026 còn hơn 2,5 triệu người nộp thuế ở trạng thái này; nghĩa vụ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp tích lũy là một trong những rào cản khiến họ không quay lại hoàn tất thủ tục.
Nghị quyết quy định lệ phí môn bài gồm thuế môn bài phát sinh trước ngày 1/1/2017 và lệ phí môn bài theo quy định của pháp luật về phí, lệ phí; tiền chậm nộp gồm tiền phạt chậm nộp phát sinh trước ngày 1/7/2013 và tiền chậm nộp theo quy định của pháp luật về quản lý thuế; tiền thuế nợ gốc là tiền thuế và các khoản thu khác phát sinh, trừ lệ phí môn bài.
Xóa nợ lệ phí môn bài: Không cần hồ sơ, cơ quan thuế tự xóa theo dữ liệu

Nghị quyết quyết nghị xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp lệ phí môn bài đối với người nộp thuế đủ điều kiện. Người nộp thuế chưa khai, nộp lệ phí môn bài thì không phải khai, nộp và không bị tính tiền chậm nộp. Việc xóa nợ chỉ áp dụng với số tiền chưa nộp vào ngân sách tại thời điểm cơ quan thuế thực hiện xóa nợ.
Người nộp thuế không phải lập hồ sơ đề nghị xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp. Thủ trưởng cơ quan quản lý thuế căn cứ dữ liệu trên Hệ thống thông tin quản lý thuế để xóa nợ; kết quả được công khai trên trang thông tin điện tử và gửi cho người nộp thuế qua tài khoản giao dịch thuế điện tử, nếu có.
Về quy mô, khoảng 710.000 người nộp thuế ở trạng thái 03, 06 có nợ lệ phí môn bài đã hạch toán. Theo Bộ Tài chính, số nợ gốc lệ phí môn bài thuộc phạm vi đề xuất xóa là khoảng 1.250 tỷ đồng, tiền chậm nộp phát sinh khoảng 438 tỷ đồng; nhóm này về cơ bản sẽ được xóa nợ mà không phải lập hồ sơ đề nghị.
Còn gần 2 triệu người nộp thuế chưa hạch toán nghĩa vụ môn bài của thời gian ngừng hoạt động; nếu tiếp tục hạch toán, số phát sinh dự kiến khoảng 15.000 tỷ đồng. Nếu cả 2 triệu người này nộp hồ sơ khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế, tổng nợ gốc và tiền chậm nộp dự kiến được xóa khoảng 16.688 tỷ đồng.
Việc xóa nợ lệ phí môn bài không đồng nghĩa với việc mã số thuế được khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực; người nộp thuế vẫn cần hoàn tất thủ tục về mã số thuế để khép lại hồ sơ.
Xóa tiền chậm nộp các khoản thuế khác: Phải nộp đủ nợ gốc và hồ sơ mã số thuế
Khác với cơ chế xóa nợ lệ phí môn bài, việc xóa tiền chậm nộp các khoản thuế khác chỉ thực hiện khi người nộp thuế đáp ứng đủ điều kiện: đã nộp đủ tiền thuế nợ gốc, tiền thu từ xử phạt vi phạm hành chính, nếu có, và đã nộp đủ hồ sơ hợp lệ đề nghị khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế, được cơ quan thuế tiếp nhận.
Việc xóa tiền chậm nộp không áp dụng đối với tiền chậm nộp lệ phí môn bài, vì khoản này đã được xử lý theo cơ chế xóa nợ lệ phí môn bài. Chính sách cũng không xóa tiền thuế nợ gốc, kể cả tiền thuê đất, tiền sử dụng đất; trong tổng số tiền chậm nộp thuộc phạm vi xem xét có khoảng 3.000 tỷ đồng liên quan đến tiền thuê đất, tiền sử dụng đất, nợ gốc tương ứng khoảng 3.700 tỷ đồng. Theo Bộ Tài chính, việc xử lý tiền chậm nộp của nhóm 03, 06 làm giảm khoảng 9.990 tỷ đồng nợ đang theo dõi.
Với hồ sơ hợp lệ đã được tiếp nhận và nghĩa vụ nộp đủ chậm nhất ngày 30/6/2028 mà cơ quan thuế chưa hoàn thành việc xóa hoặc giải quyết thủ tục thì cơ quan thuế tiếp tục giải quyết theo nghị quyết. Người nộp thuế đã nộp hồ sơ hợp lệ chậm nhất ngày 30/6/2028 nhưng đang bị thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử thì chưa được xem xét xóa tiền chậm nộp; sau khi có kết luận của cơ quan có thẩm quyền, nếu đủ điều kiện thì cơ quan thuế tiếp tục xem xét.
Cơ quan thuế không áp dụng biện pháp cưỡng chế đối với khoản tiền đáp ứng điều kiện xóa nợ; nếu sau khi xóa mới phát hiện người nộp thuế thuộc diện không được xóa thì cơ quan thuế phục hồi khoản tiền chậm nộp đã xóa.
Ai không được xóa và tranh luận về thời hạn đến 30/6/2028?
Nghị quyết nêu rõ các trường hợp không được xóa tiền chậm nộp, gồm người nộp thuế có hành vi trốn thuế, gian lận thuế, sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp; chi nhánh, văn phòng đại diện ở trạng thái 03, 06 mà doanh nghiệp, tổ chức chủ quản đang hoạt động hoặc tạm ngừng kinh doanh có thời hạn. Theo tờ trình, hiện có khoảng 44.000 chi nhánh ở trạng thái 03, 06 có chủ quản đang hoạt động.
Người nộp thuế phát sinh hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc nghĩa vụ thuế trong thời gian ở trạng thái 03, 06 cũng không được xóa tiền chậm nộp. Tuy nhiên, quy định này không áp dụng với người nộp thuế chỉ bán, thanh lý tài sản, hàng hóa còn lại để chấm dứt hoạt động và đã khai, nộp đủ số thuế phát sinh.
Trước khi biểu quyết, nội dung thời hạn và mức xóa đã được thảo luận. Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng xóa toàn bộ tiền chậm nộp đến ngày nộp đủ nợ gốc, chậm nhất 30/6/2028, không tạo động lực nộp sớm mà còn khuyến khích trì hoãn. Cơ quan này đề nghị nộp đủ nợ gốc đến hết 20/11/2027 thì được xóa, từ 21/11/2027 đến hết 30/6/2028 giảm 50%.
Chính phủ đề nghị giữ xóa toàn bộ đến hết 30/6/2028, vì khối lượng khoảng 2,5 triệu mã số thuế đòi hỏi thời gian rà soát, đối chiếu nghĩa vụ và hoàn thiện hồ sơ; nếu chỉ giảm 50% ở giai đoạn sau, khoản còn phải nộp có thể tiếp tục là rào cản, làm giảm hiệu quả thu hồi nợ gốc và hoàn tất thủ tục mã số thuế. Nghị quyết được thông qua giữ phương án Chính phủ trình.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh: "Chính sách được thiết kế nhằm khuyến khích người nộp thuế khắc phục toàn bộ nợ gốc và hoàn tất thủ tục về đăng ký thuế, qua đó xử lý dứt điểm các khoản nợ tồn đọng, làm sạch dữ liệu người nộp thuế". Quốc hội giao Chính phủ tổ chức thực hiện nghị quyết và báo cáo kết quả tại kỳ họp cuối năm 2028.
Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 21/11/2026 đến hết ngày 30/6/2028, cho người nộp thuế ở trạng thái 03, 06 thời gian hoàn thành nghĩa vụ nợ gốc và hồ sơ mã số thuế để được xóa tiền chậm nộp và khép lại các khoản nợ tồn đọng kéo dài nhiều năm.