Ngày 26/01/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 38/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về nhập khẩu cây mang theo bầu đất cũng như việc cấp, quản lý mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói. Nghị định này hướng dẫn thi hành các nội dung sửa đổi, bổ sung của Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật và Luật Trồng trọt,.
Theo quy định mới, cây mang theo bầu đất khi nhập khẩu vào Việt Nam bắt buộc phải có giấy phép kiểm dịch thực vật nhập khẩu. Đặc biệt, đối với các loài cây mang theo bầu đất nhập khẩu lần đầu vào Việt Nam, cơ quan chức năng yêu cầu phải thực hiện phân tích nguy cơ dịch hại theo quy định của Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật,.
Đối với những loài cây đã được phép nhập khẩu trước ngày 24/01/2026, để được cấp Giấy phép kiểm dịch thực vật cho các lần tiếp theo, cơ quan chuyên ngành ở trung ương phải tiến hành kiểm tra tình trạng sinh vật gây hại tại nơi sản xuất của quốc gia xuất khẩu.
Nghị định cũng giới hạn cửa khẩu nhập khẩu. Theo đó, loại cây này chỉ được nhập qua các cửa khẩu quốc tế do Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố trong từng thời kỳ.
Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Nghị định là quy trình kiểm dịch sau nhập khẩu. Các tổ chức, cá nhân phải đưa lô cây về khu vực cách ly ngay sau khi hoàn thành thủ tục nhập khẩu,. Khu vực này phải đáp ứng Tiêu chuẩn quốc gia hoặc các yêu cầu kỹ thuật quy định tại Phụ lục của Nghị định.
Thời gian theo dõi kiểm dịch thực vật sau nhập khẩu được ấn định là 03 tháng kể từ thời điểm cây được đưa vào khu cách ly.
Nếu hết thời gian cách ly mà không phát hiện sinh vật gây hại (đối tượng kiểm dịch của Việt Nam hoặc sinh vật lạ), việc theo dõi sẽ kết thúc.
Trường hợp phát hiện sinh vật gây hại, cơ quan chức năng sẽ báo cáo lên trung ương để quyết định biện pháp xử lý diệt trừ triệt để.
Bên cạnh quy định nhập khẩu, Nghị định 38/2026/NĐ-CP cũng chuẩn hóa việc cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói. Các vùng trồng và cơ sở này phải đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật khắt khe về diện tích, quy trình sản xuất, hồ sơ ghi chép, trang thiết bị và khả năng truy xuất nguồn gốc.
Thủ tục cấp mã số được phân cấp mạnh mẽ cho cơ quan chuyên môn do Chủ tịch UBND cấp tỉnh giao thực hiện nhằm tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Nghị định cũng quy định rõ cơ chế giám sát, tạm dừng hoặc thu hồi mã số nếu vi phạm.
Nghị định số 38/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 24/01/2026. Tuy nhiên, để đảm bảo tính liên tục trong sản xuất kinh doanh, các mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói đã được cấp trước đó sẽ được tiếp tục sử dụng trong thời hạn 01 năm để thực hiện chuyển đổi theo quy định mới.
