Gần 10 năm nay, thân nhân các liệt sĩ, người dân địa phương đã quen thuộc với hình ảnh một người đàn ông nhỏ bé, da rám nắng nhưng dù ngày mưa hay ngày nắng, ông vẫn cần mẫn với việc giọn dẹp, chăm sóc từng ngôi mộ, trông coi tại nghĩa trang liệt sĩ Nầm, nơi an nghỉ của gần 1.200 liệt sĩ.
Năm 2018, ông Hải quyết định từ bỏ công việc lái xe có thu nhập ổn định để xin làm quản trang tại Nghĩa trang Liệt sĩ Nầm (xã Tứ Mỹ, tỉnh Hà Tĩnh). Quyết định "ngược dòng" này từng bị bạn bè, người thân kịch liệt phản đối. Thế nhưng, giữa những áp lực ấy, ông may mắn luôn có người vợ đồng hành và thấu hiểu.
Ông Hải cho biết "Thời điểm đó, người quản trang lâu nay tại nghĩa trang xin nghỉ. Đặc biệt hơn gia đình tôi có người chú ruột là liệt sĩ Hồ Quang Huy, hy sinh năm 1973 tại Tây Nguyên hiện vẫn chưa tìm được mộ. Bản thân tôi và gia đình luôn mong mỏi ở một nghĩa trang nào đó, người chú ruột của tôi sẽ được thờ phụng, hương khói, chăm sóc phần mộ. Do đó, thâm tâm tôi luôn tậm niệm rằng mình phải chăm sóc tốt cho nơi yên nghỉ của các liệt sĩ ở đây thì ở một nơi nào đó, chú tôi cũng được chăm sóc như vậy".
Từ tâm nguyện thiêng liêng ấy, công việc quản trang lặng thầm đã trở thành nơi ông gửi gắm niềm hy vọng và sự tri ân của cả gia đình.
Nghĩa trang Liệt sĩ Nầm hiện có gần 1.200 ngôi mộ liệt sĩ, trong đó có 554 ngôi mộ chưa đầy đủ thông tin. Hàng năm, nhất là vào các dịp lễ, tết, kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7), Nghĩa trang Liệt sĩ Nầm đón tiếp nhiều đoàn cán bộ, cá nhân, gia đình thân nhân liệt sĩ đến viếng thăm, dâng hương tượng niệm tri ân các anh hùng liệt sĩ.
Vào những ngày cao điểm này, khối lượng công việc của người quản trang lại tăng lên gấp bội. Vất vả là thế, nhưng ông Hải luôn xem đó là niềm tự hào. Ông dốc sức tri ân không chỉ bằng tinh thần trách nhiệm, mà bằng cả cái tâm của một người con hướng về cội nguồn, giúp các gia đình thân nhân khi đến đây đều cảm thấy ấm lòng, an tâm.
Ông Hải tâm sự: "Tôi chỉ mong muốn góp một chút sức lực nhỏ bé của mình để tưởng nhớ, tỏ lòng biết ơn, tri ân những công lao to lớn của các liệt sĩ để mình có được cuộc sống như này hôm nay. Mình làm tất cả vì cái tâm của mình, để các thân nhân liệt sĩ mỗi sau mỗi lần đến đây đều an tâm và đặc biệt các hương hồn liệt sĩ chưa đầy đủ thông tin được an nghỉ nơi chín suối.
Suốt gần 10 năm qua, dù mưa hay nắng, ông Hải vẫn cần mẫn đi khắp nghĩa trang quét lá, lau giọn các phần mộ và chỉnh lại từng chiếc lọ hoa chỉnh tề, để nghĩa trang được đẹp hơn, trang nghiêm hơn.
Ông Phạm Đức Huynh (quê ở Hà Nội) - thân nhân liệt sĩ cho biết: "Bác tôi được an nghỉ tại nghĩa trang liệt sĩ Nầm. Mỗi dịp lễ tết, tôi và gia đình đều về đây, thắp nén hương thơm cho bác. Đến nghĩa trang, nhìn thấy khuôn viên sạch đẹp, gọn gàng, những ngôi mộ liệt sĩ chưa có tên được hương khói và chăm sóc cẩn thận chúng tôi thực sự rất cảm phục, tôi chỉ biết nói lời cảm ơn tới anh Hải và mong anh có sức khỏe để gắn bó với công việc này".
Trao đổi cùng phóng viên, ông Hồ Phạm Tuân - Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Tứ Mỹ nhận xét: "Sau khi thực hiện mô hình quản lý mới, nghĩa trang được giao cho xã Tứ Mỹ và anh Hải phụ trách. Từ khi tiếp nhận đến nay, phòng văn hóa và chính quyền địa phương thường xuyên phối hợp cùng các đoàn thể để vệ sinh, cải tạo cảnh quan nơi đây. Là người trực tiếp quản lý hằng ngày, anh Hải rất chỉn chu và có trách nhiệm. Dù phụ cấp và lương không cao, anh vẫn luôn chăm sóc, dọn dẹp nghĩa trang sạch đẹp, chu toàn. Mỗi khi có đoàn công tác hoặc thân nhân liệt sĩ đến dâng hương, anh đều đón tiếp và hướng dẫn rất nhiệt tình".
Bên những hàng bia mộ lặng im, ông Hải trầm ngâm trải lòng: "Tôi nguyện một lòng chăm sóc các anh khi còn sức lực và xem đây là niềm hạnh phúc của đời mình. Hơn hết, động lực để tôi gắn bó với công việc lặng thầm này chính là lòng biết ơn, là trách nhiệm của hậu thế đối với lớp lớp cha anh đã ngã xuống vì sự trường tồn của dân tộc".
Rời Nghĩa trang Liệt sĩ Nầm vào một buổi trưa nắng gắt tháng 7, hình ảnh người quản trang với chiếc áo ướt đẫm mồ hôi nhưng nụ cười hiền hậu vẫn nở trên môi cứ vương vấn mãi trong tâm trí chúng tôi. Ngoảnh lại phía sau, ông đã lại tất tả ngược xuôi để đón tiếp một gia đình thân nhân vừa đến dâng hương. Giữa cái nắng cháy da thịt của miền Trung, bóng dáng gầy gò ấy vẫn lặng lẽ làm đẹp cho nơi tôn nghiêm, như một nét gạch nối thiêng liêng giữ cho ngọn lửa tri ân mãi ấm nồng.
