Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 68/2026/NĐ-CP quy định về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, có hiệu lực thi hành từ ngày 5/3. Một trong những điểm đáng chú ý của nghị định là quy định về thời gian áp dụng ổn định đối với phương pháp tính thuế theo thu nhập, đồng thời điều chỉnh lại ngưỡng doanh thu chịu thuế đối với nhóm đối tượng này.
Theo quy định mới, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh khi lựa chọn phương pháp tính thuế dựa trên thu nhập tính thuế phải duy trì cách tính này ổn định trong thời gian tối thiểu hai năm liên tiếp, tính từ năm đầu tiên áp dụng. Quy định này nhằm đảm bảo sự ổn định trong quản lý thuế, đồng thời hạn chế tình trạng thay đổi phương pháp tính thuế liên tục giữa các năm.
Bên cạnh đó, nghị định cũng đưa ra điều chỉnh đáng kể đối với ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế. Cụ thể, mức doanh thu miễn thuế được nâng từ 100 triệu đồng mỗi năm lên 500 triệu đồng mỗi năm. Như vậy, những hộ và cá nhân có tổng doanh thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh trong năm không vượt quá 500 triệu đồng sẽ không phải thực hiện nghĩa vụ nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân.
Khi doanh thu vượt ngưỡng 500 triệu đồng/năm, người kinh doanh sẽ phát sinh nghĩa vụ thuế theo quy định hiện hành. Đối với thuế giá trị gia tăng, cách tính vẫn được thực hiện theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu, tức lấy doanh thu nhân với tỷ lệ phần trăm tương ứng theo quy định tại Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 và các văn bản hướng dẫn liên quan.
Đối với thuế thu nhập cá nhân của cá nhân kinh doanh, nghị định quy định hai phương pháp tính khác nhau, tùy thuộc vào quy mô doanh thu. Phương pháp phổ biến áp dụng cho các cá nhân có doanh thu trong năm từ trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng là tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu. Theo cách tính này, số thuế phải nộp được xác định bằng doanh thu nhân với mức thuế suất tương ứng từ 0,5% đến 5%, tùy theo ngành nghề kinh doanh, căn cứ theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15.
Trong khi đó, đối với những cá nhân có doanh thu trên 3 tỷ đồng mỗi năm, việc tính thuế sẽ dựa trên thu nhập tính thuế. Thu nhập tính thuế được xác định bằng tổng doanh thu từ bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ sau khi trừ đi các chi phí hợp lý liên quan đến hoạt động kinh doanh trong kỳ tính thuế. Ngoài nhóm có doanh thu trên 3 tỷ đồng, các cá nhân có doanh thu từ trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng cũng có quyền lựa chọn áp dụng phương pháp tính thuế dựa trên thu nhập này nếu thấy phù hợp.
Tuy nhiên, khi đã lựa chọn cách tính thuế dựa trên thu nhập tính thuế, cá nhân và hộ kinh doanh phải duy trì phương pháp đó trong ít nhất hai năm liên tiếp. Quy định này được áp dụng cả với những trường hợp có doanh thu trên 3 tỷ đồng bắt buộc áp dụng phương pháp tính thuế theo thu nhập.
Nghị định cũng nêu rõ trường hợp hộ kinh doanh hoặc cá nhân có doanh thu từ trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng đang áp dụng phương pháp tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu, nhưng sau khi kết thúc năm tài chính, doanh thu thực tế vượt 3 tỷ đồng thì từ năm tiếp theo bắt buộc phải chuyển sang phương pháp tính thuế theo thu nhập tính thuế nhân với thuế suất theo quy định.
Ngoài ra, các quy định mới cũng làm rõ cách xác định nghĩa vụ thuế đối với cá nhân có nhiều hoạt động kinh doanh hoặc nhiều địa điểm kinh doanh khác nhau. Trong những trường hợp này, cá nhân được áp dụng mức trừ doanh thu 500 triệu đồng trước khi xác định số thuế phải nộp. Người nộp thuế có thể lựa chọn áp dụng mức trừ này cho một hoặc một số ngành nghề, địa điểm kinh doanh theo phương án có lợi nhất cho mình. Tuy nhiên, tổng mức doanh thu được trừ trong năm không được vượt quá 500 triệu đồng đối với toàn bộ hoạt động kinh doanh.
Đối với cá nhân có nhiều bất động sản cho thuê tại các địa điểm khác nhau, mức trừ 500 triệu đồng cũng được áp dụng trước khi xác định nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân. Người cho thuê có thể lựa chọn áp dụng mức trừ đối với một hoặc một số hợp đồng cho thuê bất động sản. Dù vậy, tổng số tiền được trừ trong năm vẫn không vượt quá mức tối đa 500 triệu đồng đối với toàn bộ các hợp đồng cho thuê.
Trong trường hợp hợp đồng cho thuê quy định bên thuê thực hiện việc khai thay và nộp thay thuế, việc lựa chọn hợp đồng áp dụng mức trừ phải được thể hiện rõ trong nội dung hợp đồng. Các điều khoản cần nêu cụ thể trách nhiệm khai và nộp thuế thay cũng như số tiền được trừ khi xác định thuế thu nhập cá nhân.
Nếu hợp đồng cho thuê đã thực hiện khai thay, nộp thay thuế nhưng vẫn chưa sử dụng hết mức trừ 500 triệu đồng, cá nhân cho thuê vẫn có thể tiếp tục lựa chọn các hợp đồng cho thuê khác để áp dụng phần mức trừ còn lại cho đến khi đạt mức tối đa theo quy định. Điều này giúp người nộp thuế linh hoạt hơn trong việc xác định nghĩa vụ thuế đối với nhiều nguồn thu nhập từ hoạt động cho thuê bất động sản.
