Việc Hội đồng Nhân dân TP. HCM thông qua danh mục 28 khu đất thí điểm thực hiện dự án không chỉ mang ý nghĩa phê duyệt từng dự án cụ thể, mà còn đánh dấu một bước đi đáng chú ý trong cách TP. HCM tiếp cận và khai thác quỹ đất đô thị hiện hữu.
Theo đó, 28/30 khu đất đủ điều kiện đưa vào danh mục thí điểm, với tổng diện tích hơn 750.613m2, tương đương trên 75ha. Trong số này, diện tích đất trồng lúa dự kiến chuyển mục đích sử dụng gần 21ha - một con số cho thấy quy mô và mức độ tác động của chương trình thí điểm lần này.
Tại phường Phú Thuận, danh mục thí điểm gồm 4 dự án nhà ở và chung cư cao tầng, trải dài từ các khu chung cư thương mại đến tổ hợp phức hợp. Trong khi đó, các phường Tân Thuận, Tân Hưng, Hiệp Bình, Phước Long, Long Phước hay An Khánh cũng xuất hiện nhiều dự án có tính chất hỗn hợp, kết hợp nhà ở với thương mại - dịch vụ.
Danh mục thí điểm lần này cho thấy sự tham gia của nhiều doanh nghiệp lớn, từng sở hữu quỹ đất hoặc dự án kéo dài nhiều năm chưa thể triển khai do vướng mắc pháp lý. Việc được đưa vào diện thí điểm mở ra cơ hội "khơi thông" cho những dự án từng bị đình trệ.
Đơn cử, Thaco được chấp thuận thí điểm thực hiện khu nhà ở phức hợp cao tầng kết hợp thương mại - dịch vụ tại phường Hiệp Bình, với diện tích hơn 5.500m2 và tổng vốn đầu tư dự kiến gần 1.553 tỷ đồng. Dự án có thời gian triển khai khoảng 4 năm kể từ thời điểm được chấp thuận chủ trương đầu tư và nhà đầu tư.
Một trường hợp khác là dự án Opal City tại phường Phước Long, do doanh nghiệp thuộc Đất Xanh triển khai. Dự án có tổng diện tích thí điểm hơn 6ha, trong đó diện tích đất trồng lúa dự kiến chuyển mục đích hơn 1,2ha, tổng mức đầu tư khoảng 6.200 tỷ đồng, bắt đầu thực hiện từ quý II/2023.
Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp khác như Tấn Phong, New Market Property, Đào Trí 1, Đất Viễn Đông, Epic Land hay Pearl Land cũng có dự án nằm trong danh sách thí điểm tại các phường Phú Thuận, Hiệp Bình và Long Phước.
Điểm đáng chú ý là các khu đất được đưa vào danh mục thí điểm phân bố rộng khắp nhiều khu vực của TP. HCM, từ các phường lõi đô thị đến những khu vực đang trong quá trình đô thị hóa nhanh. Đây không phải là một "đợt cấp phép đồng loạt" theo nghĩa truyền thống, mà là phép thử cho cách thức khai thác đất đai linh hoạt hơn, gắn với nhu cầu phát triển nhà ở và chỉnh trang đô thị.
Ngoài ra, sự xuất hiện của 8 khu đất có nguồn gốc từ doanh nghiệp cổ phần hóa. Đây vốn là nhóm dự án phức tạp, thường mất nhiều thời gian xử lý do liên quan đến đất công, tài sản doanh nghiệp nhà nước sau chuyển đổi.
Các dự án tiêu biểu có thể kể đến như khu chỉnh trang đô thị kết hợp khu phức hợp nhà ở - thương mại - dịch vụ Tân Thuận Đông của Công ty Thép Tân Thuận; dự án trung tâm thương mại - dịch vụ và căn hộ của Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Tân Thành; hay dự án nhà ở kết hợp thương mại tại số 209 Kinh Dương Vương của Công ty Dây cáp điện Việt Nam.
Ngoài ra còn có các dự án quy mô lớn như khu nhà ở hỗn hợp Suối Tiên của Tổng Công ty Đường sông Miền Nam, Forimex Nam Cao của Công ty Lâm nghiệp Sài Gòn, hay Cienco 60 Complex tại phường Hiệp Bình.
Việc thông qua danh mục thí điểm không đồng nghĩa tất cả các dự án sẽ lập tức được triển khai. Tuy nhiên, đây được xem là bước đi quan trọng để TP. HCM kiểm nghiệm cách thức tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý, đặc biệt với những khu đất có lịch sử pháp lý phức tạp hoặc liên quan đến chuyển đổi mục đích sử dụng đất.
Hơn nữa, danh mục 28 khu đất thí điểm phản ánh nỗ lực của TP. HCM trong việc tái cấu trúc quỹ đất đô thị, bổ sung nguồn cung nhà ở, đồng thời tạo thêm dư địa phát triển cho các dự án chỉnh trang và hỗn hợp trong bối cảnh quỹ đất ngày càng khan hiếm. Nếu được triển khai đúng lộ trình và kiểm soát chặt chẽ, chương trình thí điểm này có thể trở thành tiền đề cho những thay đổi lớn hơn trong chính sách quản lý và khai thác đất đai đô thị của TP. HCM trong giai đoạn tới.
