20 tác phẩm tài liệu đến từ Việt Nam và châu Âu
Liên hoan Phim Tài liệu Châu Âu - Việt Nam là sự kiện điện ảnh thường niên do Hãng Phim Tài liệu và Khoa học Trung ương chủ trì tổ chức, phối hợp với EUNIC - Hiệp hội các Viện Văn hóa và Đại sứ quán các nước châu Âu trong việc lựa chọn, giới thiệu các tác phẩm tham dự.
Một điểm đáng chú ý của Liên hoan năm nay là Phái đoàn Wallonie-Bruxelles (Vương quốc Bỉ) tại Việt Nam đảm nhận vai trò Chủ tịch EUNIC Việt Nam, đồng thời hỗ trợ điều phối quốc tế cho toàn bộ chương trình.

Chương trình chiếu chính quy tụ 20 bộ phim tài liệu, được trình chiếu hàng đêm. Trong số này có 11 tác phẩm quốc tế đại diện cho 9 quốc gia và phái đoàn châu Âu, gồm Anh, Phần Lan, Áo, Italy, Na Uy, Thụy Điển, Tây Ban Nha, Pháp và Bỉ (Wallonie-Bruxelles). Việt Nam tham dự với 9 tác phẩm do Hãng Phim Tài liệu và Khoa học Trung ương sản xuất.
Theo Nghệ sĩ Ưu tú Trịnh Quang Tùng, qua khảo sát, ban tổ chức nhận thấy khán giả đang có xu hướng tìm kiếm những câu chuyện gần gũi, chân thực và gắn với nhịp sống đương đại - những yếu tố mà phim tài liệu có thể đáp ứng.
“Qua khảo sát chúng tôi biết được họ đang muốn tìm những điều gần gũi, chân thực với nhịp thở cuộc sống, mà điều này phim tài liệu có thể đáp ứng rất trọn vẹn. Đây là một tín hiệu rất tốt, là nguồn động viên, khích lệ với các nhà làm phim, bởi phim tài liệu vốn là thể loại khá kén khán giả, nhưng điều đó giờ đã thay đổi”, Nghệ sĩ Ưu tú Trịnh Quang Tùng chia sẻ.

Nhiều tác phẩm Việt Nam được giới thiệu tại Liên hoan khai thác các chủ đề về văn hóa, lịch sử, nghệ thuật, môi trường và bảo tồn di sản. Trong đó, “Giáo sư Hoàng Xuân Sính” khắc họa chân dung nữ Giáo sư toán học đầu tiên của Việt Nam; “Chuyện bên sông Hoài phố” đề cập hành trình bảo tồn di sản.
Các phim “Những người kể chuyện phố cổ Hà Nội”, “Giữ mãi màu xanh”, “Đạm Phương nữ sử”, “7 quãng nhân sinh Điềm Phùng Thị” và “Giấy dó: Cuộc hành trình trở về” mang đến những lát cắt đa dạng về đời sống, con người, văn hóa và di sản Việt Nam.
Đáng chú ý, nhiều tác phẩm tham dự Liên hoan từng được trao các giải thưởng tại những liên hoan phim uy tín trong nước và quốc tế, góp phần tạo nên một chương trình có chất lượng nghệ thuật và nội dung đa dạng.
Mở rộng không gian cho phim tài liệu độc lập
Bên cạnh chương trình chiếu chính, Liên hoan năm nay dành riêng một hạng mục giới thiệu 5 tác phẩm của các nhà làm phim độc lập Việt Nam. Đây là điểm nhấn góp phần mở rộng không gian tiếp cận của công chúng đối với những cách kể chuyện và góc nhìn mới trong điện ảnh tài liệu.
Năm tác phẩm được lựa chọn gồm “Phòng thu bí mật”, kể về ước mơ âm nhạc của hai anh em song sinh khiếm thị; “Những thiên thần trắng ở bên chúng ta”, phản ánh nghị lực của cộng đồng người bạch tạng; “Người cất mả”, khai thác câu chuyện về nghề cải táng; “Mạc Hậu”, đưa khán giả đến với hậu trường sân khấu nghệ thuật Tuồng; và “Nhà yêu nước Phó Đức Chính”, trở về với câu chuyện về một nhân vật lịch sử.

Sự đa dạng về đề tài cho thấy phim tài liệu Việt Nam đang tiếp tục mở rộng phạm vi phản ánh, từ những câu chuyện đời thường, số phận con người đến lịch sử, văn hóa và các vấn đề xã hội.
Theo ban tổ chức, thông qua những thước phim chân thực và giàu chiều sâu nghệ thuật, Liên hoan là dịp để khán giả khám phá văn hóa, con người và xã hội Việt Nam cũng như các quốc gia châu Âu tham dự. Những tác phẩm được giới thiệu không chỉ phản ánh xã hội đương đại mà còn tạo cơ hội để công chúng tiếp cận những vùng đất, con người và vấn đề xã hội mới.
Qua đó, Liên hoan góp phần tăng cường giao lưu văn hóa, kết nối công chúng Việt Nam với điện ảnh tài liệu châu Âu, đồng thời tạo thêm không gian để các nhà làm phim chia sẻ những câu chuyện có giá trị về con người và đời sống.
Liên hoan diễn ra đồng thời tại hai thành phố lớn. Tại Hà Nội, các buổi chiếu được tổ chức tại Rạp chiếu phim Hãng Phim Tài liệu và Khoa học Trung ương, số 465 đường Hoàng Hoa Thám, phường Ngọc Hà, TP Hà Nội. Tại TP Hồ Chí Minh, chương trình diễn ra tại Rạp DCINE Bến Thành, số 6 Mạc Đĩnh Chi, phường Sài Gòn, TP Hồ Chí Minh.
Đặc biệt, toàn bộ các buổi chiếu trong khuôn khổ Liên hoan đều mở cửa tự do và miễn phí vé vào cửa. Đây là cơ hội để đông đảo công chúng tiếp cận những tác phẩm tài liệu chất lượng cao của Việt Nam và châu Âu trong thời gian từ ngày 18 đến 26/9/2026.
Với sự đa dạng về quốc gia, đề tài và cách thể hiện, Liên hoan Phim Tài liệu Châu Âu - Việt Nam lần thứ 16 tiếp tục là điểm hẹn dành cho những khán giả yêu điện ảnh tài liệu, đồng thời góp phần thúc đẩy giao lưu văn hóa và đưa phim tài liệu đến gần hơn với công chúng./.