Từ sản vật quê nhà đến quầy hàng
Hội chợ triển lãm hàng công nghiệp nông thôn tiêu biểu năm 2026 mở cửa từ ngày 15 đến 21/10 tại Quảng trường Lam Sơn, phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa. Không gian hội chợ những ngày này khá nhộn nhịp, nhất là vào buổi chiều tối, khi người dân bắt đầu đổ về tham quan, mua sắm.
Không cần đi hết 350 gian hàng, chỉ cần bước qua vài dãy đầu tiên cũng có thể thấy sự đa dạng của hàng hóa. Từ thực phẩm, đồ uống, nông sản chế biến, sản phẩm OCOP, hàng thủ công mỹ nghệ, sản phẩm làng nghề đến máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất..., mỗi gian hàng mang đến một nhóm sản phẩm riêng.
Có những thứ rất quen thuộc với đời sống người dân, nhưng cũng có những sản phẩm nếu không nhìn kỹ khó nhận ra nguyên liệu ban đầu đến từ đâu.
Điểm chung dễ thấy là nhiều sản phẩm đã được làm lại hình thức. Nông sản được đóng gói thành những phần nhỏ, có nhãn mác, thông tin sản phẩm. Những mặt hàng vốn trước đây thường chỉ xuất hiện ở chợ quê nay được đặt trên kệ, trong hộp, túi hoặc chai lọ với cách trình bày khá bắt mắt.
Đằng sau sự thay đổi ấy là một câu chuyện lớn hơn: sản xuất ở nông thôn đang phải tính đến người mua ngay từ khâu làm sản phẩm.
Ở một góc hội chợ, những sản phẩm mang theo tên đất, tên vùng được xếp thành từng nhóm. Nhìn vào bao bì, người mua có thể biết sản phẩm đến từ địa phương nào, là đặc sản gì, cách sử dụng ra sao.
Có gian hàng gây chú ý bởi màu sắc và cách bài trí. Có gian hàng lại không cầu kỳ, chỉ xếp sản phẩm thành từng dãy nhưng khách vẫn dừng lại khá lâu để xem. Những sản phẩm quen thuộc như bánh, trà, các loại hạt, đồ khô, thực phẩm chế biến... thường thu hút người mua bằng chính sự gần gũi.
Một số gian hàng còn đưa cả câu chuyện sản xuất vào cách giới thiệu sản phẩm. Người bán không chỉ nói sản phẩm ngon hay đặc trưng, mà giải thích nguyên liệu lấy từ đâu, được chế biến thế nào, dùng ra sao.
Nếu trước đây một sản phẩm của làng nghề hoặc một cơ sở sản xuất nhỏ có thể chỉ được biết đến trong phạm vi một xã, một huyện, thì nay câu chuyện về sản phẩm phải được kể rõ hơn để người ở nơi khác cũng có thể hiểu và lựa chọn.
Tại hội chợ lần này, Thanh Hóa dành một khu gian hàng chung rộng gần 200m² để giới thiệu các sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, sản phẩm đặc trưng và sản phẩm OCOP của tỉnh. Cùng với đó là các gian hàng của nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất trong tỉnh.
Theo số liệu, Thanh Hóa hiện có 33 sản phẩm, bộ sản phẩm được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh; 16 sản phẩm cấp khu vực và 6 sản phẩm, bộ sản phẩm cấp quốc gia. Toàn tỉnh cũng đã có 690 sản phẩm OCOP được công nhận.
Một chai nước, một gói thực phẩm, hộp quà hay sản phẩm thủ công khi được đặt trong một gian hàng chung với hàng trăm sản phẩm khác sẽ phải cạnh tranh bằng chính hình thức, chất lượng và câu chuyện của mình. Người mua không biết trước sản phẩm nào tốt. Họ dừng lại ở đâu, cầm lên xem gì, hỏi điều gì rồi quyết định mua hay không - tất cả diễn ra ngay trước mắt người bán.
Khi hàng hóa phải tự tìm đường đến người mua
Điều dễ nhận thấy tại hội chợ là người mua không chỉ đi để mua. Nhiều người dừng lại xem sản phẩm, hỏi giá, hỏi nguồn gốc, thử sản phẩm rồi mới quyết định.
Có người tìm đặc sản của một địa phương cụ thể. Có người chỉ đi xem và bắt gặp một sản phẩm lạ. Cũng có những người mua vài món về dùng thử.
Những tương tác nhỏ như vậy tạo nên không khí riêng của một hội chợ hàng hóa. Người bán phải giới thiệu, người mua phải lựa chọn. Giữa hai bên là chất lượng và giá trị của sản phẩm.
Với gần 200 tổ chức, doanh nghiệp đến từ 20 tỉnh, thành phố, hội chợ năm nay tạo ra một không gian hàng hóa khá rộng. Các địa phương như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Ninh Bình, Nghệ An, Hà Tĩnh, Đà Nẵng, Huế, Đồng Tháp... đều có sản phẩm tham gia.
Bởi vậy, đi một vòng hội chợ cũng giống như đi qua nhiều vùng sản xuất khác nhau. Mỗi nơi có một thế mạnh, một cách làm sản phẩm và một cách tiếp cận khách hàng.
Có những sản phẩm dựa vào lợi thế nguyên liệu. Có sản phẩm dựa vào nghề truyền thống. Có sản phẩm lại đi theo hướng chế biến sâu, thay đổi mẫu mã để phù hợp với nhu cầu hiện nay.
Sự đa dạng ấy cho thấy hàng hóa nông thôn không còn chỉ xoay quanh chuyện “có gì bán nấy”. Để đi xa hơn, sản phẩm phải được tính toán từ nguyên liệu, quy trình sản xuất đến đóng gói và cách đưa ra thị trường.
Thanh Hóa cũng đang có một nền sản xuất nông thôn khá rộng với 43 nghề truyền thống, 18 làng nghề, 53 làng nghề truyền thống và 38 nghề tiểu thủ công nghiệp được duy trì, phát triển.
Nhưng từ một sản phẩm tốt đến một sản phẩm bán được ở thị trường rộng hơn vẫn là một quãng đường dài.
Hội chợ không thể giải quyết tất cả những vấn đề đó. Một tuần trưng bày cũng không thể quyết định một sản phẩm có đứng được lâu dài trên thị trường hay không.
Nhưng ít nhất, ở đây người sản xuất có cơ hội nhìn thấy phản ứng của người mua ngay trước mắt mình. Sản phẩm nào được hỏi nhiều, mẫu mã nào khiến khách dừng lại, mức giá nào được chấp nhận, cách giới thiệu nào dễ hiểu hơn... những điều ấy đôi khi có giá trị hơn cả một cuộc khảo sát thị trường trên giấy.
Và với người tiêu dùng, một hội chợ như thế cũng đem lại một cách nhìn khác về những sản phẩm được làm ra từ các vùng quê.
Hội chợ sẽ kết thúc vào ngày 21/10. Những gian hàng sẽ được thu dọn, hàng hóa trở về với nơi sản xuất. Nhưng điều quan trọng nhất với mỗi cơ sở có lẽ là sau những ngày đông khách ấy, sản phẩm có tiếp tục được người mua nhớ đến và tìm mua hay không.
