Giao hàng bằng thiết bị bay không người lái: Bước đi chiến lược cho logistics đô thị và kinh tế xanh

Tham dự buổi thử nghiệm có Phó Bí thư Thành ủy TP.Hồ Chí Minh Đặng Minh Thông; Phó Chủ tịch UBND TP.Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường, cùng đại diện các sở, ngành, doanh nghiệp công nghệ và đội ngũ chuyên gia trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo, logistics.

Hoạt động thử nghiệm nằm trong chương trình thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) các giải pháp công nghệ mới, được triển khai theo nghị quyết của HĐND TP.Hồ Chí Minh. Mục tiêu trọng tâm của chương trình là tạo lập môi trường thực tế để đánh giá, hoàn thiện và từng bước đưa vào ứng dụng những công nghệ có tiềm năng cao, phù hợp với định hướng xây dựng đô thị thông minh, kinh tế số và kinh tế xanh của Thành phố trong giai đoạn phát triển mới.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Phạm Huỳnh Quang Hiếu, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.Hồ Chí Minh nhấn mạnh rằng chương trình thể hiện quyết tâm của Sở trong việc chủ động thử nghiệm, đánh giá và từng bước làm chủ các công nghệ mới. Quá trình này được triển khai trên cơ sở bảo đảm chặt chẽ các yêu cầu về an toàn, an ninh – quốc phòng và trật tự xã hội. Theo ông, đây không chỉ là một thử nghiệm công nghệ đơn thuần mà còn là phép thử đối với tư duy quản lý mới, linh hoạt hơn, lấy đổi mới sáng tạo làm động lực và đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình triển khai thực tiễn.

Chương trình thử nghiệm được thực hiện trên cơ sở giấy phép bay do Cục Tác chiến (Bộ Tổng Tham mưu – Bộ Quốc phòng) cấp, có hiệu lực trong năm 2026. Toàn bộ hoạt động bay tuân thủ đầy đủ các quy định về quản lý hoạt động bay, an toàn hàng không và bảo đảm an ninh quốc gia. Đây được xem là tiền đề pháp lý quan trọng, tạo cơ sở để các hoạt động thử nghiệm UAV được triển khai bài bản, minh bạch và đúng quy định, đồng thời giảm thiểu rủi ro trong quá trình vận hành.

Thông qua chương trình, các đơn vị tham gia sẽ tiến hành đánh giá toàn diện khả năng ứng dụng thiết bị bay không người lái trong hoạt động bưu chính, logistics đô thị và phân phối hàng hóa chặng ngắn – lĩnh vực đang chịu áp lực ngày càng lớn từ mật độ giao thông cao, chi phí vận hành gia tăng và yêu cầu cấp thiết về giảm phát thải, bảo vệ môi trường.

Song song với đó, chương trình tập trung đánh giá mức độ an toàn, tính ổn định và hiệu quả vận hành của UAV trong điều kiện thực tế; khả năng phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp trong tổ chức, giám sát hoạt động bay; từ đó làm cơ sở đề xuất các chính sách, tiêu chuẩn kỹ thuật và khung pháp lý phù hợp, phục vụ việc mở rộng ứng dụng trong thời gian tới.

Trong lượt bay thử nghiệm đầu tiên, thiết bị UAV do Công ty Saolatek phát triển đã mang theo một kiện hàng là chiếc iPhone 17, thực hiện hành trình dài khoảng 200m trong khu vực thử nghiệm. Đây được xem là bước kiểm tra cơ bản nhằm đánh giá khả năng cất cánh, vận chuyển và hạ cánh an toàn của thiết bị trong môi trường được kiểm soát.

Tiếp đó, UAV của Công ty Real-time Robotics Việt Nam thực hiện kịch bản phức tạp hơn với nhiệm vụ giao hàng đa điểm, tổng lộ trình ước tính hơn 400m. Ở cả hai kịch bản, thiết bị bay đều cất cánh, bay và hạ cánh hoàn toàn tự động theo lộ trình được lập trình sẵn, qua đó cho thấy mức độ làm chủ công nghệ ngày càng cao của các doanh nghiệp UAV trong nước.

Đánh giá về ý nghĩa của chương trình, ông Nguyễn Kỳ Phùng – Trưởng Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP.Hồ Chí Minh cho rằng việc đưa thiết bị bay không người lái vào lĩnh vực logistics đô thị là một bài toán phức tạp, không chỉ về mặt công nghệ mà còn liên quan trực tiếp đến quản lý an toàn không phận. Vì vậy, các bước thử nghiệm có kiểm soát là hết sức cần thiết nhằm thu thập dữ liệu thực tế, hoàn thiện chính sách và tạo nền tảng vững chắc cho các bước triển khai tiếp theo.

Lãnh đạo Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP.Hồ Chí Minh cho biết sẽ tiếp tục đồng hành cùng các doanh nghiệp công nghệ, chủ động kiến nghị hoàn thiện và thực thi các cơ chế sandbox, mở rộng không gian bay thử nghiệm, đồng thời hỗ trợ kết nối các sản phẩm, giải pháp UAV đến gần hơn với các sở, ngành và nhu cầu thực tiễn của Thành phố.

Theo ông Nguyễn Kỳ Phùng, “kinh tế tầm thấp” – lĩnh vực khai thác không gian bay thấp phục vụ logistics, dịch vụ và công nghiệp UAV – được dự báo có thể mang lại hàng tỷ USD và tạo ra hàng trăm nghìn việc làm cho Việt Nam trong thập kỷ tới. Với hệ sinh thái doanh nghiệp UAV đang hình thành và phát triển tại Khu Công nghệ cao, TP.Hồ Chí Minh có nhiều lợi thế để tiên phong, từng bước trở thành trung tâm sản xuất và ứng dụng UAV hàng đầu khu vực.

Lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ TP.Hồ Chí Minh cho biết, nếu chương trình thử nghiệm đạt kết quả tích cực, Thành phố sẽ từng bước mở rộng phạm vi ứng dụng. Trong đó, một kỳ vọng lớn là triển khai các chuyến bay với khoảng cách xa hơn, như tuyến Cần Giờ – Vũng Tàu, nhằm rút ngắn đáng kể thời gian giao hàng và giảm áp lực cho hệ thống giao thông đường bộ. Mục tiêu này được Thành phố đặt ra ngay trong quý I/2026.

Về dài hạn, việc ứng dụng UAV vào hoạt động giao nhận hàng hóa không chỉ góp phần phát triển logistics và bưu chính thông minh phục vụ thương mại điện tử, mà còn phù hợp với định hướng giảm phát thải, phát triển kinh tế xanh và xây dựng đô thị bền vững. Chương trình thử nghiệm đồng thời mở ra cơ hội để doanh nghiệp trong nước từng bước làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo và hình thành các mô hình logistics thông minh gắn với quá trình phát triển đô thị hiện đại.

Có thể khẳng định, những chuyến bay thử nghiệm UAV trong ngày 5/1 không chỉ mang theo hàng hóa, mà còn chuyên chở kỳ vọng về một phương thức giao nhận mới thông minh hơn, hiệu quả hơn và thân thiện hơn với môi trường, góp phần định hình tương lai logistics đô thị của TP.Hồ Chí Minh và cả nước.