8 tháng đạt 49,3 tỷ USD, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản bước vào "chặng nước rút"

Xuất khẩu duy trì đà tăng, xuất siêu 14,25 tỷ USD

Sáng 16/9, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức họp báo thông tin về tình hình thực hiện các chỉ tiêu, nhiệm vụ phát triển ngành trong 8 tháng đầu năm 2026 và những nhiệm vụ trọng tâm trong những tháng cuối năm. Các số liệu được công bố cho thấy khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Trong quý II, khu vực này đạt mức tăng 4,06%, cao hơn mục tiêu 3,8%. Tính chung 6 tháng đầu năm, tốc độ tăng trưởng đạt 3,87%, vượt mức mục tiêu 3,7%.

Theo ông Trần Gia Long, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính, mức tăng trưởng trên được đóng góp từ cả ba lĩnh vực. Giá trị tăng thêm ngành nông nghiệp tăng 3,57%, lâm nghiệp tăng 3,98% và thủy sản tăng 4,88%. Trong lĩnh vực nông nghiệp, giá trị sản xuất trồng trọt tăng 2,7%, còn chăn nuôi tăng 4,75%.

Cùng với duy trì sản xuất, nguồn cung cho thị trường xuất khẩu cũng được bảo đảm. Trong 8 tháng đầu năm, tổng sản lượng thủy sản đạt 6,95 triệu tấn, tăng 3,8% so với cùng kỳ. Trong đó, sản lượng nuôi trồng đạt 4,25 triệu tấn, tăng 6%; sản lượng khai thác đạt 2,7 triệu tấn, tăng 0,7%. Hoạt động thương mại nông, lâm, thủy sản ghi nhận nhiều kết quả tích cực trong 8 tháng. Tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 49,3 tỷ USD, tăng 7% so với cùng kỳ năm trước.

Trong cơ cấu xuất khẩu, nhóm nông sản tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất với 25,66 tỷ USD. Lâm sản đạt 12,57 tỷ USD, thủy sản đạt 7,94 tỷ USD và sản phẩm chăn nuôi đạt 511,9 triệu USD. Đáng chú ý, một số nhóm hàng có mức tăng trưởng cao. Kim ngạch xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi tăng 30%, trong khi nhóm đầu vào phục vụ sản xuất tăng 64,8%. Những kết quả này góp phần củng cố đà tăng của hoạt động thương mại toàn ngành trong bối cảnh thị trường quốc tế có nhiều yêu cầu mới. Ở chiều nhập khẩu, kim ngạch nông, lâm, thủy sản đạt 35,06 tỷ USD, tăng 8,1%. Sau 8 tháng, toàn ngành ghi nhận mức xuất siêu 14,25 tỷ USD.

Xét về thị trường, Trung Quốc tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của nông, lâm, thủy sản Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt 11,2 tỷ USD, tăng 22,1%. Hoa Kỳ đứng thứ hai với 9,4 tỷ USD, giảm 0,4%, trong khi Nhật Bản đạt 3,3 tỷ USD, tăng 2%.

Đà tăng trưởng xuất khẩu đang tạo nền tảng cho mục tiêu 74 tỷ USD trong cả năm. Tuy nhiên, quy mô kim ngạch cần thực hiện trong thời gian còn lại vẫn khá lớn. Với 49,3 tỷ USD đạt được sau 8 tháng, ngành nông nghiệp cần thu thêm khoảng 24,9 tỷ USD trong 4 tháng cuối năm, tương đương bình quân khoảng 6,23 tỷ USD mỗi tháng.

Phát biểu tại họp báo, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cho biết năm 2026, ngành được giao mục tiêu tăng trưởng khoảng 4% và kim ngạch xuất khẩu khoảng 74 tỷ USD. Do đó, nhiệm vụ trong những tháng cuối năm không chỉ tập trung hoàn thành các chỉ tiêu trước mắt mà còn phải xây dựng dư địa tăng trưởng cho năm 2027 và các năm tiếp theo.

Tháo gỡ rào cản, nâng khả năng đáp ứng tiêu chuẩn

Để tạo thêm dư địa cho xuất khẩu trong chặng cuối năm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các đơn vị bám sát kịch bản tăng trưởng theo từng lĩnh vực và sản phẩm. Diễn biến sản lượng, giá trị, thị trường cùng những yếu tố có thể tác động đến kết quả sản xuất, kinh doanh sẽ được cập nhật thường xuyên để có phương án điều chỉnh phù hợp.

Đối với hoạt động xuất khẩu, việc mở rộng thị trường sẽ được triển khai song song với xử lý các điểm nghẽn đang ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận thị trường. Bộ sẽ theo dõi sát tình hình tại từng thị trường, từng ngành hàng; tập trung tháo gỡ rào cản kỹ thuật, đẩy nhanh việc cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói, đồng thời tăng cường truy xuất nguồn gốc đối với hàng hóa xuất khẩu.

Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp nhấn mạnh, những thị trường lớn như châu Âu và Trung Quốc đang ngày càng đưa ra yêu cầu cao hơn về kiểm dịch động, thực vật và tiêu chuẩn đối với hàng hóa nhập khẩu. Vì vậy, việc đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn, quy định của từng thị trường sẽ có ý nghĩa quan trọng trong việc duy trì các thị trường hiện có cũng như mở rộng không gian xuất khẩu cho nông sản Việt Nam.

Cùng với các giải pháp về tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc cũng được xác định là một trong những nội dung cần đẩy mạnh. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang triển khai hệ thống phần mềm truy xuất nguồn gốc, được khởi động từ ngày 1/7/2026. Hệ thống bước đầu nhận được đánh giá tích cực từ các tham tán thương mại tại một số thị trường nhập khẩu lớn như Trung Quốc và Hoa Kỳ.

Đối với lĩnh vực thủy sản, các giải pháp khắc phục cảnh báo “thẻ vàng” IUU tiếp tục được triển khai. Đây là một trong những nhiệm vụ gắn trực tiếp với yêu cầu nâng cao tính minh bạch, khả năng truy xuất và tuân thủ quy định của thị trường nhập khẩu.

Bên cạnh thúc đẩy xuất khẩu, những tháng cuối năm, ngành nông nghiệp còn phải triển khai đồng thời nhiều nhiệm vụ khác. Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu chủ động phòng, chống thiên tai, nhất là trước nguy cơ bão và áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng đến các tỉnh miền núi phía Bắc và miền Trung; phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công được giao.

Trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường, Bộ tiếp tục tập trung xử lý các điểm nghẽn liên quan đến đất đai, khoáng sản, tài nguyên nước, kiểm soát ô nhiễm và đẩy nhanh xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai. Song song với đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tiếp tục được thúc đẩy, trong đó có triển khai các định hướng của Bộ Chính trị và “Chiến dịch 100 ngày” nhằm tháo gỡ điểm nghẽn trong thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW.