Đôn đốc 18 địa phương hoàn thiện kiểm kê, đồng bộ dữ liệu tài nguyên nước

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đôn đốc 18 tỉnh, thành phố khẩn trương hoàn thiện, cập nhật và gửi kết quả kiểm kê tài nguyên nước. Yêu cầu được đặt ra trong bối cảnh dữ liệu cần được đồng bộ theo địa giới hành chính hiện hành, đồng thời phục vụ quản lý, bảo vệ và phân bổ nguồn nước.

18 địa phương chưa hoàn thành đầy đủ yêu cầu

Ngày 14/10/2026, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp ký Công văn số 11805/BNNMT-TNN gửi UBND 18 tỉnh, thành phố, đề nghị đẩy nhanh việc hoàn thiện kết quả kiểm kê tài nguyên nước theo phạm vi hành chính và mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Theo thông tin Cục Quản lý tài nguyên nước công bố, dù các địa phương đã triển khai nhiệm vụ, kết quả rà soát vẫn ghi nhận hai nhóm tồn tại: đã gửi báo cáo nhưng cần hoàn thiện và chưa gửi kết quả về Bộ.

Thông tin được các cơ quan báo chí đăng tải ngày 15/10 cho thấy, 7 địa phương đã gửi kết quả nhưng chưa hoàn thiện theo yêu cầu, gồm Lào Cai, Phú Thọ, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình, Khánh Hòa và Cần Thơ.

11 địa phương chưa gửi kết quả gồm Điện Biên, Cao Bằng, Hà Nội, Quảng Ninh, Nghệ An, Quảng Trị, Đồng Nai, Tây Ninh, Vĩnh Long, Cà Mau và An Giang. Đây là tình trạng được ghi nhận tại thời điểm ban hành công văn đôn đốc ngày 14/10/2026.

Sự phân chia này cho thấy nhiệm vụ của từng nhóm có khác biệt. Các địa phương chưa gửi cần khẩn trương tổng hợp báo cáo; những nơi đã có kết quả phải tiếp tục rà soát để dữ liệu đáp ứng yêu cầu tổng hợp chung.

Chuẩn hóa kết quả theo địa giới hành chính mới

Một nội dung đáng chú ý của đợt đôn đốc là yêu cầu đồng bộ kết quả kiểm kê với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Phụ lục công văn cho thấy một số địa phương đã có kết quả kiểm kê từ các tỉnh trước sắp xếp. Bắc Ninh có kết quả của Bắc Giang cũ; Hưng Yên có kết quả của Thái Bình cũ; Khánh Hòa có kết quả của Ninh Thuận cũ; Cần Thơ có kết quả của Hậu Giang cũ. Các kết quả này cần được cập nhật theo phạm vi hành chính hiện hành.

Về phương diện quản lý, yêu cầu trên có ý nghĩa vượt ra ngoài việc thay đổi tên đơn vị trong báo cáo. Khi địa giới thay đổi, cơ quan tổng hợp cần xác định dữ liệu thuộc địa bàn nào, phạm vi đã được kiểm kê đến đâu và phần nào còn phải bổ sung. Nếu thiếu bước đối chiếu, việc ghép kết quả từ các địa bàn trước sắp xếp có thể gây khó khăn cho đánh giá tổng thể.

Do đó, tiến độ cần đi cùng chất lượng dữ liệu. Một báo cáo đã được gửi vẫn cần tiếp tục hoàn thiện nếu chưa phản ánh đúng phạm vi quản lý hiện nay.

Này 15/10, Bộ đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo đơn vị liên quan cập nhật kết quả vào phần mềm kiểm kê tài nguyên nước. Dữ liệu phải đầy đủ, kịp thời và phù hợp với phạm vi hành chính, làm cơ sở tổng hợp trên toàn quốc, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Nhiệm vụ thuộc Đề án tổng kiểm kê tài nguyên nước quốc gia, giai đoạn đến năm 2025, được phê duyệt tại Quyết định số 1383/QĐ-TTg ngày 4/8/2021 và Quyết định số 1670/QĐ-TTg ngày 27/12/2024. Thời hạn gửi kết quả đã được giao là trước ngày 30/6/2026

Như vậy, mốc 30/6/2026 là thời hạn của nhiệm vụ trước đó. Nội dung công văn ngày 14/10 được công bố yêu cầu khẩn trương thực hiện, không nêu một ngày hoàn thành mới.

Cục Quản lý tài nguyên nước cũng cho biết Bộ đã nhiều lần đôn đốc trong các năm 2024–2026. Các địa phương có trách nhiệm bố trí kinh phí, huy động nguồn tài chính hợp pháp, bảo đảm thực hiện tiết kiệm, hiệu quả, tránh kéo dài và lãng phí ngân sách.

Dữ liệu nguồn nước càng cấp thiết trước nguy cơ thiếu hụt

Yêu cầu hoàn thiện kiểm kê diễn ra cùng thời điểm công tác chuẩn bị nguồn nước cho mùa khô 2026–2027 được chú trọng.

Trong bài phỏng vấn đăng trên VietnamPlus ngày 12/10/2026, Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước Châu Trần Vĩnh cho biết cơ quan chuyên môn đang xây dựng kịch bản ứng phó nguy cơ thiếu nước do El Niño. Ông lưu ý khả năng xuất hiện thiếu hụt đồng thời ở lượng nước tích trữ cuối mùa lũ và dòng chảy tự nhiên trong mùa cạn.

Các nhiệm vụ được nhấn mạnh gồm tích nước phù hợp với diễn biến khí tượng thủy văn, ưu tiên nước sinh hoạt, điều chỉnh sản xuất và phối hợp vận hành hồ chứa. Thông tin hiện trạng nguồn nước, tình hình khai thác phải được cập nhật để phục vụ điều hòa, phân phối. 

Đặt trong bối cảnh đó, kiểm kê tạo nền tảng dữ liệu cho quản lý dài hạn; quan trắc và dự báo tiếp tục bổ sung diễn biến theo thời gian. Việc kết nối các lớp thông tin này giúp cơ quan quản lý có cơ sở đánh giá khả năng đáp ứng của nguồn nước và lựa chọn phương án sử dụng.

Ở cấp địa phương, nhu cầu chuẩn bị đã thể hiện qua những quyết định sản xuất cụ thể. Báo Nông nghiệp và Môi trường trong bài đăng ngày 13/10 về Đồng Tháp cho biết tỉnh xây dựng kịch bản ứng phó El Niño, điều chỉnh lịch gieo sạ tại khu vực có nguy cơ hạn mặn và tăng tích trữ nước trong hệ thống kênh, rạch, ao hồ nội đồng. Phương án bảo đảm nước sinh hoạt cũng được chuẩn bị cho các địa bàn xung yếu. 

Trong tuần qua, vấn đề phối hợp sử dụng nước cũng được đặt ra ở quy mô lưu vực. Ngày 15/10, Tạp chí Năng lượng Sạch Việt Nam thông tin Bộ ban hành Công văn số 11824/BNNMT-TNN về triển khai quy trình vận hành liên hồ chứa lưu vực sông Hồng. Nội dung nhấn mạnh phối hợp vận hành để nâng hiệu quả phòng, chống lũ, sử dụng nước và giảm nguy cơ thiếu nước mùa cạn.

Những yêu cầu này cho thấy việc quản lý nước cần thông tin thống nhất giữa địa phương, cơ quan chuyên môn và đơn vị vận hành công trình. Một địa phương có thể hoàn thành báo cáo riêng, nhưng dữ liệu chỉ phát huy đầy đủ giá trị khi có thể tổng hợp, đối chiếu và sử dụng trong các quyết định chung.

Với 18 tỉnh, thành phố được đôn đốc, nhiệm vụ trước mắt là xử lý phần việc còn thiếu, cập nhật kết quả đúng phạm vi hành chính và chuyển dữ liệu về hệ thống chung. Chất lượng hoàn thiện cần được thể hiện ở khả năng sử dụng thông tin để quản lý nguồn nước, chuẩn bị phương án cấp nước và bảo vệ nhu cầu thiết yếu của người dân.