Theo công bố thông tin ngày 16/9, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex, mã chứng khoán: PLX) đã bán thành công 23.285.846 cổ phiếu quỹ, tương ứng toàn bộ số cổ phiếu đăng ký giao dịch.
Giao dịch được thực hiện theo phương thức khớp lệnh trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HoSE). Với giá giao dịch bình quân 36.252 đồng/cổ phiếu, Petrolimex ước thu về khoảng 844 tỷ đồng từ thương vụ này. Sau giao dịch, Tập đoàn không còn nắm giữ cổ phiếu quỹ.
Lượng cổ phiếu được đưa ra thị trường tương đương khoảng 1,8% vốn điều lệ Petrolimex. Việc bổ sung lượng cổ phiếu này vào nguồn lưu hành góp phần mở rộng cơ sở cổ đông, tăng lượng cổ phiếu tự do chuyển nhượng và cải thiện thanh khoản của PLX.
Thanh khoản cổ phiếu PLX cũng tăng trong thời gian Petrolimex thực hiện giao dịch. Khối lượng giao dịch bình quân một tháng gần đây đạt khoảng 4,4 triệu cổ phiếu/phiên, cao hơn 50% so với mức bình quân quý, khoảng 2,9 triệu cổ phiếu/phiên.
Riêng hai phiên 15 và 16/9, khối lượng khớp lệnh PLX đều vượt 11 triệu cổ phiếu mỗi phiên, tương ứng giá trị giao dịch hơn 400 tỷ đồng/phiên.
Việc bán toàn bộ cổ phiếu quỹ được Petrolimex thực hiện nhằm đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông đối với công ty đại chúng theo quy định pháp luật hiện hành.
Trước đó, ngày 10/4/2026, Petrolimex công bố tình trạng tạm thời chưa đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông của công ty đại chúng. Theo Luật Chứng khoán, công ty đại chúng phải có tối thiểu 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ.
Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 diễn ra ngày 24/4, ông Trần Tuấn Linh, Thành viên HĐQT Petrolimex, cho biết tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng dưới 10% là tình trạng chung của nhiều doanh nghiệp quy mô lớn sau quá trình cổ phần hóa và niêm yết, không riêng Petrolimex.
Theo thông tin được đưa ra tại Đại hội, Petrolimex có hơn 43.000 cổ đông nhưng nhóm nhà đầu tư này chỉ nắm giữ 9,419% số cổ phiếu có quyền biểu quyết. Do đó, Tập đoàn chưa đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông của công ty đại chúng.
Sau đó, Petrolimex xác định bán cổ phiếu quỹ là một trong những giải pháp để đưa tỷ lệ này trở lại ngưỡng theo quy định. Việc hoàn tất giao dịch 23,3 triệu cổ phiếu quỹ đã đưa tỷ lệ sở hữu của nhóm nhà đầu tư không phải cổ đông lớn lên 11,05%, vượt mức tối thiểu 10%.
Giao dịch đồng thời giúp Petrolimex hoàn tất việc xử lý số cổ phiếu quỹ đang nắm giữ và đáp ứng yêu cầu về cơ cấu cổ đông để duy trì tư cách công ty đại chúng.
Trường hợp của Petrolimex cũng cho thấy yêu cầu về tỷ lệ cổ phiếu do nhóm nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ đang đặt ra bài toán cơ cấu vốn đối với các doanh nghiệp có tỷ lệ sở hữu tập trung, đặc biệt là những doanh nghiệp quy mô lớn sau cổ phần hóa và niêm yết.
Việc sử dụng cổ phiếu quỹ để tăng lượng cổ phiếu lưu hành là phương án Petrolimex có thể triển khai trực tiếp do Tập đoàn đã sở hữu lượng cổ phiếu này từ trước. Trong khi đó, với những doanh nghiệp có cơ cấu sở hữu cô đặc nhưng không có lượng cổ phiếu quỹ tương ứng, phương án đáp ứng điều kiện có thể đòi hỏi những thay đổi khác về cơ cấu cổ đông và nguồn cung cổ phiếu trên thị trường.
