Đắk Lắk mở không gian mới cho nông nghiệp công nghệ cao

Quy hoạch tỉnh Đắk Lắk thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác định mục tiêu xây dựng tỉnh trở thành cực tăng trưởng mới, trung tâm sản xuất, chế biến nông sản hiện đại của vùng Tây Nguyên và Duyên hải Nam Trung Bộ.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, phát triển nông nghiệp công nghệ cao được xác định là một trong những hướng đi quan trọng. Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra không chỉ là đưa máy móc, thiết bị hiện đại vào sản xuất, mà phải đổi mới cách tổ chức cả chuỗi giá trị nông nghiệp.

Công nghệ phải giải quyết bài toán từ thực tiễn

Đắk Lắk có lợi thế nổi bật về cà phê, sầu riêng và nhiều nông sản có giá trị. Cùng với sự phát triển nhanh của các ngành hàng, yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, khả năng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế ngày càng cao.

Toàn tỉnh hiện có 420 mã số vùng trồng với gần 22.000 ha và 72 mã số cơ sở đóng gói sầu riêng. Những con số này cho thấy bước tiến trong tổ chức sản xuất, song cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục chuẩn hóa dữ liệu, quy trình canh tác và kiểm soát chất lượng.

Tại diễn đàn “Đại biểu Quốc hội đồng hành, kiến tạo phát triển tỉnh Đắk Lắk nhanh, bền vững, văn minh, bản sắc”, nhiều ý kiến từ cơ sở đã tập trung vào những điểm nghẽn đang tác động trực tiếp đến người sản xuất.

Người dân quan tâm đến khả năng tiếp cận vốn để đầu tư công nghệ; doanh nghiệp và các hiệp hội đặt vấn đề về thị trường, đầu ra và vị thế của nông dân trong chuỗi giá trị. Đại diện ngành hàng sầu riêng đề xuất xây dựng hệ thống dữ liệu xuyên suốt từ quản lý đất, nước, dinh dưỡng, dịch bệnh đến nhà máy, cửa khẩu.

Từ thực tế đó cho thấy, nông nghiệp công nghệ cao không đồng nghĩa với việc đầu tư những thiết bị đắt tiền. Quan trọng hơn là ứng dụng công nghệ để quản lý chính xác, giảm chi phí, nâng chất lượng và tăng khả năng kiểm soát nguồn gốc sản phẩm.

Trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu ngày càng nâng cao tiêu chuẩn, dữ liệu trở thành một phần quan trọng của năng lực cạnh tranh. Khi vùng trồng, quy trình canh tác và hành trình sản phẩm được số hóa, minh bạch, nông sản Đắk Lắk sẽ có thêm cơ sở để đáp ứng các yêu cầu khắt khe của thị trường quốc tế.

Gắn chính sách với nguồn lực, thị trường

Theo các đại biểu, chuyên gia tham gia diễn đàn, khung chính sách về công nghệ cao, trồng trọt, đầu tư và quản lý mã số vùng trồng đang từng bước tạo hành lang cho nông nghiệp hiện đại phát triển. Vấn đề quan trọng là làm sao để các chính sách được triển khai đồng bộ, tạo thuận lợi thực chất cho người dân và doanh nghiệp.

Một trong những điểm nghẽn được chỉ ra là sự thiếu liên thông giữa đất đai, tín dụng, khoa học công nghệ và thông tin thị trường. Nếu từng chính sách vận hành riêng lẻ, việc hình thành một hệ sinh thái nông nghiệp công nghệ cao sẽ khó đạt hiệu quả như kỳ vọng.

Do đó, Đắk Lắk cần hướng tới một hệ sinh thái trong đó người nông dân là chủ thể sản xuất; hợp tác xã tổ chức liên kết; doanh nghiệp đảm nhiệm chế biến, tiêu thụ và xuất khẩu; nhà khoa học cung cấp giải pháp; còn Nhà nước kiến tạo thể chế, hạ tầng, môi trường đầu tư minh bạch.

Trong hệ sinh thái đó, dữ liệu cần được xem là một loại hạ tầng mới của nông nghiệp. Việc kết nối dữ liệu từ vùng sản xuất đến cơ sở đóng gói, chế biến, logistics và thị trường sẽ giúp nâng cao năng lực quản trị, kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc.

Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk cũng xác định tiếp tục tăng cường khảo sát thực tế, tiếp xúc cử tri chuyên đề, lắng nghe những khó khăn của nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp. Những vấn đề thuộc thẩm quyền địa phương sẽ được kiến nghị xử lý; các bất cập về cơ chế, chính sách ở tầm vĩ mô được tổng hợp để kiến nghị Quốc hội và các cơ quan Trung ương.

Từ lợi thế về đất đai, khí hậu và những ngành hàng nông sản chủ lực, Đắk Lắk đang có cơ hội chuyển từ “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp” với giá trị gia tăng cao hơn. Khi công nghệ được gắn với thể chế, dữ liệu, vốn và thị trường, nông nghiệp công nghệ cao sẽ trở thành nền tảng quan trọng để tỉnh nâng tầm thương hiệu nông sản và mở rộng không gian phát triển trong giai đoạn mới.