Dồn nguồn lực vào loài cây mới
Từng học ngành điện và sau nhiều năm bôn ba làm công nhân tại miền Nam, anh Nguyễn Thế Hoàn (thôn Bình Phong, xã Mai Hoa, tỉnh Hà Tĩnh) đã quyết định trở về quê hương để lập nghiệp. Vốn là người đam mê làm nông nghiệp, trên diện tích hơn 1ha đất vườn đồi của gia đình, sau nhiều trăn trở anh quyết định dồn toàn bộ số vốn tích góp được để đầu tư trồng nho mẫu đơn.
Với địa phương, nho mẫu đơn là giống cây trồng mới mẻ, có giá trị kinh tế cao và đang được nhiều người ưa chuộng. Trước khi bắt tay vào làm, anh Hoàn lặn lội ra các tỉnh phía Bắc để học hỏi mô hình. Thấy hiệu quả thực tế và tận dụng được quỹ đất của gia đình, anh quyết định đưa vào trồng thử nghiệm. Tháng 4/2024, từ nguồn vốn tích góp cùng sự hỗ trợ của gia đình, anh đặt mua gần 100 gốc nho mẫu đơn với giá gần 500.000 đồng/cây, đồng thời đầu tư nhà màng và hệ thống tưới tự động với tổng kinh phí hơn 300 triệu đồng.
Anh Hoàn chia sẻ: "Ban đầu tôi cũng như bố mẹ cũng khá lo lắng vì chưa ai trong vùng trồng nho mẫu đơn cả. Nhưng sau khi tìm hiểu kỹ thuật, nhìn thấy tận mắt mô hình người ta làm tôi thực sự rất ấn tượng. Loại cây này tuy khó trồng nhưng đem lại thu nhập cao. Nên tôi quyết tâm trồng loại cây này tại vườn nhà mình. Vì đây là cây trồng mới tại địa phương, nên tôi thường xuyên lên mạng xã hội học hỏi, trao đổi kinh nghiệm với các nhà vườn để hiểu được các đặc tính của cây nho mẫu đơn, từ đó điều chỉnh quy trình chăm sóc phù hợp".
Với đặc điểm cây nho mẫu đơn không chịu được nắng hạn cũng như thời tiết mưa ẩm dài ngày. Do đó, anh Hoàn vừa làm mái che chống nóng cho cây vừa thuê máy làm đất thành từng luống cao, vừa giúp thoát nước khi trời mưa, vừa giữ ẩm cho đất, tạo điều kiện thuận lợi cho cây phát triển.
Để giữ độ ẩm cho đất, anh Hoàn dùng các loại cây xanh để phủ dưới các gốc cây nho và dùng hệ thống tưới nhỏ giọt để chăm sóc cho cây nho phát triển.
Do nho mẫu đơn là giống cây khó chăm sóc, lúc đầu bố mẹ anh Hoàn cũng phản đối và khuyên anh nên trồng dưa lưới. Dù bố phản ứng khá gay gắt, anh vẫn nhất quyết, kiên trì
Nho mẫu đơn hay còn gọi là nho sữa hoặc nho xanh sữa, có độ giòn, vị ngọt với hàm lượng đường cao cùng với hương thơm nhẹ của sữa đặc trưng. Loại nho này từng được xem là loại trái cây “sang chảnh”, chỉ xuất hiện trong các siêu thị cao cấp. Tuy nhiên, trong vài năm trở lại đây, giống nho này đã được nhân giống và thử nghiệm tại một số tỉnh và cho kết quả khá tích cực.
Hiện nay, vườn nho của anh Hoàn đang bước vào vụ thu hoạch, nhưng theo gia đình sản lượng không đủ cung cấp cho khách hàng.
Canh tác an toàn, thân thiện với môi trường
Theo anh Hoàn, muốn nho mẫu đơn phát triển bền vững, được người tiêu dùng tin tưởng, điều đầu tiên phải khẳng định được chất lượng và canh tác hoàn toàn bằng phương pháp hữu cơ, không dùng hóa chất. Do đó trong quá trình canh tác, anh không sử dụng thuốc trừ sâu hay phân hóa học. Thay vào đó, sử dụng các chế phẩm vi sinh làm phân bón hữu cơ và thuốc sinh học để phòng trừ sâu bệnh cho cây. Nhằm ngăn ngừa các yếu tố bên ngoài như sương muối, côn trùng, sâu bệnh gây hại, anh Hoàn đã bọc các chùm nho bằng túi giấy chuyên dụng trong thời gian đậu quả.
Anh Hoàn chia sẻ: "Điều tôi hướng tới không chỉ là năng suất mà còn là chất lượng sản phẩm và sự an toàn cho người tiêu dùng. Vì vậy, tôi luôn ưu tiên các biện pháp chăm sóc phù hợp với điều kiện tự nhiên, hạn chế sử dụng hóa chất, từng bước xây dựng mô hình theo hướng sản xuất xanh và bền vững".
Theo anh Hoàn, nho mẫu đơn tuy khó tính hơn nho thường, nhưng nếu đảm bảo được các yếu tố như đất tơi xốp, thoát nước tốt, tưới nhỏ giọt và che lưới chống mưa thì cây phát triển rất tốt. Vấn đề quan trọng là tỉa cành và xử lý ra hoa đúng thời điểm.
Nhờ quyết tâm và sự đầu tư chăm sóc nghiêm túc, với những kết quả khả quan đạt được, đến nay anh Hoàn có thêm động lực để đầu tư mở rộng sản xuất nho mẫu đơn.
Đầu năm 2026, anh Hoàn vừa tập trung chăm sóc vườn nho đã có, giữ giống và đầu tư hệ thống nhà màng và tiếp tục trồng thêm gần 200 gốc nho trong vườn. Vụ nho năm 2026, năng suất đã tăng lên và đạt ước tính 5 tạ quả. Với giá bán trung bình khoảng 200 ngàn đồng/kg tại vườn.
Với những thành công bước đầu và kinh nghiệm qua quá trình trồng nho của mình anh Hoàn luôn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, cung cấp giống, chuyển giao kỹ thuật cho những bà con đam mê, muốn trồng loại cây này.
Hiện vườn nho của anh không chỉ là nguồn thu nhập mà còn là điểm đến của người dân địa phương, học sinh và khách ghé chơi tham quan chụp ảnh. Thời gian tới, anh dự định kết hợp làm mô hình du lịch vườn - trải nghiệm nông nghiệp, nhằm tạo thêm giá trị cho nho mẫu đơn và góp phần đa dạng hóa cây trồng tại quê hương.
Ông Nguyễn Đức Anh - Phó Chủ tịch UBND xã Mai Hoa thông tin: Đây là mô hình trồng nho đầu tiên tại địa phương. Và mô hình này bước đầu cho thấy khả năng thích nghi với điều kiện địa phương và mở ra hướng phát triển loại cây trồng mới có giá trị kinh tế. Đặc biệt, việc người dân chú trọng áp dụng các biện pháp canh tác an toàn, giảm sử dụng hóa chất, tăng cường các giải pháp sinh học là hướng đi phù hợp với mục tiêu phát triển nông nghiệp sinh thái mà địa phương đang khuyến khích, hướng tới.
Trong thời gian tới, xã Mai Hoa sẽ tiếp tục đồng hành cùng người dân trong việc quảng bá sản phẩm, kết nối tiêu thụ, đồng thời khuyến khích phát triển các mô hình sản xuất an toàn gắn với tham quan trải nghiệm. Qua đó, từng bước xây dựng nền nông nghiệp xanh, nâng cao giá trị nông sản và tạo thêm sinh kế bền vững cho người dân
Không chỉ mang lại giá trị kinh tế từ giống cây trồng mới, mô hình trồng nho mẫu đơn của anh Hoàn còn đang từng bước hướng đến phương thức canh tác an toàn, thân thiện với môi trường. Đây được xem là một trong những mô hình góp phần đa dạng hóa sản xuất nông nghiệp, phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp sinh thái, hữu cơ của địa phương.
