Âm thanh mùa thu hoạch
Từ tinh mơ, khắp các buôn làng, rẫy nương đã vang lên âm thanh quen thuộc của mùa vụ. Tiếng trò chuyện râm ran, tiếng quả cà phê rơi lách tách vào gùi, vào bạt, hòa cùng nắng sớm và gió cao nguyên tạo nên bản hòa âm lao động đầy sức sống. Những con đường làng vốn yên ả ngày thường nay trở nên nhộn nhịp với xe công nông, xe tải nhỏ chở đầy cà phê tươi, nối nhau về nhà, các điểm thu mua.
Đắk Lắk được mệnh danh là “thủ phủ cà phê” của Việt Nam, nơi cây cà phê không chỉ là sinh kế mà đã trở thành một phần đời sống văn hóa của người dân. Với đồng bào Ê Đê, M’nông, Gia Rai…, mùa cà phê là mùa sum họp, khi cả gia đình cùng ra rẫy, cùng chia sẻ công việc và niềm vui sau một năm chăm bón vất vả. Những rẫy cà phê vì thế không chỉ là không gian sản xuất mà còn là nơi gắn kết cộng đồng, lưu giữ nếp sống cao nguyên.
Năm nay, thời tiết khá thuận lợi, mưa đến đúng thời điểm giúp cây cà phê sinh trưởng tốt, tỷ lệ quả chín cao. Nhiều hộ dân cho biết năng suất ổn định, chất lượng hạt đồng đều hơn so với các năm trước. Đáng chú ý, người trồng cà phê ngày càng chú trọng thu hái chọn lọc, ưu tiên hái quả chín nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.
Song hành với nhịp thu hoạch trên rẫy là không khí tất bật tại các sân phơi, cơ sở sơ chế. Dọc các tuyến đường từ Buôn Ma Thuột đến Cư M’gar, Krông Pắc, Ea H’leo…, cà phê được phơi kín sân nhà, sân hợp tác xã, tạo nên bức tranh đặc trưng chỉ có ở Đắk Lắk mỗi độ cuối năm. Dưới nắng cao nguyên, hạt cà phê dần chuyển màu, tỏa hương thơm dịu nhẹ, báo hiệu hành trình mới trước khi đến với thị trường trong và ngoài nước.
Một điểm sáng của mùa vụ năm nay là "giá cà phê duy trì ở mức khá", giúp người nông dân thêm phấn khởi. Sau nhiều năm chịu ảnh hưởng bởi chi phí phân bón, nhân công tăng cao, việc giá cà phê ổn định đã phần nào giúp bà con trang trải chi phí sản xuất và có tích lũy cho vụ sau. Tại các điểm thu mua, hoạt động mua bán diễn ra sôi động. Thương lái đến tận vườn thu mua, tạo điều kiện thuận lợi cho nông dân tiêu thụ sản phẩm. Không ít hộ dân cho biết, nếu tiếp tục giữ được chất lượng và sản xuất theo hướng bền vững, thu nhập từ cây cà phê sẽ ngày càng được cải thiện.
Bên cạnh niềm vui, mùa thu hoạch cà phê năm nay cũng đối mặt với không ít khó khăn. Tình trạng thiếu lao động thời vụ khiến chi phí thuê nhân công tăng. Một số thời điểm mưa trái mùa gây ảnh hưởng đến quá trình phơi sấy, buộc người dân phải đầu tư thêm máy sấy hoặc che phủ để bảo đảm chất lượng hạt cà phê. Ngoài ra, yêu cầu ngày càng cao từ thị trường xuất khẩu về truy xuất nguồn gốc, sản xuất thân thiện với môi trường cũng đặt ra thách thức cho người trồng cà phê, nhất là các hộ sản xuất nhỏ lẻ.
Trước thực tế đó, nhiều nông dân tại Đắk Lắk đã chủ động thay đổi phương thức canh tác, áp dụng kỹ thuật thu hái chọn lọc, hạn chế hái xanh, chú trọng khâu sơ chế sau thu hoạch. Một số vùng trồng đã tham gia các mô hình liên kết với doanh nghiệp, sản xuất cà phê theo tiêu chuẩn chất lượng nhằm nâng cao giá trị sản phẩm. Chính quyền địa phương cũng tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân thu hoạch đúng kỹ thuật, bảo đảm an ninh trật tự trong mùa vụ, đồng thời khuyến khích phát triển cà phê bền vững gắn với bảo vệ môi trường.
Kỳ vọng vào mùa vụ ổn định
Mùa thu hoạch cà phê năm nay tại Đắk Lắk không chỉ là thời điểm thu về thành quả lao động sau một năm vất vả, mà còn thể hiện sức sống bền bỉ của cây cà phê trên vùng đất Tây Nguyên. Dù vẫn còn những khó khăn, nhưng với tinh thần cần cù, đổi mới và sự hỗ trợ từ các chính sách phát triển nông nghiệp, người trồng cà phê Đắk Lắk đang kỳ vọng vào mùa vụ ổn định, góp phần giữ vững vị thế của địa phương trên bản đồ cà phê Việt Nam và thế giới. Là mùa lao động thời vụ nhộn nhịp. Nhiều lao động từ các địa phương lân cận tìm đến Đắk Lắk để tham gia thu hái, có thêm thu nhập những ngày cuối năm. Nhịp sống vì thế trở nên sôi động hơn, kéo theo sự phát triển của các dịch vụ ăn uống, vận chuyển, thu mua nông sản tại địa phương.
Không dừng lại ở mục tiêu sản lượng, người trồng cà phê Đắk Lắk đang từng bước chuyển hướng sang sản xuất bền vững. Các mô hình cà phê hữu cơ, cà phê đạt chứng nhận quốc tế được nhân rộng, giúp nâng cao chất lượng hạt, bảo vệ môi trường và tăng giá trị kinh tế. Cà phê vì thế không chỉ là nông sản chủ lực mà còn là “đại sứ” thương hiệu của vùng đất cao nguyên.
Với du khách, mùa thu hoạch cà phê là thời điểm lý tưởng để cảm nhận trọn vẹn nhịp sống Đắk Lắk. Dạo bước giữa những vườn cà phê chín đỏ, trải nghiệm hái cà phê cùng người dân hay thưởng thức ly cà phê nguyên chất giữa không gian đại ngàn mang lại cảm giác rất riêng – vừa mộc mạc, vừa sâu lắng.
Mùa thu hoạch cà phê khép lại một chu kỳ canh tác nhưng lại mở ra niềm tin và kỳ vọng mới. Giữa nắng gió cao nguyên, những hạt cà phê tiếp tục kể câu chuyện về sự cần cù, gắn bó với đất đai và khát vọng vươn xa của Đắk Lắk, vùng đất nơi cà phê không chỉ là cây trồng, mà là linh hồn của cao nguyên bazan.
