Trái ngọt" trên vùng đất đồi
Phường Yên Tử, thành phố Quảng Ninh được thành lập trên cơ sở sáp nhập nguyên trạng toàn bộ diện tích và dân số của xã Thượng Yên Công, phường Phương Đông và phường Phương Nam (thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh cũ). Sở hữu điều kiện tự nhiên và thổ nhưỡng đất đồi đặc thù, nhờ sự kết hợp giữa nguồn nước, khí hậu mát mẻ và chất đất phù hợp, nơi đây có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển cây ăn quả thân gỗ.
Những năm gần đây, nhiều hộ nông dân tại Yên Tử đã mạnh dạn thử nghiệm và nhân rộng mô hình trồng giống ổi lê Đài Loan, mở ra một hướng đi kinh tế mới đầy triển vọng.
Giống ổi lê Đài Loan canh tác tại khu vực này sở hữu nhiều ưu điểm nổi bật: trái to, vỏ sáng bóng, thịt quả giòn, vị ngọt mát và rất ít hạt. Cây có khả năng sinh trưởng khỏe, thích nghi tốt với đất đồi và cho năng suất cao.
Là một trong những điển hình tiên phong là gia đình ông Dương Văn Tam (phường Yên Tử). Hiện tại, gia đình ông phát triển quy mô khoảng 1.000 gốc ổi lê Đài Loan, trong đó 400 gốc đã cho thu hoạch ổn định được gần 2 năm nay, 600 gốc đang trong giai đoạn bói quả. Mỗi năm, vườn ổi của ông Tam cung ứng ra thị trường gần 15 tấn ổi sạch.
"Làm nông nghiệp rất vất vả, riêng đối với cây ổi nếu không chăm sóc cẩn thận từ ban đầu là cây sẽ hỏng, mất công sức và tiền bạc. Định kỳ 3 tháng phải bón phân một lần, trong đó ưu tiên sử dụng phân bón hữu cơ, kết hợp chế phẩm sinh học để bảo vệ hoa và phòng trừ sâu bệnh”, ông Dương Văn Tam chia sẻ.
Tương tự, hộ gia đình ông Phạm Đăng Huân (khu Cửa Ngăn, phường Yên Tử), 300 gốc ổi ra quả quanh năm, với mức giá thu mua trung bình ổn định từ 20.000 – 25.000 đồng/kg, cây ổi lê đã trở thành nguồn thu nhập chính giúp gia đình ông Huân có cuộc sống ổn định hơn.
Lan tỏa liên kết, mở hướng đi bền vững cho kinh tế địa phương
Khác với các phương thức canh tác truyền thống phụ thuộc vào phân bón hóa học, mô hình trồng ổi lê Đài Loan tại Yên Tử ghi dấu ấn rõ nét nhờ tư duy nông nghiệp xanh và sinh thái.
Theo ông Phạm Đăng Huân, toàn bộ diện tích ổi của gia đình ông đều sử dụng phân chuồng ủ hoai mục kết hợp phân hữu cơ vi sinh. Sau mỗi đợt thu hoạch, nhà vườn tiến hành tỉa cành, tạo tán và bón phân phục hồi sức sống cho cây.
“Nhờ quy trình chăm sóc tỉ mỉ và tuân thủ nguyên tắc an toàn sinh học do bản thân tự tìm tòi, học hỏi và kinh nghiệm được các hộ dân trồng ổi chia sẻ với nhau, cây ổi tại vùng đất này cho thu hoạch trung bình 3 vụ quả/năm. Trái ổi giữ được hương vị tự nhiên, giòn ngọt, đảm bảo tiêu chí an toàn vệ sinh thực phẩm. Đặc biệt, việc sử dụng phân hữu cơ vi sinh còn giúp giảm thiểu tồn dư hóa chất trong đất và nguồn nước, bảo vệ sức khỏe cho cả người sản xuất lẫn người tiêu dùng”, ông Huân cho hay.
Theo tìm hiểu của PV Tạp chí Doanh nghiệp và Kinh tế xanh, không dừng lại ở quy mô hộ gia đình lẻ tẻ, phong trào chuyển đổi đổi cây trồng tại phường Yên Tử đang phát triển theo hướng tính liên kết cộng đồng. Các hộ dân tiên phong như ông Tam, ông Huân đã thành lập và tham gia tích cực vào nhóm hộ trồng ổi lê Đài Loan.
Thông qua mô hình nhóm liên kết, các nhà vườn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm kỹ thuật từ khâu chọn giống, làm đất, kỹ thuật cắt cành tạo quả gối lứa cho đến quy trình phòng trừ sâu bệnh hữu cơ cho các hộ dân có nhu cầu chuyển đổi cây trồng.
Sự chủ động của bà con nông dân kết hợp với định hướng phát triển nông nghiệp sinh thái của địa phương đã và đang biến cây ổi lê Đài Loan thành thương hiệu nông sản đặc sắc. Đây là minh chứng rõ nét cho việc nâng cao giá trị gia tăng trên từng đơn diện tích canh tác, hài hòa giữa lợi ích kinh tế và trách nhiệm bảo vệ môi trường xanh.
Theo số liệu thống kê từ Phòng Kinh tế - Hạ tầng và Đô thị phường Yên Tử, đặc thù khí hậu và thổ nhưỡng ở Yên Tử rất phù hợp cho sự sinh trưởng và phát triển của giống ổi lê Đài Loan. Ban đầu chỉ có một vài gia đình trồng thử nghiệm nhỏ lẻ trên các vạt đồi, đến thời điểm hiện tại mô hình đã được nhiều hộ dân nhân rộng, phát triển lên tới gần 15ha, mỗi năm cho thu hoạch gần 151 tấn quả, mang lại giá trị kinh tế khoảng 3 tỉ đồng.
