Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư về việc bãi bỏ hàng loạt văn bản pháp luật trong lĩnh vực thuế, gồm 23 Thông tư và 3 Quyết định do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành qua nhiều giai đoạn. Động thái này được xem là bước rà soát lớn nhằm tinh gọn hệ thống quy định hiện hành, bảo đảm tính đồng bộ và phù hợp với các luật thuế đang có hiệu lực.
Theo nội dung dự thảo được công bố trên Cổng Thông tin điện tử của Bộ Tài chính, nhiều văn bản nằm trong diện đề xuất bãi bỏ đã tồn tại từ những năm 1990 và không còn phù hợp với thực tiễn quản lý hiện nay. Không ít quy định đã hết hiệu lực theo thời hạn áp dụng, trong khi một số nội dung khác đã được tích hợp vào các văn bản pháp luật mới hoặc được thay thế bằng những quy định mang tính bao quát hơn.
Danh sách dự kiến bãi bỏ trải rộng trên nhiều lĩnh vực thuế khác nhau như thuế tài nguyên, thuế lợi tức, thuế sử dụng đất nông nghiệp, thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp hay thuế thu nhập cá nhân. Ngoài ra còn có các quy định liên quan đến miễn, giảm, gia hạn nộp thuế, hỗ trợ doanh nghiệp và quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh trong từng giai đoạn cụ thể của nền kinh tế.
Trong số các văn bản đáng chú ý có Thông tư số 69-TC/TCT ban hành năm 1991 về chuyển chế độ thu tiền nuôi rừng sang thu thuế tài nguyên. Bên cạnh đó là các Thông tư hướng dẫn thi hành Luật Thuế lợi tức được ban hành từ năm 1993 và 1998. Đây đều là những văn bản gắn với bối cảnh quản lý tài chính – thuế của nhiều thập niên trước.
Một số quy định liên quan đến chính sách ưu đãi, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp trong giai đoạn khó khăn cũng được đưa vào diện rà soát bãi bỏ. Đơn cử như Thông tư về miễn nợ thuế sử dụng đất nông nghiệp, nhà đất tồn đọng từ năm 1999 trở về trước; quy định xóa nợ thuế cho hộ kinh doanh gia đình hay các chính sách hỗ trợ tài chính phát triển vùng nguyên liệu phục vụ chế biến nông, lâm, thủy sản và muối.
Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng đề xuất chấm dứt hiệu lực đối với nhiều văn bản từng được áp dụng nhằm kích thích sản xuất kinh doanh và hỗ trợ thị trường ở các giai đoạn nền kinh tế gặp khó khăn. Có thể kể đến các Thông tư liên quan đến miễn, giảm thuế đất nông nghiệp, ưu đãi thuế cho cơ sở y tế công lập, hỗ trợ doanh nghiệp phần mềm hoặc gia hạn nộp thuế cho doanh nghiệp.
Một số quy định quản lý chuyên ngành khác cũng nằm trong danh sách đề xuất bãi bỏ, như Thông tư quản lý tem rượu, quy định cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế, quản lý doanh nghiệp có giao dịch liên kết hay hướng dẫn quản lý khu công nghiệp, khu kinh tế. Theo cơ quan soạn thảo, các nội dung này hiện đã được điều chỉnh bằng hệ thống văn bản pháp luật mới, đầy đủ và thống nhất hơn.
Đối với nhóm Quyết định, Bộ Tài chính dự kiến bãi bỏ ba văn bản gồm quy định về mẫu biên lai thuế, quản lý vé máy bay điện tử và hướng dẫn giải quyết thủ tục thuế theo cơ chế “một cửa”. Đây đều là các quy định đã tồn tại nhiều năm và không còn phù hợp với quá trình chuyển đổi số cũng như cải cách thủ tục hành chính hiện nay.
Lý giải cho việc đề xuất bãi bỏ đồng loạt các văn bản nêu trên, Bộ Tài chính cho biết quá trình rà soát cho thấy nhiều quy định đã hoàn thành vai trò lịch sử hoặc không còn được áp dụng trên thực tế. Một số văn bản có nội dung trùng lặp với các thông tư chung về quản lý thuế, trong khi nhiều quy định khác không còn tương thích với hệ thống luật hiện hành sau quá trình sửa đổi, bổ sung các luật thuế trong thời gian qua.
Theo đánh giá của cơ quan này, việc loại bỏ các văn bản cũ sẽ góp phần hoàn thiện khung pháp lý theo hướng minh bạch, dễ áp dụng và tránh chồng chéo giữa các quy định. Đồng thời, việc bãi bỏ cũng giúp giảm bớt tình trạng tồn tại song song nhiều văn bản hết hiệu lực nhưng chưa được xử lý dứt điểm trong hệ thống pháp luật.
Bộ Tài chính khẳng định việc bãi bỏ 23 Thông tư và 3 Quyết định sẽ không tạo ra khoảng trống pháp lý trong quản lý thuế, bởi các nội dung cần thiết đã được cập nhật trong những quy định mới đang có hiệu lực. Cơ quan này cũng nhấn mạnh đề xuất trên không ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách nhà nước cũng như hoạt động quản lý thuế hiện hành. Hiện dự thảo Thông tư đang được công khai để lấy ý kiến rộng rãi trước khi hoàn thiện và trình ban hành theo quy định.
