Trong bối cảnh nhu cầu hoàn thiện chính sách quản lý đất đai và tài sản ngày càng được đặt ra, Bộ Tài chính cho biết đang tiếp tục nghiên cứu, tổng hợp kinh nghiệm quốc tế cũng như rà soát những bất cập phát sinh trong quá trình thực thi các sắc thuế liên quan đến bất động sản để báo cáo cấp có thẩm quyền vào thời điểm phù hợp. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng cho định hướng xây dựng luật Thuế bất động sản trong tương lai, thay thế các quy định hiện hành về thuế sử dụng đất.
Theo Bộ Tài chính, thuế bất động sản là chính sách mới có phạm vi tác động rộng và khá phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp, thị trường địa ốc cũng như toàn bộ nền kinh tế. Vì vậy, việc xây dựng chính sách cần được nghiên cứu thận trọng nhằm bảo đảm phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của Việt Nam, đồng thời bảo đảm tính đồng bộ trong hệ thống chính sách thuế.
Trước đó, ngày 16/3/2023, Chính phủ đã ban hành Báo cáo số 71/BC-CP gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội về kết quả triển khai Kế hoạch số 81/KH-UBTVQH15. Trong báo cáo này, Chính phủ đã đề cập việc rà soát luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, luật Thuế sử dụng đất nông nghiệp và nghiên cứu khả năng xây dựng dự án luật Thuế bất động sản để thay thế các quy định hiện hành.
Qua quá trình phân tích bối cảnh kinh tế - xã hội, diễn biến của thị trường bất động sản cũng như đánh giá tác động của chính sách thuế mới, Bộ Tài chính đã có các tờ trình và văn bản báo cáo Thủ tướng Chính phủ về đề xuất xây dựng dự án luật Thuế bất động sản. Đề xuất này đã nhận được sự đồng ý của lãnh đạo Chính phủ để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện vào thời điểm thích hợp.
Song song với định hướng dài hạn, Bộ Tài chính cũng đang triển khai sửa đổi luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp theo chương trình lập pháp năm 2026 của Quốc hội. Bộ cho biết đang xây dựng hồ sơ dự án luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và dự kiến trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến thông qua tại kỳ họp thứ 2 vào tháng 10 tới.
Thông tin này được Bộ Tài chính đưa ra khi trả lời kiến nghị của đại biểu Đoàn Thu Hà, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lạng Sơn, thông qua Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội. Đại biểu đề nghị cơ quan quản lý rà soát, đánh giá toàn diện hiệu quả của việc thực hiện luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp trong thời gian qua, đặc biệt là đối với hộ gia đình và cá nhân.
Theo kiến nghị, cần xem xét tương quan giữa số thu ngân sách với chi phí vận hành, tổ chức thực hiện chính sách thuế này trong thực tế để có cơ sở đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội. Từ đó, cơ quan quản lý có thể nghiên cứu các phương án miễn hoặc giảm thuế vào thời điểm phù hợp nhằm tạo thuận lợi hơn cho người dân.
Bên cạnh đó, đại biểu cũng đề xuất về lâu dài cần nghiên cứu ban hành luật Thuế tài sản nhằm thay thế luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành. Chính sách mới được kỳ vọng sẽ giúp quản lý và điều tiết hiệu quả hơn đối với các loại tài sản có giá trị lớn, đặc biệt là bất động sản, đồng thời góp phần tăng nguồn thu ngân sách và sử dụng hiệu quả tài nguyên đất đai.
Bộ Tài chính cho biết trong thời gian qua đã tiến hành tổng kết, đánh giá thực tiễn triển khai các luật thuế liên quan đến đất đai, đồng thời tham khảo kinh nghiệm quốc tế và lấy ý kiến từ các bộ, ngành, địa phương để xây dựng báo cáo rà soát tổng thể. Nội dung này đã được gửi Bộ Tư pháp để tổng hợp, báo cáo Chính phủ.
Theo số liệu được Bộ Tài chính công bố, trong giai đoạn 2012 - 2021, số thu từ thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đạt trung bình khoảng 1.700 tỉ đồng mỗi năm, với tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 11,2%/năm. Đây được đánh giá là nguồn thu tương đối ổn định cho ngân sách nhà nước.
Dù vậy, cơ quan quản lý cũng cho rằng vẫn còn dư địa để xem xét áp dụng chính sách miễn, giảm thuế trong những trường hợp cần thiết. Việc điều chỉnh chính sách sẽ được nghiên cứu theo hướng vừa bảo đảm nguồn thu ngân sách, vừa phù hợp với khả năng của người dân và yêu cầu phát triển của thị trường bất động sản trong từng giai đoạn.
Trong thời gian tới, Bộ Tài chính tiếp tục nghiên cứu các mô hình thuế bất động sản trên thế giới, đồng thời rà soát những bất cập trong quá trình áp dụng chính sách thuế liên quan đến đất đai tại Việt Nam. Mục tiêu là xây dựng hệ thống thuế phù hợp với thông lệ quốc tế nhưng vẫn đáp ứng đặc thù của nền kinh tế trong nước, góp phần thực hiện lộ trình cải cách chính sách thuế giai đoạn 2021 - 2030.
