Gắn bảo hiểm thất nghiệp với kết nối việc làm
Thị trường lao động đang thay đổi nhanh dưới tác động của chuyển dịch cơ cấu kinh tế, chuyển đổi số, tự động hóa và yêu cầu ngày càng cao về kỹ năng. Trong bối cảnh đó, thất nghiệp không chỉ là vấn đề của từng người lao động mà còn tác động đến thu nhập hộ gia đình, sức mua và sự ổn định của thị trường. Việc phát huy đầy đủ vai trò của bảo hiểm thất nghiệp vì thế không chỉ nằm ở giải quyết trợ cấp, mà còn ở khả năng giúp người lao động duy trì năng lực làm việc, chuyển đổi nghề nghiệp và tìm được việc làm mới trong thời gian ngắn nhất.
Tại Đà Nẵng, việc thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp đang được tổ chức theo hướng gắn giải quyết chế độ với các dịch vụ thị trường lao động.
Theo số liệu tổng hợp, trong 5 tháng đầu năm 2026, Trung tâm Dịch vụ việc làm thành phố Đà Nẵng tiếp nhận 12.117 hồ sơ đề nghị hưởng bảo hiểm thất nghiệp. Trong số này, 10.372 người đủ điều kiện và được ban hành quyết định hưởng trợ cấp.
Đáng chú ý, cùng với quá trình tiếp nhận và giải quyết hồ sơ, Trung tâm duy trì hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm và tổ chức các phiên giao dịch việc làm định kỳ. Cách làm này giúp người lao động tiếp cận thông tin tuyển dụng ngay trong thời gian hưởng trợ cấp, thay vì chỉ chờ đến khi hết thời gian hỗ trợ mới tìm việc.
Thực tế cho thấy, giá trị của bảo hiểm thất nghiệp không chỉ nằm ở khoản trợ cấp giúp người lao động trang trải cuộc sống trong giai đoạn mất việc. Quan trọng hơn, đây là thời điểm để cơ quan dịch vụ việc làm nắm bắt nhu cầu, kỹ năng và nguyện vọng của người lao động, từ đó kết nối với doanh nghiệp đang tuyển dụng.
Đà Nẵng cũng xác định chuyển đổi số là một trong những hướng quan trọng để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách. Thành phố đặt mục tiêu giai đoạn 2026-2030 có 90% người thất nghiệp được giới thiệu việc làm miễn phí khi có nhu cầu, trong đó 70% được giới thiệu việc làm thành công; đồng thời tăng tỷ lệ người được hỗ trợ học nghề, bồi dưỡng kỹ năng.
Việc thành phố công bố, triển khai các thủ tục bảo hiểm thất nghiệp trên môi trường số cũng góp phần giảm thời gian đi lại, đơn giản hóa quy trình và tạo thuận lợi cho người lao động.
Tuy nhiên, thực tiễn Đà Nẵng cũng cho thấy chuyển đổi số chỉ phát huy hiệu quả khi dữ liệu bảo hiểm thất nghiệp được cập nhật đầy đủ, hệ thống vận hành ổn định và người lao động, nhất là lao động phổ thông, được hỗ trợ khi gặp khó khăn trong thao tác trực tuyến.
Phát huy vai trò hỗ trợ người lao động quay lại thị trường
Tại Huế, hiệu quả của chính sách bảo hiểm thất nghiệp được thể hiện khá rõ qua quy mô người lao động được hỗ trợ trong những năm qua. Giai đoạn 2021-2025, thành phố đã giải quyết trợ cấp thất nghiệp cho 43.098 người lao động, với tổng kinh phí gần 767 tỷ đồng. Cùng thời gian này, 3.837 lao động được hỗ trợ học nghề.
Đây là những con số cho thấy bảo hiểm thất nghiệp đang thực hiện đồng thời hai chức năng: bảo đảm thu nhập trong giai đoạn người lao động mất việc và hỗ trợ họ nâng cao khả năng tìm kiếm việc làm mới.
Cách triển khai tại Huế cho thấy việc gắn trợ cấp với tư vấn nghề nghiệp và giới thiệu việc làm có ý nghĩa quan trọng. Khi người lao động được tiếp cận thông tin tuyển dụng, được đánh giá kỹ năng và định hướng học nghề ngay trong thời gian thất nghiệp, khoảng thời gian gián đoạn việc làm có thể được rút ngắn.
Theo ông Nguyễn Đức Thuận, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm thành phố Huế, đơn vị thực hiện chính sách theo phương châm “3 đúng”: đúng đối tượng, đúng chế độ và đúng thời hạn; đồng thời đẩy mạnh hướng dẫn người lao động thực hiện thủ tục trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Từ thực tiễn Đà Nẵng và Huế có thể thấy, bảo hiểm thất nghiệp đang ngày càng gắn chặt hơn với mục tiêu phát triển thị trường lao động. Khi dữ liệu người thất nghiệp được kết nối với thông tin tuyển dụng, đào tạo nghề và nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp, chính sách sẽ chuyển từ hỗ trợ sau khi mất việc sang chủ động hỗ trợ người lao động thích ứng với biến động việc làm.
Luật Việc làm năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, tiếp tục định hướng này khi quy định các chế độ bảo hiểm thất nghiệp gồm tư vấn, giới thiệu việc làm; hỗ trợ đào tạo, nâng cao kỹ năng nghề; trợ cấp thất nghiệp và hỗ trợ người sử dụng lao động đào tạo để duy trì việc làm. Vì vậy, để bảo hiểm thất nghiệp phát huy tốt hơn vai trò đối với thị trường lao động, các địa phương cần tiếp tục nâng chất lượng tư vấn, tăng kết nối với doanh nghiệp, mở rộng cơ hội học nghề và đào tạo lại, đồng thời hoàn thiện hệ thống dữ liệu liên thông.
Mục tiêu cuối cùng không chỉ là giải quyết đúng và đủ quyền lợi cho người thất nghiệp, mà còn giúp họ nhanh chóng tìm được việc làm phù hợp. Khi người lao động sớm trở lại thị trường, doanh nghiệp có thêm nguồn nhân lực và thời gian thất nghiệp được rút ngắn, bảo hiểm thất nghiệp sẽ phát huy đầy đủ hơn giá trị của một chính sách an sinh gắn với phát triển kinh tế - xã hội./.
