AI không còn là xu hướng mà là năng lực cạnh tranh
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, AI đang thay đổi cách doanh nghiệp sản xuất, quản trị và tiếp cận khách hàng. Tại Diễn đàn Kinh tế Thủ đô năm 2026, nhiều chuyên gia nhận định AI không còn là lựa chọn mang tính thử nghiệm mà đã trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Theo bà Ngô Minh Anh, Giám đốc MCG Management Consulting, không ít doanh nghiệp hiện mới chỉ dừng ở việc sử dụng các công cụ AI phổ biến để hỗ trợ một số tác vụ đơn lẻ, trong khi giá trị lớn nhất của AI nằm ở khả năng tái cấu trúc toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp.
"AI không tự động tạo ra năng suất. Năng suất chỉ xuất hiện khi doanh nghiệp đồng thời thiết kế lại công việc, dữ liệu, con người và trách nhiệm", bà Ngô Minh Anh nhấn mạnh.
Theo bà, AI không thay thế con người mà thay đổi phương thức làm việc. Doanh nghiệp muốn khai thác hiệu quả AI cần chuẩn hóa dữ liệu, nâng cao năng lực nhân sự và xây dựng quy trình quản trị mới thay vì chỉ đầu tư vào công nghệ.
Đây cũng là hướng đi đặc biệt quan trọng đối với khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa, vốn chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp trên địa bàn Hà Nội nhưng khả năng ứng dụng AI vẫn còn khiêm tốn.
Xây dựng hệ sinh thái để doanh nghiệp ứng dụng AI
PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội cho biết thành phố đã xây dựng hệ thống chính sách khá toàn diện nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa công nghệ.
Các cơ chế hỗ trợ trải rộng từ nghiên cứu và phát triển (R&D), bảo hộ sở hữu trí tuệ, xây dựng phòng thí nghiệm, phát triển quỹ khoa học - công nghệ đến thử nghiệm công nghệ mới theo cơ chế sandbox.
Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, những chính sách này không chỉ khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cho đổi mới sáng tạo mà còn tạo điều kiện để AI được ứng dụng sâu hơn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Ở góc độ phát triển thị trường số, ông Nguyễn Thế Hiệp, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội cho biết thành phố đang triển khai nhiều chương trình hỗ trợ doanh nghiệp như phát triển Gian hàng số Thủ đô trên các sàn thương mại điện tử, Chiến dịch chuyển đổi số 100 ngày, mô hình tiêu dùng số và kết nối dữ liệu logistics phục vụ xuất khẩu.
Những chương trình này góp phần tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp khai thác AI kết hợp thương mại điện tử nhằm mở rộng thị trường và gia tăng doanh thu.
AI phải tạo ra giá trị kinh doanh
Chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, ông Đinh Ngọc Dũng, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng SHB cho biết AI hiện được ngân hàng ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như chăm sóc khách hàng, quản trị rủi ro, phân tích dữ liệu và tối ưu vận hành.
Theo ông, mục tiêu cuối cùng của chuyển đổi số là nâng cao trải nghiệm khách hàng, rút ngắn thời gian giao dịch và tăng hiệu quả quản trị. Trong chiến lược phát triển của SHB, dữ liệu và AI được xác định là nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh.
Ở góc độ doanh nghiệp công nghệ, ông Lưu Thanh Sơn, Phó Giám đốc Network Planning & Performance Vietnamobile cho rằng doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện không chỉ cần hạ tầng kết nối mà còn cần các nền tảng AI có khả năng quản trị, phân tích dữ liệu và hỗ trợ ra quyết định.
Theo ông, các giải pháp AI cần được thiết kế theo hướng dễ triển khai, chi phí hợp lý và phù hợp với quy mô doanh nghiệp để có thể phổ cập nhanh trong cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Trong khi đó, ông Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội (HANOISME) nhấn mạnh, AI chỉ thực sự có ý nghĩa khi gắn với hiệu quả kinh doanh.
Theo ông, công nghệ phải giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng nhanh hơn, mở rộng thị trường, gia tăng doanh thu và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Một hệ thống AI hiện đại nhưng không giúp bán được nhiều hàng hơn hay nâng cao năng suất sẽ khó tạo ra giá trị bền vững.
Các ý kiến tại Diễn đàn Kinh tế Thủ đô năm 2026 đều thống nhất rằng AI đang mở ra cơ hội lớn để khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả tiềm năng này, doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy ứng dụng các công cụ AI đơn lẻ sang xây dựng chiến lược chuyển đổi số toàn diện, trong đó dữ liệu, con người và quy trình quản trị giữ vai trò trung tâm.
Cùng với hệ thống chính sách ngày càng hoàn thiện và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo được mở rộng, AI được kỳ vọng sẽ trở thành động lực quan trọng giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao năng suất, tăng sức cạnh tranh, mở rộng thị trường và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của Hà Nội trong những năm tới./.
