TP.HCM tăng tốc phát triển mạng lưới đường sắt đô thị đến năm 2050.

TP.HCM đặt mục tiêu phát triển 18 tuyến metro với tổng chiều dài khoảng 960km vào năm 2050. Trước mắt, thành phố đang đẩy nhanh triển khai các dự án trọng điểm, hướng tới hoàn thành 255km đường sắt đô thị vào năm 2030.
TP.HCM tăng tốc phát triển mạng lưới đường sắt đô thị đến năm 2050. (Ảnh minh hoạ)
TP.HCM tăng tốc phát triển mạng lưới đường sắt đô thị đến năm 2050. (Ảnh minh hoạ)

Metro trở thành trục giao thông chủ đạo trong quy hoạch đến năm 2050

UBND TP.HCM vừa ban hành quyết định phê duyệt quy hoạch tổng thể thành phố thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm. Trong đó, hệ thống đường sắt đô thị, metro được xác định là xương sống của mạng lưới vận tải hành khách, giữ vai trò dẫn dắt tổ chức không gian và định hướng phát triển đô thị.

Theo quy hoạch, mạng lưới đường sắt đô thị được tổ chức theo cấu trúc đa cấp, kết hợp các tuyến xuyên tâm, vành đai và liên vùng. Hệ thống này sẽ kết nối khu vực trung tâm với các cực động lực, trung tâm đô thị, cảng biển, sân bay và các địa phương trong vùng.

Đến năm 2050, TP.HCM dự kiến hoàn thành 18 tuyến đường sắt đô thị (MRT) với tổng chiều dài khoảng 960km. Bên cạnh đó, mạng lưới đường sắt nhẹ và tàu điện mặt đất (LRT/Tramway) được quy hoạch với chiều dài khoảng 450km.

Việc phát triển mạng lưới đường sắt đô thị sẽ gắn với định hướng phát triển đô thị theo mô hình TOD (đô thị định hướng giao thông công cộng). Theo đó, hệ thống đường sắt trở thành khung cấu trúc không gian và giao thông chủ đạo, góp phần chuyển đổi mô hình đô thị từ phát triển lan tỏa, phụ thuộc vào phương tiện cá nhân sang đô thị đa cực, đa trung tâm, có khả năng kết nối cao và thuận tiện trong tiếp cận các dịch vụ.

Quy hoạch cũng xác định số lượng, chiều dài và nguyên tắc bố trí các đoạn đi ngầm hoặc đi nổi của từng tuyến sẽ tiếp tục được nghiên cứu, bổ sung căn cứ vào nhu cầu phát triển đô thị, điều kiện kinh tế - xã hội và hiệu quả khai thác đất đai.

Trong các bước tiếp theo, vị trí, hướng tuyến và nhà ga sẽ được xác định cụ thể thông qua quy hoạch chuyên ngành giao thông, quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết và các dự án riêng được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Lộ trình đầu tư mạng lưới đường sắt đô thị cũng sẽ được xây dựng trên cơ sở đánh giá nhu cầu, khả năng huy động nguồn lực và phương thức triển khai phù hợp đối với từng tuyến.

Nhiều tuyến metro đang thi công, 5 tuyến dự kiến khởi công cuối năm 2026

Song song với việc hoàn thiện quy hoạch dài hạn, TP.HCM đang thúc đẩy triển khai các dự án đường sắt đô thị theo định hướng tại Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 hình thành mạng lưới khoảng 255km metro.

Hiện thành phố đang đầu tư đồng loạt 8 dự án đường sắt đô thị. Trong đó, các tuyến đang được triển khai thi công gồm metro số 2 đoạn Tham Lương - Bến Thành, metro số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm và tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành - Cần Giờ.

Từ nay đến cuối năm 2026, thành phố dự kiến khởi công thêm 5 tuyến, gồm tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành; metro số 2 đoạn Tham Lương đến ranh tỉnh Tây Ninh; metro số 6 giai đoạn 1 (Phú Hữu - Tân Sơn Nhất); metro số 2 TP Thủ Dầu Một - TP.HCM và metro số 1 TP mới Bình Dương - Suối Tiên.

Metro số 2 Thủ Dầu Một - TP.HCM được kỳ vọng tạo điều kiện thuận lợi cho người dân đi lại, đồng thời mở ra cơ hội phát triển đô thị theo mô hình TOD (Ảnh: Liên danh tư vấn).
Metro số 2 Thủ Dầu Một - TP.HCM được kỳ vọng tạo điều kiện thuận lợi cho người dân đi lại, đồng thời mở ra cơ hội phát triển đô thị theo mô hình TOD (Ảnh: Liên danh tư vấn).

Đây là những dự án được kỳ vọng mở rộng khả năng kết nối giữa khu vực trung tâm với các đô thị vệ tinh, đầu mối giao thông và các địa phương trong vùng. Đặc biệt, các tuyến đường sắt liên vùng sẽ góp phần tăng cường kết nối TP.HCM với sân bay quốc tế Long Thành, đồng thời mở rộng không gian phát triển đô thị và kinh tế.

Theo lộ trình, đến năm 2035, TP.HCM dự kiến hoàn thành thêm 7 tuyến, nâng tổng chiều dài mạng lưới đường sắt đô thị lên khoảng 532km.

Đáng chú ý, một số tuyến trong giai đoạn này đã có nhà đầu tư đề xuất tham gia nghiên cứu. Trong đó, tuyến metro số 4 được Tập đoàn Sovico đề xuất nghiên cứu.

Với quy hoạch 18 tuyến metro cùng mạng lưới đường sắt nhẹ và tàu điện mặt đất, TP.HCM đang hướng tới hình thành hệ thống giao thông công cộng có quy mô lớn, tăng cường kết nối nội đô và liên vùng. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, tiến độ triển khai từng dự án, khả năng huy động vốn và sự đồng bộ giữa quy hoạch giao thông với quy hoạch đô thị sẽ là những yếu tố quan trọng.

Đăng ký đặt báo