Ăn không ngon, ngủ không yên vì rác ngày càng ùn ứ
Dạo quanh các tuyến đường trung tâm phường Hạc Thành những ngày đầu tháng 4, hình ảnh dễ nhận thấy nhất không phải là sự nhộn nhịp của phố thị mà là những bãi rác tự phát mọc lên như nấm. Rác chất cao quá đầu người, tràn xuống lòng đường, nước rỉ rác đen kịt, sực mùi chua nồng và hôi thối kéo theo ruồi nhặng bu kín. Đã 5 ngày trôi qua, nhịp sống của người dân nơi đây bị đảo lộn hoàn toàn bởi rác thải ùn ứ
Tại số nhà 25 đường Lê Công Khai (Hạc Thành), ông Nguyễn Ngọc Thịnh đứng nhìn đống rác án ngữ ngay trước cửa nhà với vẻ mặt đầy ngao ngán. Ông Thịnh cho biết, chưa bao giờ tình trạng thu gom rác lại chậm trễ và gây bức xúc như hiện nay. "Chúng tôi nghe thông tin là đến ngày 31/3 nhà máy rác sẽ hoạt động trở lại để giải quyết dứt điểm lượng tồn đọng. Thế nhưng hôm nay đã là tháng 4, rác vẫn cứ nằm đây, thậm chí ngày càng nhiều hơn. Mỗi lần có xe cộ đi qua, gió lại thổi mùi hôi trực diện vào nhà. Ăn không ngon, ngủ không yên, đóng cửa kín mít mà vẫn không thoát được cái mùi này", ông Thịnh bức xúc nói.
Không riêng gì các hộ gia đình, khu vực chợ Nam Thành – nơi tập trung đông đúc người mua kẻ bán – cũng đang trở thành "nạn nhân" của sự chậm trễ này. Rác thải từ thực phẩm tươi sống, rau củ quả hư hỏng hòa lẫn với rác sinh hoạt tạo nên một hỗn hợp mùi kinh khủng, đặc biệt là dưới cái nắng oi nồng của tiết trời chuyển mùa. Tại đây, những tiểu thương kinh doanh đồ ăn chín đang là những người chịu thiệt hại nặng nề nhất.
Bà Lê Thị Tiến, một tiểu thương gắn bó lâu năm với chợ Nam Thành, chuyên bán cháo ăn sáng, vừa nhanh tay xua ruồi vừa than thở: "Bán cháo, bán đồ ăn chín thì quan trọng nhất là sạch sẽ. Thế nhưng nhìn xem, ngay sát bên cạnh là bãi rác bốc mùi thì ai mà dám ngồi xuống ăn cho nổi. Mong sao lời hứa đưa nhà máy hoạt động trở lại sớm thành hiện thực chứ dân khổ quá rồi".
Đáng nói hơn, áp lực rác thải quá lớn đã dẫn đến những cách xử lý mang tính tiêu cực và nguy hiểm. Tại đường Nguyễn Sơn, khu vực phía sau Trung tâm Hội nghị 25B, theo ghi nhận của phóng viên, đã xuất hiện tình trạng người dân hoặc các đối tượng lạ mặt tự ý đốt bớt các loại rác thải nhựa, nilon để giảm bớt khối lượng ùn ứ. Khói đen kịt mang theo mùi khét lẹt của nhựa cháy hòa lẫn với mùi hôi thối vốn có tạo thành một thứ hỗn hợp khí độc hại, tấn công trực diện vào lá phổi của bất cứ ai đi ngang qua khu vực này.
Tình trạng rác thải ùn ứ không chỉ gây mất mỹ quan đô thị của một thành phố đang trên đà phát triển mà còn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát dịch bệnh rất cao, nhất là khi thời tiết bắt đầu chuyển mùa, tạo điều kiện cho vi khuẩn và côn trùng gây hại sinh sôi.
Bất cập từ "đầu ra"
Để tìm hiểu rõ hơn về nguyên nhân của tình trạng này, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với lãnh đạo UBND phường Đông Quang. Theo vị đại diện này, chính quyền địa phương hoàn toàn thấu hiểu sự bức xúc của người dân. Tuy nhiên, cái khó hiện nay nằm ở khâu xử lý cuối cùng. Lãnh đạo phường cho biết, theo kế hoạch và thông báo trước đó, nhà máy xử lý rác thải lớn nhất tỉnh Thanh Hóa dự kiến sẽ vận hành trở lại vào ngày 31/3 sau một thời gian tạm dừng.
Thế nhưng, thực tế là đến thời điểm hiện tại, nhà máy này vẫn chưa thể đi vào hoạt động như kỳ vọng. Khi nhà máy bị nghẽn, các đơn vị thu gom rác rơi vào thế bị động. Các xe chuyên dụng sau khi thu gom đầy rác không có chỗ đổ, dẫn đến việc phải tập kết tạm thời tại các điểm trung chuyển hoặc để rác tồn đọng ngay trên các tuyến phố. Hệ quả là chỉ sau vài ngày, các điểm này đều rơi vào tình trạng quá tải nghiêm trọng.
Theo tìm hiểu của phóng viên, đây là đợt rác thải bị ùn ứ thứ hai kể từ sau Tết Nguyên đán. Trước đó, tình trạng ô nhiễm tại khu vực xử lý rác xã Đông Nam đã khiến các hộ dân bức xúc, dựng lán trại ngăn cản xe vào bãi khiến rác thải toàn thành phố bị đình trệ. Sau khi chính quyền các cấp xuống hiện trường đối thoại và vận động, người dân đã tự động tháo bỏ lán trại để nhà máy hoạt động bình thường.
Tuy nhiên, niềm vui "thông đường" chẳng tày gang. Do lượng rác tồn đọng sau Tết quá lớn gây áp lực quá tải cực độ lên hệ thống, cộng với những vướng mắc về vận hành khiến nhà máy tiếp tục "lỗi hẹn" vào ngày 31/3 vừa qua. Việc rác cũ chưa xử lý xong, rác mới lại ùn ùn đổ về đã đẩy hệ thống xử lý vào tình trạng tê liệt.
Bà Lê Thị V. – một công nhân vệ sinh môi trường chia sẻ: "Chúng tôi đi thu rác mà không có chỗ đổ, xe đầy rồi chỉ biết đứng nhìn. Dân ở bãi rác chặn đường vì ô nhiễm, dân ở phố thì mắng chửi vì rác thối trước cửa, anh em công nhân đứng giữ, mệt mỏi lắm”.
Việc rác thải bủa vây dân cư một lần nữa báo động về sự phụ thuộc quá lớn vào một cơ sở xử lý đơn lẻ. Chỉ cần bãi rác Đông Nam "có biến", ngay lập tức bộ mặt đô thị của thành phố bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Nhiều năm qua, bài toán quy hoạch và quản lý hạ tầng môi trường vẫn chưa có lời giải căn cơ, khiến thành phố luôn ở thế bị động trước áp lực rác thải.
Có thể thấy, điều người dân ở đây mong mỏi nhất là nhà máy sớm chạy lại bình thường để rác được dọn đi, trả lại đường phố sạch sẽ. Mong sao các đơn vị liên quan sớm xử lý dứt điểm những vướng mắc tại bãi rác Đông Nam, để bà con không còn phải nín thở sống chung với mùi hôi thối.
