Siết chặt kiểm soát giá vật liệu xây dựng trước đà tăng nóng trên toàn quốc

Trước tình trạng giá vật liệu xây dựng leo thang suốt nhiều tháng qua, Bộ Xây dựng vừa yêu cầu các địa phương tăng cường kiểm soát, đảm bảo nguồn cung ổn định và ngăn chặn các hành vi đầu cơ, găm hàng.

Trong công điện gửi đến UBND các tỉnh, thành phố, Bộ Xây dựng giao nhiệm vụ cho các Sở Xây dựng chủ động thu thập, cập nhật giá vật liệu từ doanh nghiệp sản xuất, nhà thầu và chủ đầu tư trên địa bàn. Việc kiểm tra và xác định nguyên nhân tăng giá được coi là bước quan trọng để Bộ có cơ sở theo dõi, điều hành kịp thời. Đồng thời, các địa phương cần đẩy mạnh việc cấp phép khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, công bố giá định kỳ, giúp tăng nguồn cung và hạn chế biến động bất thường.

Thực tế cho thấy, trong chín tháng đầu năm nay, giá nhiều loại vật liệu xây dựng đã tăng mạnh. Báo cáo của Bộ Xây dựng cho biết, giá cát tự nhiên ở một số khu vực tăng hơn 58% so với cùng kỳ năm trước, trong khi đá xây dựng cũng ghi nhận mức tăng 10-18% theo từng quý. Tại nhiều địa phương, giá cát dao động 700.000-800.000 đồng/m³, thậm chí có nơi vượt ngưỡng 1 triệu đồng, tăng 30-60% so với tháng trước. Giá thép cũng nhích lên từ 100.000 đến 270.000 đồng mỗi tấn, tùy khu vực.

Theo Viện Kinh tế xây dựng, biến động giá cát và đá khiến tổng chi phí đầu tư nhiều công trình tăng thêm khoảng 3% chỉ trong một tháng. Tuy nhiên, ở nhiều nơi, việc công bố giá vật liệu, đơn giá nhân công và chỉ số xây dựng vẫn chậm, gây khó khăn cho công tác lập và điều chỉnh dự toán, ảnh hưởng đến tiến độ thi công các dự án hạ tầng.

Trước diễn biến này, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính hồi tháng 6 đã yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, nâng giá bất hợp lý. Đồng thời, Bộ Xây dựng được giao nhiệm vụ hướng dẫn, quy hoạch và xác định rõ các mỏ vật liệu, công suất khai thác để đảm bảo cân đối cung - cầu trong dài hạn.

Ở góc độ chính sách, nhiều quy định mới cũng đã được ban hành nhằm tháo gỡ khó khăn về nguồn cung. Luật Địa chất và Khoáng sản 2024, có hiệu lực từ 1/7, đã đơn giản hóa thủ tục cấp phép khai thác khoáng sản nhóm IV như cát, sỏi lòng sông. Ngoài ra, các mỏ phục vụ dự án quan trọng quốc gia được miễn đấu giá, đồng thời mức tiền đặt trước khi tham gia đấu giá quyền khai thác được điều chỉnh linh hoạt hơn để giảm tình trạng bỏ cọc.

Những động thái trên được kỳ vọng sẽ góp phần bình ổn thị trường vật liệu xây dựng, tạo nền tảng cho các dự án hạ tầng trọng điểm được triển khai đúng tiến độ, đồng thời đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý giá cả.