Bám sát định hướng của UBND phường Phạm Sư Mạnh tại Kế hoạch số 132/KH-UBND ngày 26/5/2026 về sản xuất vụ Mùa năm 2026 và vụ Đông 2026-2027, trong đó đặt yêu cầu nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm, tăng cường sản xuất an toàn, sử dụng hiệu quả vật tư đầu vào, giảm chi phí và bảo vệ môi trường, Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công phường phối hợp Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị tổ chức 2 lớp tập huấn cho nông dân sản xuất lúa, rau màu trên địa bàn trong 2 ngày 24 và 25/9/2026.
Tham dự các lớp tập huấn có đại diện Trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Kim Môn; Giám đốc các HTX Dịch vụ nông nghiệp, Tổ trưởng các tổ dân phố cùng 300 học viên là những hộ nông dân sản xuất lúa, rau màu trên địa bàn.
Ngày 24/9, nội dung tập huấn tập trung vào sản xuất rau an toàn theo hướng hữu cơ và VietGAP. Sang ngày 25/9, bà con được trao đổi, bồi dưỡng kỹ thuật sản xuất lúa chất lượng cao theo tiêu chuẩn VietGAP. Với mỗi loại cây trồng, giảng viên phân tích những yêu cầu kỹ thuật khác nhau, nhưng đều làm rõ: VietGAP không phải là một bộ quy định xa lạ với người nông dân, mà thực chất là cách tổ chức và kiểm soát tốt hơn những công việc đang diễn ra trên đồng ruộng.

Với cây lúa, quy trình được nhìn từ ngay khâu đầu vào. Giống phải phù hợp với cơ cấu sản xuất và điều kiện của địa phương. Đất, nước và phân bón cần được quản lý hợp lý. Quá trình sinh trưởng của cây phải được theo dõi thường xuyên để kịp thời phát hiện những biểu hiện bất thường.
Đặc biệt, việc phòng trừ sâu bệnh cần bắt đầu từ điều tra đồng ruộng, xác định đúng đối tượng và mức độ gây hại. Khi chưa đến ngưỡng cần xử lý thì không nên phun thuốc theo thói quen. Trường hợp phải sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, cần lựa chọn đúng thuốc, đúng đối tượng, đúng liều lượng, đúng cách và đúng thời điểm, đồng thời tuân thủ thời gian cách ly trước thu hoạch.
Với rau màu, yêu cầu kiểm soát càng cần được chú ý vì thời gian từ gieo trồng đến thu hoạch thường ngắn. Từ giống, đất trồng, nguồn nước tưới, phân bón đến quản lý sâu bệnh và thu hoạch đều phải được kiểm soát. Sản xuất theo hướng hữu cơ hay VietGAP không có nghĩa đơn giản là không sử dụng bất kỳ loại phân bón hay thuốc bảo vệ thực vật nào, mà quan trọng là sử dụng các đầu vào phù hợp, có kiểm soát, đúng mục đích, đúng kỹ thuật và bảo đảm an toàn cho sản phẩm. Khi cây đến thời điểm thu hoạch, việc tuân thủ thời gian cách ly và giữ vệ sinh trong thu hái, sơ chế, bảo quản cũng có ý nghĩa trực tiếp đối với chất lượng nông sản.
Từ những nội dung giảng viên chia sẻ, bà con thấy nhiều yêu cầu của VietGAP thực ra bắt đầu từ những việc rất gần gũi. Bón phân đúng nhu cầu của cây giúp hạn chế lượng phân sử dụng không cần thiết, giảm chi phí và tránh gây ảnh hưởng đến đất, nguồn nước. Thường xuyên thăm đồng giúp phát hiện sâu bệnh sớm, khi mật độ còn thấp và việc xử lý còn đơn giản, thay vì để sâu bệnh phát triển thành diện rộng rồi mới phun. Sử dụng thuốc đúng lúc, đúng đối tượng giúp bảo vệ cây trồng mà không tạo thêm những lần xử lý không cần thiết, đồng thời hạn chế sự tiếp xúc của người sản xuất với hóa chất.
Một nội dung được nhấn mạnh trong tập huấn là ghi chép quá trình sản xuất. Những thông tin như giống gì, gieo cấy hoặc trồng ngày nào, đã sử dụng loại phân bón nào, bón vào thời điểm nào, tình hình sâu bệnh ra sao, sử dụng thuốc gì, ngày thu hoạch... nếu được ghi lại đầy đủ sẽ giúp người dân nhìn lại cả quá trình sản xuất sau mỗi vụ.
Khi đó, người sản xuất không chỉ biết mình đã làm gì mà còn có cơ sở để tính toán chi phí, nhận ra khâu nào còn lãng phí và điều chỉnh cho vụ sau. Đây cũng là cơ sở quan trọng để kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc sản phẩm khi tham gia liên kết tiêu thụ.

Điểm đáng chú ý trong chương trình tập huấn lần này là kiến thức không chỉ dừng lại trong hội trường. Bà con được tổ chức đi thăm mô hình thực tế, trực tiếp thăm quan mô hình vùng sản xuất lúa tập trung “1 vùng, 1 giống, 1 thời gian” giống lúa Hà Phát 3 quy mô 30,64 ha tại Tổ dân phố Hiệp Thượng. Mô hình sản xuất lúa nếp cái hoa vàng với quy mô 10 ha tại Tổ dân phố An Sinh, đây là mô hình xây dựng thương hiệu Nếp cái hoa vàng của địa phương. Đồng thời, thăm quan 2 mô hình thử nghiệm giống lúa chất lượng cao T58 và HKT 99.
Tại các cánh đồng, những vấn đề về đặc điểm giống, khả năng sinh trưởng, chăm sóc và chất lượng được trao đổi ngay trên cây lúa đang sinh trưởng. Những điều nghe trong lớp học khi đứng trước ruộng lúa trở nên cụ thể hơn, dễ hình dung hơn.
Với người nông dân, giống lúa có phù hợp hay không nhiều khi không thể chỉ nhìn trên tài liệu giới thiệu. Phải ra ruộng xem cây, xem bông, xem khả năng thích nghi với đồng đất và sau cùng vẫn phải quay về với câu hỏi: hạt gạo làm ra có ngon không, có phù hợp với nhu cầu người sử dụng không? Bởi vậy, sau khi tham quan mô hình, bà con còn được thưởng thức cơm nấu từ gạo của các giống lúa chất lượng cao đang được trực tiếp sản xuất ngay tại hội trường.
Từ việc nhìn cây lúa ngoài đồng đến trực tiếp ăn thử hạt cơm, câu chuyện về chất lượng giống vì thế trở nên gần gũi hơn rất nhiều. Bà con có thể tự cảm nhận độ mềm, độ dẻo, mùi thơm và chất lượng cơm của từng giống. Những trao đổi về chất lượng gạo không còn chỉ là thông tin kỹ thuật, mà trở thành trải nghiệm thực tế của chính người sản xuất. Đây cũng là cách để bà con có thêm góc nhìn khi lựa chọn giống, không chỉ dựa vào năng suất mà quan tâm hơn đến chất lượng sản phẩm sau thu hoạch.

Ông Nguyễn Duy Cường - Giám đốc Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công phường Phạm Sư Mạnh, cho rằng, điều quan trọng sau mỗi lớp tập huấn là kiến thức phải được đưa trở lại ruộng đồng và phù hợp với điều kiện sản xuất thực tế của từng hộ. Từ lựa chọn giống, sử dụng phân bón, quản lý sâu bệnh đến thu hoạch, nếu được thực hiện đúng kỹ thuật sẽ giúp người dân hạn chế vật tư sử dụng không cần thiết, giảm chi phí, nâng chất lượng nông sản và giảm tác động đến đất, nguồn nước, môi trường sản xuất. Việc bà con được trực tiếp thăm mô hình, nhìn cây lúa ngoài đồng và thưởng thức sản phẩm từ chính giống lúa được giới thiệu cũng là một cách để kiến thức kỹ thuật trở nên dễ hiểu, dễ hình dung và dễ đưa vào thực tế hơn.
Lớp tập huấn không thể làm thay đổi ngay cách sản xuất của cả một vùng. Nhưng nếu sau buổi học, người nông dân biết thăm đồng kỹ hơn trước khi quyết định phun thuốc, tính toán lượng phân phù hợp hơn, chú ý đến thời gian cách ly, ghi lại quá trình sản xuất và quan tâm nhiều hơn đến chất lượng hạt gạo thì kiến thức đã thực sự đi thêm một bước từ hội trường ra đồng ruộng.
Những việc ấy tưởng nhỏ nhưng lại liên quan trực tiếp đến hiệu quả của từng vụ sản xuất. Bớt một lần phun thuốc không cần thiết là giảm một khoản chi phí; sử dụng phân hợp lý là giảm lãng phí đầu vào; lựa chọn được giống phù hợp và có chất lượng gạo tốt là thêm một cơ hội để sản phẩm được thị trường đón nhận. Sản xuất an toàn, vì thế, không chỉ là câu chuyện bảo đảm sức khỏe cho người sử dụng mà còn gắn với bài toán thu nhập, môi trường và sự phát triển lâu dài của người sản xuất.

Những nội dung được trao đổi tại 2 lớp tập huấn cũng là cách cụ thể hóa định hướng sản xuất nông nghiệp mà UBND phường Phạm Sư Mạnh đã xác định tại Kế hoạch số 132/KH-UBND ngày 26/5/2026. Từ yêu cầu nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị sản phẩm, tăng cường sản xuất an toàn, sử dụng hiệu quả đất đai, nguồn nước và vật tư đầu vào, đến giảm chi phí, bảo vệ môi trường và gắn sản xuất với nhu cầu thị trường, những mục tiêu của kế hoạch chỉ thực sự trở thành kết quả khi được cụ thể hóa trong cách làm của người nông dân.
Với định hướng của UBND phường, sự hướng dẫn của Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công, cơ quan chuyên môn, sự phối hợp của HTX, tổ dân phố và việc áp dụng của từng hộ dân, VietGAP vì thế không còn là một quy trình nằm trên giấy. Khi người nông dân hiểu rõ mình cần làm gì, vì sao phải làm và làm như thế nào cho phù hợp với điều kiện thực tế, sản xuất sẽ có thêm cơ sở để giảm chi phí, kiểm soát chất lượng, bảo đảm an toàn và tạo ra giá trị cao hơn trên cùng một diện tích đất. Đó cũng là hướng đi để nông nghiệp Phạm Sư Mạnh từng bước chuyển từ tư duy sản xuất đơn thuần sang phát triển kinh tế nông nghiệp, gắn sản xuất với chất lượng sản phẩm, hiệu quả kinh tế và yêu cầu ngày càng cao của thị trường./.