Ngày 18/6, bà Lê Thu Hiền, Quyền Giám đốc Bảo tàng Nghệ An - Xô Viết Nghệ Tĩnh cho biết, đơn vị vừa tổ chức hội đồng khoa học thẩm định hơn 125 hiện vật bằng đồng được phát hiện và thu hồi tại xã Tân Phú (Nghệ An) vào đầu năm 2026.
Theo kết quả thẩm định, các hiện vật được xác định thuộc nền văn hóa Đông Sơn, có niên đại cách đây hàng nghìn năm và mang giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa và khảo cổ học. Bộ sưu tập gồm nhiều loại hình hiện vật phong phú như thố đồng, nồi đồng, bát bồng, chân chạc, dọi xe chỉ cùng các loại vũ khí như rìu chiến lưỡi xéo, rìu lưỡi xòe cân, rìu hình tứ giác, dao găm, lao, mác, mũi tên. Ngoài ra còn có nhiều hiện vật trang sức bằng đồng như vòng tay, vòng chân.
Tại cuộc họp thẩm định, các chuyên gia đã trao đổi, làm rõ tên gọi, niên đại, chức năng và giá trị của từng hiện vật; đồng thời đề xuất các giải pháp chuyên môn về bảo quản, phục hồi và phát huy giá trị của bộ sưu tập trong thời gian tới.
Theo bà Hiền, bộ sưu tập hiện vật mới được phát hiện phản ánh sinh động đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội cũng như trình độ kỹ thuật chế tác kim loại của cư dân cổ từng sinh sống trên địa bàn Nghệ An.
“Sự xuất hiện của nhiều loại công cụ sản xuất, vũ khí, đồ dùng sinh hoạt và trang sức cho thấy trình độ phát triển khá cao của cư dân thời kỳ văn hóa Đông Sơn. Đây là nguồn tư liệu quý, góp phần bổ sung dữ liệu nghiên cứu về lịch sử hình thành, phát triển của cư dân cổ trên vùng đất Nghệ An”, bà Hiền cho biết.
Đánh giá về giá trị của bộ sưu tập, Tiến sĩ Phạm Quốc Quân, thành viên Hội đồng Di sản Quốc gia, nhận định đây là bộ hiện vật Đông Sơn “vô cùng giá trị và quý hiếm”, có nguồn gốc và địa điểm phát hiện rõ ràng. Không chỉ có giá trị hiện vật học, các hiện vật còn cung cấp những minh chứng sinh động về đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội cũng như trình độ chế tác của cư dân cổ.
Theo các nhà nghiên cứu, việc phát hiện và thu hồi số lượng lớn hiện vật Đông Sơn lần này có ý nghĩa quan trọng đối với công tác bảo tồn, nghiên cứu lịch sử địa phương, đồng thời góp phần khẳng định vị trí của Nghệ An trong không gian văn hóa Đông Sơn rộng lớn ở khu vực Bắc Trung Bộ.
Sau khi hoàn tất công tác thẩm định, Bảo tàng Nghệ An - Xô Viết Nghệ Tĩnh sẽ tiếp tục xây dựng hồ sơ khoa học chi tiết cho từng hiện vật, triển khai các giải pháp bảo quản và phục hồi nhằm đảm bảo lưu giữ lâu dài những giá trị quý báu của di sản.
Đơn vị cũng đang xây dựng kế hoạch tổ chức trưng bày, giới thiệu bộ sưu tập tới công chúng trong thời gian tới, tạo điều kiện để người dân và du khách tiếp cận những hiện vật quý hiếm, qua đó góp phần lan tỏa giá trị lịch sử, văn hóa của nền văn hóa Đông Sơn.
