Phát động chương trình quốc gia phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định

Sự kiện là hoạt động nhằm tuyên truyền, phổ biến và triển khai Quyết định số 1415/QĐ-TTg được Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 28/7/2026, phê duyệt Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định của pháp luật giai đoạn 2026 – 2030.

Tham dự lễ phát động có đại diện Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, các ban, bộ, ngành, đoàn thể ở trung ương và địa phương; đại diện các tổ chức quốc tế UNICEF, ILO, Save the Children, Plan, World Vision, ChildFund, MSD; cùng các chuyên gia, đại diện trẻ em và nhiều cơ quan báo chí, truyền thông.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Lê Đức Luận, Thứ trưởng Bộ Y tế, cùng đại diện Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) tại Việt Nam và ông Nguyễn Xuân An Việt, Phó Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên (Bộ Giáo dục và Đào tạo), đã nhấn mạnh ý nghĩa của Chương trình trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn mới của công tác bảo vệ trẻ em. Chương trình văn nghệ do chính các em nhỏ biểu diễn và phóng sự về công tác bảo vệ trẻ em cũng được giới thiệu tới các đại biểu trước khi nghi thức phát động chính thức được thực hiện.

Mục tiêu bảo vệ mọi trẻ em khỏi bạo lực, xâm hại và lao động trái quy định

Chương trình quốc gia giai đoạn 2026 – 2030 được triển khai trên phạm vi toàn quốc, hướng tới mục tiêu bảo đảm mọi trẻ em được sống trong môi trường an toàn, lành mạnh, giảm thiểu tối đa nguy cơ trẻ em bị xâm hại. Đối tượng thụ hưởng trực tiếp là trẻ em bị bạo lực, xâm hại tình dục, lao động trẻ em, trẻ em có nguy cơ bị bóc lột, bỏ rơi và các trường hợp có hoàn cảnh đặc biệt khác, được hỗ trợ can thiệp, hòa nhập và phát triển toàn diện.

Chương trình được xây dựng trên nền tảng kế thừa những kết quả đã đạt được từ Quyết định số 1863/QĐ-TTg (năm 2020) về Kế hoạch hành động quốc gia phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em giai đoạn 2020 – 2025, và Quyết định số 782/QĐ-TTg (năm 2021) về Chương trình phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định của pháp luật giai đoạn 2021 – 2025, định hướng đến năm 2030.

Một số chỉ tiêu quan trọng đặt ra đến năm 2030 gồm: Giảm ít nhất 5% mỗi năm tỷ lệ trẻ em bị bạo lực và xâm hại tình dục; Đưa tỷ lệ lao động trẻ em trong độ tuổi 5–17 tuổi xuống dưới 1,1%; 100% tỉnh, thành phố triển khai mô hình cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em tích hợp; 95% cấp xã triển khai mô hình dịch vụ liên ngành; 100% cấp xã thành lập phòng điều tra thân thiện; 100% trẻ em bị xâm hại, có nguy cơ bị bạo lực, bóc lột, bỏ rơi khi được phát hiện đều được hỗ trợ, can thiệp kịp thời; 100% yêu cầu trợ giúp pháp lý cho trẻ em được đáp ứng theo quy định pháp luật; 100% trẻ em thuộc đối tượng bảo vệ và nguy cơ được quản lý trên hệ thống cơ sở dữ liệu trẻ em kết nối dùng chung.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Chương trình xác định sáu nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm: hoàn thiện thể chế, chính sách, tiêu chuẩn hướng dẫn về bảo vệ trẻ em; đổi mới truyền thông, giáo dục pháp luật và nâng cao năng lực cán bộ chuyên trách; phát triển hệ thống dịch vụ bảo vệ trẻ em thông qua liên kết y tế – giáo dục – tư pháp – trợ giúp pháp lý – an sinh xã hội; đẩy mạnh phòng ngừa, phát hiện, can thiệp lao động trẻ em, đặc biệt trong nông nghiệp, chuỗi cung ứng, cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, hộ gia đình và làng nghề; tăng cường hợp tác quốc tế; đồng thời ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý dữ liệu và tổ chức thanh tra, kiểm tra, giám sát, đánh giá định kỳ.

Nhiều kết quả tích cực sau các giai đoạn trước

Theo số liệu thống kê, tính đến năm 2025, cả nước có 24.950.416 trẻ em, trong đó trẻ em nam chiếm 52,5%, trẻ em nữ chiếm 47,5%; tỷ lệ trẻ em người dân tộc thiểu số chiếm 18,3%; tỷ lệ trẻ em nghèo đa chiều chiếm 8,4% (theo Cục Thống kê). Cả nước hiện có 790.514 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, chiếm 3,2% tổng số trẻ em, trong đó khoảng 15.000 em đang được hưởng chính sách trợ giúp xã hội hằng tháng.

Trong những năm qua, công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi được đăng ký khai sinh đạt 99,3%; toàn bộ trẻ em dưới 6 tuổi và trẻ em hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế; chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia đạt tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ cho trẻ dưới 1 tuổi là 97%; 100% trẻ 5 tuổi được đi học mẫu giáo và được miễn, hỗ trợ học phí theo quy định.

Đáng chú ý, tỷ lệ trẻ em lao động trái quy định của pháp luật đã giảm mạnh từ 5,4% xuống còn 1,31% (theo Cục Thống kê); trên 80% trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được trợ giúp phù hợp với nhu cầu và điều kiện của địa phương; 100% trẻ em bị xâm hại được áp dụng các biện pháp hỗ trợ, can thiệp phù hợp.

Hệ thống dịch vụ bảo vệ trẻ em 3 cấp độ — phòng ngừa, hỗ trợ, can thiệp — tiếp tục được triển khai hiệu quả. Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em (số 111) tiếp tục là địa chỉ tin cậy để tiếp nhận thông tin và phối hợp xử lý kịp thời các vụ việc vi phạm quyền trẻ em. Ngày 8/9/2026, Tổng đài điện thoại quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình (số 117) chính thức được khai trương và đi vào hoạt động, bổ sung thêm một kênh hỗ trợ quan trọng.

Sự phối hợp giữa ngành y tế với các ngành giáo dục, công an, tư pháp cũng được tăng cường đáng kể trong việc phát hiện, chuyển tuyến, chăm sóc, điều trị và hỗ trợ trẻ em là nạn nhân của bạo lực, xâm hại, bị bỏ rơi hoặc cần can thiệp khẩn cấp. Hiện toàn bộ 34/34 tỉnh, thành phố đã thành lập, kiện toàn Ban chỉ đạo/Ban điều hành công tác trẻ em cấp tỉnh. Công tác xã hội hóa, huy động nguồn lực từ các tổ chức quốc tế, cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức xã hội cho công tác trẻ em cũng ngày càng phát triển mạnh mẽ, góp phần bổ sung nguồn lực cho lĩnh vực này./.