Bộ Tài chính đang lấy ý kiến cho dự thảo nghị định sửa đổi liên quan đến chính sách thuế, trong đó đáng chú ý là đề xuất nâng mạnh ngưỡng doanh thu miễn thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh, đồng thời lần đầu tiên đưa ra mức doanh thu không chịu thuế dành cho doanh nghiệp nhỏ.
Theo nội dung dự thảo, cơ quan soạn thảo kiến nghị nâng mức doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng của hộ, cá nhân kinh doanh lên 1 tỷ đồng mỗi năm. Nếu được thông qua, ngưỡng này sẽ tăng gấp đôi so với mức 500 triệu đồng hiện hành, qua đó mở rộng đáng kể diện đối tượng được miễn nghĩa vụ thuế.
Động thái này được đưa ra trong bối cảnh hoạt động sản xuất kinh doanh của khu vực hộ cá thể đang chịu nhiều áp lực. Từ đầu năm đến nay, biến động kinh tế toàn cầu cùng với việc giá nhiên liệu leo thang đã đẩy chi phí đầu vào tăng cao, trong khi sức mua trên thị trường lại có dấu hiệu suy giảm. Những yếu tố này khiến nhiều hộ kinh doanh gặp khó khăn trong duy trì và phát triển hoạt động.
Không chỉ nhằm hỗ trợ trước mắt, việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu miễn thuế còn được đánh giá là bước đi phù hợp với xu hướng phát triển của nền kinh tế số. Bộ Tài chính cho rằng chính sách cần đảm bảo tính khoa học, đồng thời cân đối khả năng đóng góp của người nộp thuế với mức huy động hợp lý, qua đó hạn chế tình trạng né tránh hoặc trốn thuế.
Một điểm đáng chú ý khác là đề xuất này cũng được thiết kế đồng bộ với quy định về hóa đơn điện tử. Cụ thể, các hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên sẽ phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, kết nối trực tiếp với cơ quan thuế. Điều này giúp tăng tính minh bạch trong quản lý doanh thu và nghĩa vụ thuế.
Theo tính toán của cơ quan thuế, hiện có hơn 2,56 triệu hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới ngưỡng 1 tỷ đồng mỗi năm. Nếu chính sách mới được áp dụng, ngân sách nhà nước dự kiến giảm thu khoảng 16.650 tỷ đồng so với năm 2025 (thời điểm áp dụng ngưỡng 100 triệu đồng/năm theo phương thức khoán) và giảm khoảng 4.850 tỷ đồng so với mức ngưỡng 500 triệu đồng hiện nay.
Không chỉ dừng lại ở khu vực hộ kinh doanh, dự thảo còn mở rộng chính sách ưu đãi sang doanh nghiệp nhỏ. Lần đầu tiên, cơ quan quản lý đề xuất áp dụng ngưỡng doanh thu miễn thuế thu nhập doanh nghiệp ở mức 1 tỷ đồng mỗi năm cho nhóm này. Đây là điểm mới đáng chú ý so với quy định hiện hành, vốn chỉ tập trung vào ưu đãi thuế suất hoặc thời gian miễn, giảm mà chưa có cơ chế miễn thuế theo ngưỡng doanh thu.
Thực tế cho thấy, trong tổng số khoảng 900.000 doanh nghiệp đang hoạt động, doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ chiếm tới gần 94%. Đây là nhóm dễ bị tổn thương trước các biến động kinh tế do hạn chế về nguồn vốn và năng lực chống chịu. Thời gian qua, chi phí nhiên liệu và logistics tăng cao đã khiến nhiều doanh nghiệp trong nhóm này rơi vào tình trạng khó khăn, thậm chí phải thu hẹp hoạt động.
Vì vậy, việc bổ sung chính sách miễn thuế theo ngưỡng doanh thu được kỳ vọng sẽ tạo thêm “dư địa” cho doanh nghiệp nhỏ duy trì hoạt động, ổn định dòng tiền và có điều kiện tái đầu tư. Đồng thời, chính sách này cũng góp phần đảm bảo sự công bằng giữa các loại hình kinh doanh, giúp người nộp thuế linh hoạt lựa chọn mô hình phù hợp.
Ở góc độ dài hạn, cơ quan điều hành kỳ vọng việc “nới” chính sách thuế sẽ thúc đẩy quá trình chuyển đổi từ hộ kinh doanh sang doanh nghiệp. Khi hoạt động dưới mô hình doanh nghiệp, các chủ thể kinh doanh có cơ hội tiếp cận quản trị chuyên nghiệp hơn, mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả.
Bên cạnh đó, đề xuất này cũng nhằm cụ thể hóa mục tiêu phát triển doanh nghiệp theo định hướng đã được đặt ra, với kỳ vọng đến năm 2030 cả nước có khoảng 2 triệu doanh nghiệp hoạt động, tương đương 20 doanh nghiệp trên mỗi 1.000 dân.
Nếu được triển khai, chính sách miễn thuế đối với doanh nghiệp nhỏ dự kiến sẽ làm giảm thu ngân sách khoảng 2.164 tỷ đồng, nhưng đổi lại có thể hỗ trợ trực tiếp cho khoảng 235.800 doanh nghiệp. Đây được xem là khoản “đầu tư” cần thiết để nuôi dưỡng nguồn thu lâu dài, thay vì chỉ tập trung vào tăng thu trong ngắn hạn.
Nhìn chung, dự thảo lần này cho thấy xu hướng điều hành chính sách thuế theo hướng linh hoạt hơn, lấy hỗ trợ và khuyến khích làm trọng tâm. Việc nâng ngưỡng miễn thuế không chỉ giúp giảm áp lực cho khu vực kinh tế nhỏ lẻ mà còn tạo động lực thúc đẩy sự phát triển bền vững của cộng đồng doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động.
