“Long Mạch Nà Hang – Huyền thoại trên mặt nước”: Khi di sản được đánh thức bằng show nghệ thuật thực cảnh nhập vai

Nà Hang, vùng hồ giữa núi rừng Tuyên Quang, đang được kể lại theo một cách khác: bằng âm nhạc, ánh sáng, sân khấu và nghệ thuật trình diễn trên chính mặt nước đã làm nên diện mạo của vùng đất.

Giữa dòng chảy phát triển của du lịch văn hóa Việt Nam, những sản phẩm có khả năng kể câu chuyện của vùng đất bằng ngôn ngữ nghệ thuật đang trở thành xu hướng của thế giới. Với định hướng đó, chương trình Long Mạch Nà Hang – Huyền thoại trên mặt nước được xây dựng như một sản phẩm văn hóa – du lịch mang tính biểu tượng, góp phần quảng bá hình ảnh Tuyên Quang. Đó là ý tưởng phía sau chương trình nghệ thuật thực cảnh “Long Mạch Nà Hang – Huyền thoại trên mặt nước”, sẽ ra mắt vào dịp Quốc khánh 2/9 năm nay.

Từ Hà Nội, câu chuyện Nà Hang bắt đầu hành trình mới

Câu chuyện về chương trình được giới thiệu tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật 22 Hàng Buồm, Hà Nội – một địa chỉ nằm trong không gian phố cổ, nơi từng là Hội quán Quảng Đông và gắn với lịch sử giao thương, gặp gỡ của nhiều cộng đồng.

Sự lựa chọn này tạo nên một điểm nối thú vị giữa hai không gian văn hóa.

Việc lựa chọn Hà Nội làm nơi giới thiệu chương trình cũng mở ra một hành trình kết nối câu chuyện Nà Hang với công chúng Thủ đô. Từ không gian văn hóa giữa lòng phố cổ, những câu chuyện về vùng hồ, núi rừng và đời sống bản địa được đưa đến gần hơn với du khách, trước khi tiếp tục lan tỏa tới những người muốn khám phá Nà Hang bằng một góc nhìn khác.

Hà Nội lưu giữ dấu ấn của một đô thị nghìn năm qua những công trình, con phố và lớp trầm tích văn hóa. Còn ở Nà Hang, ký ức của vùng đất hiện hữu trong cảnh quan sông hồ, những câu chuyện truyền đời và đời sống của các cộng đồng Tày, Dao, Mông, Pà Thẻn… Hai không gian tưởng cách xa nhau lại gặp ở một điểm chung: di sản chỉ thực sự có sức sống khi được tiếp nối, được kể lại và trở thành một phần của đời sống đương đại.

Chủ tịch UBND xã Nà Hang Bùi Thị Xuyên chia sẻ, show thực cảnh Long Mạch Nà Hang mang một ý nghĩa đặc biệt đối với địa phương, bởi đây là chương trình nghệ thuật được khởi nguồn từ chính những người con của quê hương Nà Hang.

Theo bà Bùi Thị Xuyên, Tuyên Quang là vùng đất được thiên nhiên ưu ái với những dãy núi trùng điệp, hệ thống rừng nguyên sinh cùng cảnh quan thiên nhiên giàu bản sắc. Không chỉ có vẻ đẹp hoang sơ, Nà Hang còn lưu giữ những phong tục, tập quán đặc sắc và nét đẹp văn hóa được bồi đắp qua nhiều thế hệ.

“Chúng tôi rất tự hào khi du khách đến với Nà Hang không chỉ được chiêm ngưỡng một cảnh sắc mang màu sắc rất riêng, không dễ tìm thấy ở nơi nào khác, mà còn được cảm nhận sự chân thành, mộc mạc và lòng hiếu khách của người dân nơi đây”, bà Xuyên chia sẻ.

Thiên nhiên không còn chỉ là phông nền. Mặt nước trở thành sân khấu, núi rừng trở thành không gian trình diễn, còn những câu chuyện văn hóa được chuyển tải bằng ngôn ngữ nghệ thuật đương đại.

Đó cũng là cách những giá trị tưởng như thuộc về ký ức có thể tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay.

Khi di sản trở thành một trải nghiệm mới

Với “Long Mạch Nà Hang”, sân khấu không nằm trong một không gian khép kín mà mở ra giữa thiên nhiên. Mặt hồ, núi rừng và những lớp văn hóa bản địa được đưa vào mạch trình diễn, tạo nên một không gian nghệ thuật nơi du khách không chỉ đứng ngoài quan sát mà có thể trực tiếp hòa mình vào câu chuyện của vùng đất.

Đạo diễn Trần Trung và ê-kíp sáng tạo lựa chọn nghệ thuật thực cảnh nhập vai để tiếp cận Nà Hang từ một góc nhìn khác. Qua âm nhạc, ánh sáng, trình diễn và những câu chuyện gắn với đời sống bản địa, chương trình hướng tới việc tạo thêm một trải nghiệm về đêm, giúp du khách cảm nhận rõ hơn vẻ đẹp của cảnh quan cũng như chiều sâu văn hóa của vùng đất này.

Cũng tại buổi họp báo, đạo diễn Trần Trung chia sẻ: “Xuất phát từ cái tâm của những người làm nghệ thuật, chúng tôi muốn thông qua nghệ thuật để giới thiệu, quảng bá những hình đẹp của đất nước, con người Việt Nam chúng ta. Đặc biệt là một hình ảnh của Nà Hang, chúng tôi hướng tới xây dựng một show thực cảnh nhập vai đầu tiên ở Việt Nam. Ở đó, khán giả không chỉ được xem, nhìn những vở diễn mà còn được trải nghiệm không gian văn hoá, nhập vai vào các hoạt động của show thực cảnh”.

Thực tế cho thấy, trong những năm gần đây, du khách ngày càng tìm kiếm những trải nghiệm vượt ra ngoài việc tham quan một địa danh hay chụp một bức ảnh đẹp. Một vùng đất có thể được nhớ lâu hơn khi ở đó có một câu chuyện đủ sức tạo cảm xúc.

Với “Long Mạch Nà Hang”, câu chuyện ấy được đặt trong chính không gian của vùng hồ.

Một đêm diễn không chỉ hướng tới việc mang lại trải nghiệm nghệ thuật, mà còn có thể trở thành điểm nhấn trong hành trình khám phá Nà Hang. Du khách đến đây không chỉ để ngắm cảnh, mà có thêm một lý do để ở lại, tìm hiểu về văn hóa địa phương và tiếp tục khám phá những giá trị nằm phía sau cảnh sắc.

Nếu được duy trì lâu dài, những sản phẩm nghệ thuật gắn với điểm đến như vậy có thể trở thành một phần của hệ sinh thái du lịch, góp phần kéo dài thời gian lưu trú và tạo thêm không gian để cộng đồng địa phương tham gia, hưởng lợi từ hoạt động du lịch.

Quan trọng hơn, đó là một cách để văn hóa không đứng ngoài hành trình phát triển của du lịch, mà trở thành một phần của chính trải nghiệm du khách.

Nà Hang và câu chuyện được kể từ mặt nước

Tên gọi “Long Mạch Nà Hang” gợi liên tưởng đến những dòng chảy tự nhiên và văn hóa đã bồi đắp nên vùng đất. Trong chương trình, những dòng chảy ấy được chuyển hóa thành ngôn ngữ sân khấu, nơi thiên nhiên và con người cùng xuất hiện trong một không gian trình diễn rộng lớn.

Từ mặt hồ, những câu chuyện về vùng đất được mở ra; từ ánh sáng và âm nhạc, ký ức văn hóa được khoác lên một diện mạo mới.

Đây có thể xem là hướng đi đáng chú ý trong việc phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa: không tái hiện di sản theo cách đóng khung, mà tìm một hình thức kể mới để công chúng hôm nay có thể tiếp cận, cảm nhận và ghi nhớ.

Với Nà Hang, một vùng đất vốn đã có sẵn vẻ đẹp của thiên nhiên và chiều sâu văn hóa, nghệ thuật thực cảnh có thể trở thành chiếc cầu nối giữa những giá trị ấy với nhu cầu trải nghiệm của du khách hiện đại.

Và khi màn đêm buông xuống trên mặt hồ, câu chuyện về Nà Hang sẽ không chỉ được nhìn thấy trong cảnh sắc, mà còn được kể bằng ánh sáng, âm nhạc và những chuyển động trên mặt nước.