Lá dong Na Ngoi ký đơn hàng đầu tiên 500 kg sang thị trường Pháp

Ngày 16/11, HTX Lá Dong Na Ngoi và đối tác VMART (Pháp) đã ký hợp đồng mua bán lô lá dong tươi đầu tiên khối lượng 500 kg, sau buổi workshop thực hành chuẩn hóa và đóng gói mẫu tại TP. Vinh, tỉnh Nghệ An. Đây là giao dịch mua bán cụ thể đầu tiên đưa lá dong vùng cao Na Ngoi hướng tới thị trường châu Âu, dù lô hàng vẫn đang trong quá trình chuẩn bị hồ sơ xuất khẩu và vận chuyển.

Từ một sản phẩm nông nghiệp gắn liền với đời sống người dân vùng cao, lá dong Na Ngoi đang có bước chuyển đáng chú ý khi lần đầu tiên có một hợp đồng mua bán cụ thể với đối tác nước ngoài. Ngày 16/11/2026, tại văn phòng Hoàng Gia Phát Group (HGP) ở khu đô thị Ecopark Vinh, TP. Vinh, tỉnh Nghệ An, HGP đã phối hợp cùng HTX Lá Dong Na Ngoi và đại diện VMART (Pháp) tổ chức workshop thực hành chuẩn hóa và đóng gói mẫu lá dong. Ngay trong khuôn khổ hoạt động này, HTX Lá Dong Na Ngoi và VMART đã ký kết hợp đồng mua bán lô lá dong tươi đầu tiên với khối lượng 500 kg, đồng thời HTX đã xác nhận nhận thanh toán theo hợp đồng. Với một hợp tác xã ở xã vùng cao biên giới, đây là dấu mốc thương mại đầu tiên đưa sản phẩm lá dong của địa phương hướng tới thị trường châu Âu, dù chặng đường từ hợp đồng đến khi hàng thực sự có mặt tại Pháp vẫn còn nhiều việc phải hoàn thiện.

Điều cần nói rõ ngay từ đầu là đơn hàng 500 kg này được xác định là đơn hàng mở đầu cho quá trình kết nối sản phẩm lá dong Na Ngoi với thị trường châu Âu, chưa phải là kết quả xuất khẩu hoàn tất. Sau khi hợp đồng được ký kết và thanh toán được xác nhận, các bên vẫn đang triển khai những công việc tiếp theo, bao gồm chuẩn bị hàng hóa, hoàn thiện hồ sơ xuất khẩu, tổ chức vận chuyển và kiểm nhận tại Pháp. Cách đặt vấn đề thận trọng ấy cho thấy câu chuyện của lá dong Na Ngoi không chỉ là niềm vui của một hợp đồng đầu tiên, mà còn là phép thử về năng lực tổ chức sản xuất, kiểm soát chất lượng và đáp ứng tiêu chuẩn của một thị trường khó tính như châu Âu.

Workshop chuẩn hóa và đơn hàng 500 kg đầu tiên

Buổi workshop ngày 16/11 không đơn thuần là một buổi làm việc hay giới thiệu sản phẩm, mà là hoạt động kết nối trực tiếp giữa đơn vị sản xuất, đối tác mua hàng và đơn vị hỗ trợ thị trường. Chương trình được tổ chức với mục tiêu đưa những yêu cầu cụ thể từ phía đối tác quốc tế vào thực tiễn sản xuất, giúp sản phẩm lá dong Na Ngoi từng bước đáp ứng các tiêu chí về chất lượng, kích thước, phân loại, vệ sinh và quy cách đóng gói. Đại diện các bên đã cùng trực tiếp thực hành các công đoạn xử lý và chuẩn bị sản phẩm, bao gồm lựa chọn nguyên liệu, đo kích thước, phân loại, làm sạch, cân đếm và thử nghiệm các phương án đóng gói. Từng công đoạn được trao đổi và đánh giá dựa trên yêu cầu thực tế của đối tác, thay vì dừng lại ở những tiêu chí mang tính định hướng chung chung.

Cách làm này phản ánh một thay đổi quan trọng trong tư duy phát triển sản phẩm địa phương. Thay vì chỉ sản xuất những gì mình có rồi mới đi tìm người mua, HTX Lá Dong Na Ngoi đang tổ chức sản xuất theo những gì thị trường cần, với các yêu cầu được cụ thể hóa thành những thông số, quy trình và phương pháp kiểm tra có thể áp dụng trong thực tiễn. Việc thống nhất cách lựa chọn, phân loại và đóng gói không chỉ góp phần nâng cao tính đồng đều của sản phẩm mà còn tạo cơ sở để hợp tác xã chủ động hơn trong việc kiểm soát chất lượng, chuẩn bị hàng hóa và đáp ứng các đơn hàng tiếp theo. Đây cũng chính là điểm mà nhiều sản phẩm nông sản đặc hữu của các địa phương vùng cao đang thiếu, khi chất lượng không đồng đều và quy cách đóng gói chưa theo chuẩn khiến sản phẩm khó đi xa dù nguyên liệu sẵn có và nhu cầu thị trường vẫn còn.

Một trong những kết quả đáng chú ý của hành trình kết nối lần này là HTX Lá Dong Na Ngoi và VMART (Pháp) đã ký kết hợp đồng mua bán lô lá dong tươi đầu tiên với khối lượng 500 kg. HTX Lá Dong Na Ngoi đã xác nhận nhận thanh toán theo hợp đồng. Đây là dấu mốc thương mại có ý nghĩa đối với hợp tác xã, bởi sản phẩm lá dong Na Ngoi đã bước đầu chuyển từ quá trình tìm hiểu, giới thiệu và kết nối đối tác sang một giao dịch mua bán cụ thể, có thanh toán, có trách nhiệm giao hàng và có tiêu chuẩn kiểm nhận ở đầu bên kia. Với quy mô 500 kg, lô hàng đầu tiên chưa lớn về giá trị, nhưng ý nghĩa của nó nằm ở chỗ nó mở ra một kênh tiêu thụ mới và đặt ra một chuẩn mực mới cho toàn bộ quá trình sản xuất của hợp tác xã.

Tuy nhiên, sau khi hợp đồng được ký kết và thanh toán được xác nhận, các công việc tiếp theo vẫn đang được các bên triển khai, bao gồm chuẩn bị hàng hóa, hoàn thiện hồ sơ xuất khẩu, tổ chức vận chuyển và kiểm nhận tại Pháp. Những bước triển khai tiếp theo sẽ là cơ sở để đánh giá khả năng đáp ứng yêu cầu thị trường và xây dựng phương án hợp tác trong dài hạn. Nói cách khác, đơn hàng 500 kg là điểm khởi đầu chứ chưa phải đích đến, và giá trị thực sự của nó sẽ được khẳng định khi lô hàng vượt qua được các khâu kiểm nhận tại Pháp và mở đường cho những đơn hàng tiếp theo với khối lượng lớn hơn.

 

 

body-thu-hoach-la-dong-1795054614.jpg
Đồng bào thu hoạch, phân loại lá dong tại vùng núi Na Ngoi, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An.

Từ dự án khởi nghiệp đến hợp đồng xuất khẩu

Hành trình của lá dong Na Ngoi đến với hợp đồng đầu tiên này không bắt đầu từ buổi workshop ngày 16/11, mà có nền tảng từ trước đó, khi dự án trồng và sản xuất lá dong Na Ngoi được giới thiệu tại Cuộc thi "Nhà nông khởi nghiệp sáng tạo tỉnh Nghệ An" năm 2026. Sáng 29/9, Hội Nông dân tỉnh Nghệ An đã tổ chức vòng chung kết cuộc thi này, với 11 ý tưởng, dự án xuất sắc được lựa chọn qua vòng sơ khảo. Các dự án trải rộng trên nhiều lĩnh vực, từ nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, chế biến và phát triển sản phẩm OCOP, chuyển đổi số và thương mại điện tử nông sản, kinh tế tuần hoàn, du lịch nông nghiệp đến kinh tế tập thể và các giải pháp dịch vụ phục vụ nông nghiệp, nông thôn. Dự án trồng và sản xuất lá dong Na Ngoi là một trong những dự án được thuyết trình tại vòng chung kết, và HTX Lá Dong Na Ngoi sau đó đã giành giải Ba của cuộc thi, với lễ trao giải được tổ chức vào ngày 6/10/2026.

Cuộc thi được tổ chức theo Đề án số 01-ĐA/HNDT ngày 14/7/2026 của Ban Thường vụ Hội Nông dân tỉnh Nghệ An về hướng dẫn, hỗ trợ nông dân khởi nghiệp sáng tạo giai đoạn 2026-2030. Ban tổ chức đã trao 1 giải Nhất, 2 giải Nhì, 3 giải Ba và 5 giải Khuyến khích cho các cá nhân, tập thể xuất sắc. Các ý tưởng, dự án đạt giải và có tiềm năng sẽ được ưu tiên đào tạo, tập huấn, tư vấn hoàn thiện phương án sản xuất kinh doanh; được kết nối với chuyên gia, doanh nghiệp, tổ chức khoa học và công nghệ; được hướng dẫn tiếp cận Quỹ Hỗ trợ nông dân, Quỹ Hỗ trợ khởi nghiệp và các chương trình tín dụng ưu đãi; đồng thời được ưu tiên tiếp cận các chương trình xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm OCOP, xúc tiến thương mại. Đặt trong bối cảnh đó, việc HTX Lá Dong Na Ngoi chỉ trong vòng hơn một tháng sau lễ trao giải đã có được hợp đồng mua bán đầu tiên với đối tác Pháp cho thấy sự kết nối giữa cuộc thi khởi nghiệp và thị trường thực tế đang phát huy tác dụng, ít nhất là ở khâu mở đầu.

Nghệ An là tỉnh có diện tích rộng, dân số đông, với lợi thế lớn về nông, lâm, thủy sản và một hệ thống sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP ngày càng phong phú. Theo thông tin được nêu tại Diễn đàn "Lắng nghe tiếng nói chủ thể sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu, sản phẩm OCOP Nghệ An" tổ chức vào tháng 10/2026, toàn tỉnh hiện có 588 sản phẩm OCOP từ 3 sao đến 5 sao, gồm 545 sản phẩm 3 sao, 40 sản phẩm 4 sao và 3 sản phẩm 5 sao, với 357 chủ thể có sản phẩm được công nhận OCOP. Con số này cho thấy Nghệ An không thiếu sản phẩm đặc hữu, nhưng điểm yếu lâu nay vẫn nằm ở khâu đưa sản phẩm ra thị trường, nhất là thị trường ngoài nước, nơi yêu cầu về tiêu chuẩn, quy cách và tính ổn định của nguồn cung cao hơn nhiều so với thị trường trong tỉnh hay trong nước. Câu chuyện của lá dong Na Ngoi vì vậy mang ý nghĩa vượt ra ngoài một hợp đồng 500 kg, bởi nó cho thấy một sản phẩm vùng cao có thể đi theo con đường từ cuộc thi khởi nghiệp đến chuẩn hóa sản phẩm rồi đến hợp đồng xuất khẩu, nếu có sự đồng hành của doanh nghiệp hỗ trợ thị trường như Hoàng Gia Phát Group và sự chủ động của chính hợp tác xã.

Dư địa cho nông sản đặc hữu vùng cao

Bối cảnh chung của xuất khẩu nông, lâm, thủy sản Việt Nam trong năm 2026 đang tạo thêm dư địa cho những câu chuyện như lá dong Na Ngoi. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong 10 tháng năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản ước đạt 62,891 tỷ USD, tăng 7,8% so với cùng kỳ năm trước và hoàn thành 84,7% kế hoạch năm, với mục tiêu cả năm 2026 là vượt 74,2 tỷ USD. Riêng mặt hàng rau quả, kim ngạch xuất khẩu trong 9 tháng đầu năm 2026 đạt 7,28 tỷ USD, tăng 18,8% so với cùng kỳ năm 2025, trong đó có ba tháng liên tiếp ghi nhận giá trị xuất khẩu vượt 1 tỷ USD mỗi tháng. Những con số này cho thấy nhu cầu của thị trường thế giới đối với nông sản Việt Nam vẫn đang tăng, nhưng đi cùng với đó là những yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, tiêu chuẩn và khả năng thích ứng với biến động thị trường.

Ở chiều ngược lại, áp lực cạnh tranh cũng đang lớn dần. Nhiều sản phẩm như thanh long, chanh leo và ớt đã liên tục nhận cảnh báo liên quan đến an toàn thực phẩm tại các thị trường khó tính như châu Âu, Nhật Bản, Trung Quốc và Đài Loan, trong khi giá cước vận tải quốc tế hiện cao gấp 2-3 lần so với giai đoạn 2024-2025 do những biến động địa chính trị toàn cầu. Điều đó có nghĩa là một sản phẩm muốn chen chân vào thị trường châu Âu như lá dong Na Ngoi không thể chỉ dựa vào lợi thế tự nhiên hay chất lượng sẵn có, mà phải chứng minh được khả năng tổ chức sản xuất, chuẩn hóa quy trình, kiểm soát chất lượng và xây dựng được mối liên kết thương mại thực chất. Buổi workshop ngày 16/11, với các công đoạn thực hành từ lựa chọn nguyên liệu đến thử nghiệm đóng gói, chính là bước đi theo hướng đó.

Lá dong là sản phẩm gắn với đời sống của người dân vùng cao Nghệ An, đồng thời cũng là nguyên liệu quen thuộc trong văn hóa ẩm thực Việt Nam, gắn với món bánh chưng ngày Tết. Giá trị của lá dong không chỉ nằm ở bản thân chiếc lá, mà còn ở câu chuyện văn hóa và nguồn gốc vùng cao mà nó mang theo, điều mà các thị trường có cộng đồng người Việt sinh sống tại châu Âu có thể quan tâm. Tuy nhiên, để biến giá trị văn hóa ấy thành giá trị thương mại bền vững, sản phẩm vẫn phải đáp ứng các tiêu chí kỹ thuật rất cụ thể của thị trường nhập khẩu, từ kích thước, độ đồng đều, vệ sinh cho đến quy cách đóng gói và truy xuất nguồn gốc. Đây là lý do vì sao việc chuẩn hóa được đặt lên hàng đầu trong buổi workshop, và cũng là lý do vì sao đơn hàng đầu tiên chỉ dừng ở mức 500 kg, như một bước thăm dò năng lực thực tế của hợp tác xã trước khi hai bên tính đến những đơn hàng lớn hơn.

 

body-banh-chung-la-dong-1795054705.jpg
Lá dong từ lâu gắn với món bánh chưng ngày Tết của người Việt.

Những việc còn phải làm trước khi hàng lên đường

Từ nay đến khi lô lá dong 500 kg đầu tiên được kiểm nhận tại Pháp, HTX Lá Dong Na Ngoi và các đối tác còn một chuỗi công việc phải hoàn thành. Trước hết là khâu chuẩn bị hàng hóa, với yêu cầu tuyển chọn những chiếc lá đạt chuẩn về kích thước, độ tươi và độ đồng đều, sau đó làm sạch, phân loại, cân đếm và đóng gói theo đúng quy cách đã thống nhất với đối tác trong buổi workshop. Đây là khâu quyết định trực tiếp đến việc lô hàng có được đối tác chấp nhận hay không, bởi chỉ một tỷ lệ lá không đạt chuẩn vượt ngưỡng cho phép cũng có thể khiến toàn bộ lô hàng bị đánh giá thấp, ảnh hưởng đến uy tín của hợp tác xã ngay trong giao dịch đầu tiên.

Song song với đó là việc hoàn thiện hồ sơ xuất khẩu, bao gồm các giấy tờ, chứng nhận cần thiết theo yêu cầu của phía nhập khẩu và quy định về kiểm dịch thực vật đối với sản phẩm lá tươi. Với một hợp tác xã vùng cao lần đầu làm thủ tục xuất khẩu, đây là khâu không thể xem nhẹ, bởi sự khác biệt giữa việc bán hàng trong nước và xuất khẩu chính thức nằm ở hệ thống giấy tờ và tiêu chuẩn kiểm soát đi kèm. Vai trò đồng hành của Hoàng Gia Phát Group trong khâu này vì vậy có ý nghĩa quan trọng, khi doanh nghiệp này là đơn vị kết nối trực tiếp với đối tác VMART và am hiểu yêu cầu của thị trường Pháp.

Cuối cùng là khâu tổ chức vận chuyển và kiểm nhận tại Pháp, nơi lô hàng sẽ được đối tác kiểm tra về chất lượng, quy cách và tình trạng bảo quản sau quá trình vận chuyển đường dài. Kết quả kiểm nhận này sẽ là cơ sở để hai bên đánh giá khả năng đáp ứng yêu cầu thị trường và xây dựng phương án hợp tác trong dài hạn. Nếu lô hàng đầu tiên vượt qua được khâu kiểm nhận, HTX Lá Dong Na Ngoi sẽ có cơ sở thực tế để mở rộng quy mô sản xuất, chuẩn hóa sâu hơn quy trình và tính đến những đơn hàng tiếp theo. Ngược lại, nếu còn những điểm chưa đạt, đó cũng sẽ là những bài học cụ thể để hợp tác xã điều chỉnh, thay vì chỉ dừng lại ở niềm vui của một hợp đồng đã ký.

Hành trình của lá dong Na Ngoi cho thấy cơ hội tiếp cận thị trường quốc tế không chỉ đến từ lợi thế tự nhiên hay chất lượng sẵn có của sản phẩm. Điều quan trọng hơn là khả năng tổ chức sản xuất, chuẩn hóa quy trình, kiểm soát chất lượng và xây dựng được mối liên kết thương mại thực chất. Từ những chiếc lá dong được lựa chọn, phân loại và đóng gói tại Nghệ An đến hợp đồng mua bán đầu tiên với đối tác Pháp, lá dong Na Ngoi đang từng bước mở ra hành trình mới. Đó không chỉ là câu chuyện của một đơn hàng 500 kg, mà còn là nỗ lực đưa giá trị sản phẩm bản địa đến gần hơn với thị trường quốc tế bằng sự chuẩn bị bài bản, liên kết thực chất và định hướng phát triển bền vững.

Đăng ký đặt báo