Kỳ 2: Đền Chợ Củi – hội tụ sắc màu văn hóa, lan tỏa hồn cốt xứ Nghệ

Từ những nghi lễ truyền thống trang nghiêm đến chương trình nghệ thuật kết nối di sản, từ hoạt động thể thao cộng đồng đến không gian quảng bá sản phẩm OCOP, Lễ hội Đền Chợ Củi năm 2026 được tổ chức với nhiều hoạt động phong phú, hướng tới xây dựng một không gian văn hóa tâm linh đặc sắc, nơi truyền thống được tiếp nối và các giá trị địa phương được lan tỏa.
16111-1794798831.jpg
trong Các điện của Đền Chợ Củi được trang trí trang trọng rực rỡ các loại hoa quả, lễ vật

Đánh thức không gian văn hóa bên dòng Lam

Trên vùng đất Nghi Xuân giàu truyền thống văn hóa, Đền Chợ Củi từ lâu đã trở thành địa chỉ tâm linh quen thuộc đối với đông đảo Nhân dân và du khách thập phương. Không chỉ là nơi gửi gắm niềm tin, ước vọng về cuộc sống bình an, hạnh phúc, ngôi đền còn gắn bó với những giá trị lịch sử, văn hóa và đời sống tín ngưỡng của cộng đồng.

Mỗi dịp lễ giỗ Quan Hoàng Mười, dòng người lại tìm về Đền Chợ Củi, mang theo lòng thành kính, sự tri ân và những ước nguyện tốt đẹp. Trong không gian linh thiêng ấy, các nghi lễ truyền thống được thực hành, những giá trị văn hóa được tái hiện và tình cảm cộng đồng được bồi đắp.

Năm 2026, UBND xã Nghi Xuân xây dựng kế hoạch tổ chức Lễ hội Đền Chợ Củi với quy mô cấp xã mở rộng, dự kiến diễn ra từ ngày 8 đến ngày 22/11/2026, tức từ ngày 30/9 đến ngày 14/10 âm lịch. Đây là sự kiện văn hóa có ý nghĩa quan trọng, không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của Nhân dân mà còn góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di tích và quảng bá hình ảnh quê hương.

Điểm nổi bật của lễ hội năm nay là cách tổ chức kết hợp nhiều hoạt động, từ nghi lễ truyền thống, giao lưu thực hành tín ngưỡng đến chương trình nghệ thuật, thể thao và giới thiệu sản phẩm địa phương.

Theo kế hoạch, các hoạt động chuẩn bị, chỉnh trang di tích và tuyên truyền được triển khai từ ngày 24/10. Các hoạt động phần hội, thể thao, trưng bày sản phẩm OCOP và giao lưu thực hành tín ngưỡng diễn ra trong thời gian từ ngày 8 đến 22/11. Tuần lễ cao điểm tập trung vào hai ngày 17 và 18/11, trong đó ngày 18/11 là ngày chính hội, tức ngày 10/10 âm lịch.

Sự phân chia thành các giai đoạn giúp các hoạt động được triển khai có trọng tâm, tạo không khí lễ hội liên tục, đồng thời bảo đảm các nghi thức quan trọng được chuẩn bị chu đáo, trang nghiêm.

16112-1794798864.jpg
Nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống từ các vùng miền, gồm Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh, Hát văn xứ Nghệ, Ca trù Nghi Xuân, Hát Chèo, Dân ca Quan họ Bắc Ninh cổ và Ca Huế.

Phần hội sôi nổi, mở rộng không gian trải nghiệm

Một lễ hội truyền thống không chỉ có ý nghĩa trong việc duy trì nghi lễ tín ngưỡng mà còn là không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng. Ở đó, người dân được gặp gỡ, giao lưu, tham gia các hoạt động tập thể và cùng nhau tạo nên những giá trị văn hóa mới trên nền tảng truyền thống.

Với tinh thần đó, Lễ hội Đền Chợ Củi năm 2026 tổ chức nhiều hoạt động phần hội nhằm thu hút sự tham gia của đông đảo Nhân dân.

Nổi bật là Giải bóng chuyền da nam mở rộng, dự kiến có 6 đội tham gia, thi đấu tại sân bóng khu vực trụ sở Đảng ủy - Ủy ban MTTQ Việt Nam xã và sân bóng chuyền thôn Lam Sơn. Hoạt động thể thao không chỉ tạo không khí sôi nổi, nâng cao sức khỏe mà còn góp phần tăng cường sự đoàn kết, giao lưu giữa các địa phương.

Trên sân đấu, tinh thần thể thao, sự quyết tâm và những pha bóng đẹp sẽ góp phần tạo nên không khí vui tươi, phấn khởi trong những ngày diễn ra lễ hội. Đây cũng là cách đưa các hoạt động văn hóa, thể thao đến gần hơn với đời sống người dân, để lễ hội thực sự trở thành ngày hội chung của cộng đồng.

Cùng với thể thao, hoạt động trưng bày, giới thiệu sản phẩm OCOP và các sản phẩm đặc trưng của địa phương cũng là một điểm nhấn đáng chú ý.

Các gian hàng không chỉ là nơi giới thiệu hàng hóa mà còn góp phần kể câu chuyện về vùng đất, con người, nghề truyền thống và những sản phẩm được tạo nên từ bàn tay lao động của người dân. Mỗi sản phẩm OCOP mang theo dấu ấn của một vùng quê, một cơ sở sản xuất, một quá trình xây dựng thương hiệu và khẳng định chất lượng.

Việc đưa sản phẩm OCOP vào không gian lễ hội tạo điều kiện để người sản xuất tiếp cận trực tiếp với người tiêu dùng, quảng bá sản phẩm, mở rộng cơ hội kết nối thị trường. Đồng thời, du khách cũng có thêm trải nghiệm khi tìm hiểu và lựa chọn những sản phẩm đặc trưng của Nghi Xuân và các vùng miền.

Để hoạt động này được tổ chức hiệu quả, kế hoạch đặt ra yêu cầu các sản phẩm tham gia trưng bày phải bảo đảm nguồn gốc, chất lượng, niêm yết giá, vệ sinh an toàn thực phẩm và tuân thủ các quy định về kinh doanh, quảng bá sản phẩm.

Từ đó, không gian lễ hội không chỉ dừng lại ở hoạt động tâm linh mà còn trở thành nơi giao lưu văn hóa, quảng bá thương mại và giới thiệu tiềm năng kinh tế địa phương.

16113-1794798891.jpg
Đền Chợ Củi từ lâu đã trở thành địa chỉ tâm linh quen thuộc đối với đông đảo Nhân dân và du khách thập phương

Kết nối tinh hoa nghệ thuật trong đêm hội di sản

Nếu các hoạt động thể thao và trưng bày sản phẩm tạo nên không khí sôi nổi thì chương trình nghệ thuật chào mừng lễ hội được kỳ vọng là điểm nhấn văn hóa đặc biệt.

Theo kế hoạch, tối 17/11, từ 19 giờ 30 phút đến 22 giờ, chương trình nghệ thuật mang chủ đề “Kết Nối Di Sản – Hội Tụ Chốn Linh Từ” dự kiến được tổ chức với định hướng xây dựng một bản hòa ca di sản xuyên Việt.

Điểm đặc sắc của chương trình là sự kết nối nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống từ các vùng miền, gồm Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh, Hát văn xứ Nghệ, Ca trù Nghi Xuân, Hát Chèo, Dân ca Quan họ Bắc Ninh cổ và Ca Huế.

Mỗi loại hình nghệ thuật có một sắc thái riêng, mang theo đặc trưng văn hóa của từng vùng đất. Nếu Ví, Giặm mộc mạc, sâu lắng, đậm chất lao động và tình cảm của người dân Nghệ Tĩnh thì Ca trù lại mang vẻ tinh tế, bác học; Quan họ ngọt ngào, đằm thắm; Hát Chèo giàu tính tự sự, trào lộng; Ca Huế thanh tao, sâu lắng.

Khi được kết nối trong cùng một chương trình, những loại hình nghệ thuật ấy không chỉ tạo nên sự phong phú về màu sắc biểu diễn mà còn thể hiện sự thống nhất trong tính đa dạng của văn hóa Việt Nam.

Đối với Nghi Xuân, việc đưa Ca trù địa phương và các làn điệu Ví, Giặm vào chương trình nghệ thuật còn có ý nghĩa tôn vinh những giá trị văn hóa đặc trưng của quê hương, khẳng định bản sắc vùng đất giàu truyền thống.

Đây cũng là cách để di sản không chỉ hiện diện trong các không gian bảo tồn chuyên biệt mà tiếp tục được giới thiệu, quảng bá thông qua các hoạt động văn hóa cộng đồng.

Theo phương án dự kiến, chương trình có thể kết hợp màn bắn pháo hoa nghệ thuật tạo điểm nhấn cho đêm hội. Tuy nhiên, nội dung này chỉ được thực hiện sau khi có sự cho phép của cấp có thẩm quyền và phương án bảo đảm an toàn theo quy định.

16114-1794798929.jpg
Dù chưa đến ngày chính hội nhưng hôm nay đã có hàng vạn du khách từ mọi miền Tổ quốc về hành hương tại Đền Chợ Củi

Trang nghiêm nghi lễ truyền thống trong ngày chính hội

Trong chuỗi hoạt động của Lễ hội Đền Chợ Củi năm 2026, hai ngày 17 và 18/11 được xác định là thời điểm cao điểm, tập trung các nghi lễ quan trọng.

Sáng 17/11, vào lúc 8 giờ 30 phút, lễ rước cấp thủy được tổ chức theo nghi thức truyền thống và kịch bản được thống nhất. Đến buổi chiều, từ 15 giờ đến 17 giờ, lễ cúng tiên thường được tiến hành với các nghi thức cúng Phật, cúng Thánh.

Sau chương trình nghệ thuật chào mừng vào buổi tối, từ 23 giờ 30 phút sẽ diễn ra lễ cúng yết cáo, sang canh, mở đầu cho các nghi thức trong ngày chính hội.

Sáng 18/11, từ 7 giờ, lễ rước kiệu Quan Hoàng vi hành ban phúc cho Nhân dân được tổ chức theo nghi thức truyền thống. Đây là một trong những hoạt động được đông đảo người dân quan tâm, thể hiện lòng thành kính và ước vọng về một cuộc sống bình an, tốt đẹp.

Đến 8 giờ cùng ngày, Lễ khai mạc Lễ hội Đền Chợ Củi năm 2026 dự kiến diễn ra tại khu vực sân thể thao thôn Lam Sơn và khu vực di tích. Chương trình bao gồm các nội dung tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu, biểu diễn nghệ thuật, diễn văn khai mạc, đánh trống khai hội, múa lân, sư, rồng và các hoạt động khác theo kịch bản được phê duyệt.

Tiếp đó, từ 10 giờ, lễ cúng, tế được tiến hành theo nghi thức truyền thống. Đến 21 giờ, lễ Mông Sơn thí thực – chẩn tế cô hồn được tổ chức, góp phần hoàn thiện chuỗi nghi lễ trong ngày chính hội.

Các nghi thức được tổ chức theo phong tục truyền thống, bảo đảm sự trang nghiêm, tôn kính, đồng thời tuân thủ các quy định hiện hành về quản lý và tổ chức lễ hội.

Ông Phan Duy Vĩnh, Phó Chủ tịch UBND xã Nghi Xuân, cho biết: “Để chuẩn bị cho Lễ hội Đền Chợ Củi năm 2026, địa phương đã chủ động xây dựng kế hoạch, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ phận, đơn vị liên quan, đồng thời triển khai các phần việc theo đúng tiến độ đề ra. Trong đó, xã đặc biệt chú trọng công tác chỉnh trang di tích, vệ sinh môi trường, kiểm tra cơ sở vật chất, bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy và các điều kiện phục vụ Nhân dân, du khách. Các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, trưng bày sản phẩm OCOP và nghi lễ truyền thống cũng được chuẩn bị chu đáo, bảo đảm tính trang nghiêm, thiết thực, phù hợp với bản sắc văn hóa địa phương. Chúng tôi xác định việc tổ chức lễ hội không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của Nhân dân mà còn phải gắn với nhiệm vụ bảo tồn, phát huy giá trị di tích, xây dựng hình ảnh lễ hội văn minh, an toàn, tạo sức lan tỏa và quảng bá những nét đẹp văn hóa của quê hương Nghi Xuân đến với du khách gần xa”.

Thông qua những nghi thức ấy, người dân thể hiện lòng tri ân đối với Đức Quan Hoàng Mười và các vị phúc thần, đồng thời gìn giữ đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, một giá trị bền vững trong đời sống văn hóa của dân tộc.

16115-1794798963.jpg
Các cửa hàng ki -ốt cos đầy đủ các loại hàng hóa, lễ vật phục vụ các du khách sắm lễ tại đền Chợ Củi ↵

Một mùa lễ hội – nhiều kỳ vọng về sự kết nối

Điểm đáng ghi nhận trong kế hoạch tổ chức Lễ hội Đền Chợ Củi năm 2026 là sự kết hợp giữa bảo tồn các giá trị truyền thống với việc mở rộng không gian giao lưu văn hóa, thể thao và quảng bá kinh tế địa phương.

Từ các nghi lễ tâm linh đến chương trình nghệ thuật, từ giao lưu thực hành tín ngưỡng đến các gian hàng OCOP, tất cả đều hướng tới mục tiêu chung là tạo dựng một không gian lễ hội đa dạng, giàu bản sắc và có sức lan tỏa.

Trong đó, người dân không chỉ là đối tượng tham dự mà còn là chủ thể tham gia, gìn giữ và làm nên sức sống của lễ hội. Các nghệ nhân, thanh đồng là những người trực tiếp thực hành di sản; các đội thể thao, cơ sở sản xuất là lực lượng góp phần làm phong phú phần hội; các tổ chức đoàn thể, thôn xóm cùng chung tay trong công tác phục vụ, đón tiếp và bảo đảm nếp sống văn minh.

Khi cộng đồng cùng tham gia, lễ hội sẽ không còn là một sự kiện mang tính thời điểm mà trở thành không gian kết nối những giá trị văn hóa, tình cảm và trách nhiệm chung.

Đó cũng là nền tảng để Lễ hội Đền Chợ Củi tiếp tục được gìn giữ, phát huy, trở thành một điểm nhấn trong đời sống văn hóa của Nghi Xuân, góp phần quảng bá hình ảnh quê hương đến với bạn bè và du khách gần xa.

Đăng ký đặt báo