Lá trầu không ở phường Vinh Phú (tỉnh Nghệ An) từ lâu được nhiều người ưa dùng bởi vị thơm nồng đặc trưng, lá dày và xanh đậm. Những ngày cận Tết Nguyên đán, nhiều hộ dân nơi đây đang tất bật chăm sóc, thu hoạch để kịp phục vụ nhu cầu thờ cúng, lễ chùa tăng cao dịp cuối năm. Nhờ cây trầu, không ít gia đình có nguồn thu nhập ổn định, đời sống ngày càng khấm khá.
Theo các hộ trồng trầu, những tháng cuối năm thời tiết khá thuận lợi, cây sinh trưởng tốt, ít bị nấm bệnh nên năng suất cao. Dịp gần Tết, nhu cầu trầu cúng lễ tăng mạnh, giá bán cũng cao hơn ngày thường, đem lại nguồn thu đáng kể cho người dân.
Gia đình bà Nguyễn Thị Hoa (trú phường Vinh Phú) hiện là một trong những hộ có diện tích trồng trầu lớn nhất địa phương với khoảng 1.500m² và hàng trăm gốc trầu. Gắn bó với cây trầu từ những năm 1990, ban đầu bà chỉ trồng vài bụi để dùng trong gia đình và bán lẻ tại chợ. Nhận thấy hiệu quả kinh tế vượt trội so với nhiều loại cây trồng khác, gia đình bà đã mạnh dạn mở rộng diện tích, đầu tư hàng chục triệu đồng xây dựng nhà lưới, lắp đặt hệ thống tưới tự động và mở rộng vùng trồng ra khu vực ngoài ruộng.
Theo bà Hoa, lá trầu được thu hoạch đều đặn mỗi tháng hai lần vào dịp Rằm và cuối tháng Âm lịch. Tuy nhiên, vào các tháng 6, 7, 10 và đặc biệt là Tết Nguyên đán, sức tiêu thụ tăng cao do nhu cầu trầu cúng lễ, cưới hỏi nhiều hơn.
“Lá đẹp bán phục vụ thờ cúng có giá từ 1.500 – 2.000 đồng/lá, có thời điểm còn cao hơn. Lá xấu hơn thì bán cho cơ sở chiết xuất tinh dầu, làm dược liệu. Tất cả đều có giá trị kinh tế,” bà Hoa cho biết.
Dịp áp Tết, có ngày nhiều hộ xuất bán cả nghìn lá trầu, thu về 2–3 triệu đồng/ngày. Những tháng bình thường, thu nhập đạt khoảng 10–15 triệu đồng. Tuy nhiên, theo người dân, trầu không là loại cây “khó tính”, đòi hỏi sự tỉ mỉ trong từng khâu chăm sóc và thu hoạch.
“Chỉ hai vợ chồng tự hái lá để giao cho thương lái, không dám thuê thêm người vì hái trầu cần kỹ thuật, nếu làm không cẩn thận sẽ ảnh hưởng đến cây. Mỗi nhà đều có bí quyết riêng trong chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh,” bà Hoa chia sẻ.
Nhiệt độ lý tưởng để cây trầu sinh trưởng là từ 20–30 độ C. Vì vậy, nhiều hộ đã đầu tư trồng trong nhà lưới, chủ động tưới nước điều chỉnh nhiệt độ và độ ẩm nhằm hạn chế rủi ro thời tiết.
Bà Nguyễn Thị Diện 66 tuổi, (khối Kim Liên, trú phường Vinh Phú) cho biết, thời điểm này khách đặt hàng nhiều hơn trước.
“Buổi sáng tôi hái lá, chiều thương lái đến nhập. Công việc tuy vất vả nhưng hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều loại cây khác. Chi phí đầu tư không lớn, thu nhập lại ổn định quanh năm,” bà Diện nói.
Theo bà Diện, do ảnh hưởng của mưa bão trước đó, gia đình phải mất gần hai tháng để khắc phục thiệt hại, chăm sóc lại vườn mới có thể thu hoạch trở lại. Hiện khách chủ yếu đến mua trực tiếp tại vườn.
Trầu không Vinh Phú nổi tiếng bởi lá dày, vị cay nồng đặc trưng nên được thương lái ưa chuộng, tìm đến tận nơi thu mua và đưa đi tiêu thụ trong và ngoài tỉnh.
Bà Nguyễn Thị Hương Lê – Chủ tịch Hội Nông dân phường Vinh Phú cho biết, dù năm nay thời tiết mưa bão khắc nghiệt khiến một số diện tích bị hư hỏng, song những hộ đầu tư nhà lưới, hệ thống tưới hiện đại và có kinh nghiệm xử lý dịch bệnh vẫn duy trì được sản xuất ổn định.
“So với nhiều loại hoa màu khác, cây trầu không mang lại nguồn thu nhập bền vững, góp phần nâng cao đời sống cho người dân địa phương,” bà Lê nhấn mạnh.
Vào vụ Tết, người trồng trầu ở Vinh Phú lại tất bật “đếm lá tính tiền”, kỳ vọng một mùa xuân đủ đầy từ loại cây truyền thống đã gắn bó bao đời./.
