Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang bước vào giai đoạn đẩy mạnh thực chất, Bộ Công an vừa đưa ra một đề xuất đáng chú ý trong dự thảo Nghị quyết về phát triển công dân số đang lấy ý kiến rộng rãi. Theo đó, người dân thực hiện các thủ tục đăng ký, sang tên, di chuyển ô tô, xe máy trực tuyến thông qua ứng dụng VNeID có thể được giảm 10% thuế và lệ phí trước bạ, qua đó tạo thêm động lực tham gia dịch vụ công trực tuyến.
Bộ Công an xác định phát triển công dân số là nền tảng quan trọng để hình thành xã hội số và chính phủ số, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời cải thiện chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Trong hệ sinh thái này, VNeID được xem là “chìa khóa số” giúp thực hiện định danh, xác thực điện tử, tích hợp giấy tờ cá nhân và tiếp nhận thông tin chính thức từ các cơ quan quản lý.
Đến nay, cả nước đã kích hoạt hơn 65 triệu tài khoản VNeID. Ứng dụng này hiện tích hợp 6 nhóm giấy tờ thiết yếu, với khoảng 18,7 triệu giấy phép lái xe và 7 triệu đăng ký phương tiện được số hóa. Đây được xem là nền tảng quan trọng để thúc đẩy việc cung cấp và sử dụng dịch vụ công trực tuyến trên phạm vi toàn quốc.
Tuy nhiên, thực tế triển khai cho thấy khoảng cách giữa hạ tầng số và thói quen sử dụng của người dân vẫn còn khá lớn. Trong nửa đầu năm 2025, cả nước có 1.919 trên tổng số 6.061 thủ tục hành chính, tương đương 32%, được cung cấp theo hình thức toàn trình trực tuyến. Dù vậy, có tới 82% số thủ tục toàn trình này không phát sinh hồ sơ trực tuyến. Nguyên nhân chủ yếu được chỉ ra là kỹ năng số của người dân còn hạn chế, thói quen thực hiện thủ tục trên môi trường điện tử chưa thực sự hình thành.
Xuất phát từ thực tiễn đó, Bộ Công an xây dựng dự thảo Nghị quyết mới với mục tiêu tạo ra các cơ chế mang tính khuyến khích đủ mạnh để người dân thay đổi hành vi, chủ động tiếp cận và sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Quan điểm xuyên suốt của dự thảo là lấy người dân làm trung tâm, vừa đáp ứng yêu cầu quản lý của Nhà nước, vừa bảo đảm quyền lợi và sự thuận tiện cho người sử dụng dịch vụ số.
Một trong những nội dung trọng tâm của dự thảo là đề xuất áp dụng chính sách miễn, giảm phí và lệ phí đối với các thủ tục hành chính thực hiện trên môi trường số. Trong đó, đáng chú ý là đề xuất giảm 10% thuế và lệ phí trước bạ đối với các thủ tục liên quan đến ô tô, xe máy như đăng ký, sang tên, di chuyển phương tiện khi thực hiện thông qua ứng dụng VNeID. Hiện nay, mức thu đối với các thủ tục này đang dao động từ 0,5% đến 15% giá trị chuyển nhượng, nên việc giảm phí được kỳ vọng sẽ tạo sức hút đáng kể.
Không dừng lại ở lĩnh vực phương tiện giao thông, cơ quan soạn thảo còn đề xuất giảm 10% thuế thu nhập cá nhân và lệ phí trước bạ đối với các giao dịch chuyển nhượng bất động sản nếu thực hiện qua VNeID. Đây là nhóm thủ tục có giá trị lớn, thường phát sinh chi phí đáng kể, nên chính sách ưu đãi được kỳ vọng sẽ khuyến khích người dân lựa chọn kênh trực tuyến thay vì cách làm truyền thống.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng đưa ra đề xuất miễn hoàn toàn phí và lệ phí đối với 66 thủ tục hành chính cơ bản, thiết yếu khi người dân thực hiện trực tuyến. Các thủ tục này trải rộng trên nhiều lĩnh vực gắn liền với đời sống hằng ngày như đăng ký khai sinh, khai tử, kết hôn, cư trú; cấp lại giấy tờ xe, biển số; cấp, đổi giấy phép lái xe; cấp lại thẻ căn cước; hay cấp giấy phép xây dựng công trình.
Đối với các thủ tục có tính chất phức tạp, giá trị lớn, dự thảo đề xuất mức giảm 50% phí, lệ phí. Trong số này có các thủ tục như thẩm duyệt, nghiệm thu thiết kế phòng cháy chữa cháy, hiện có mức thu 500.000 đồng hoặc cấp, gia hạn giấy phép khai thác nước dưới đất với mức phí từ 3 đến 5 triệu đồng.
Theo Bộ Công an, việc triển khai các chính sách ưu đãi về phí và thuế không chỉ nhằm giảm chi phí trực tiếp cho người dân mà quan trọng hơn là từng bước hình thành thói quen sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Qua đó, quá trình xây dựng công dân số sẽ được thúc đẩy bền vững, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế số và xã hội số trong thời gian tới.
