Sau nhiều năm liên tiếp chịu áp lực từ biến động giá nhiên liệu và gánh nặng tài chính, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã ghi nhận bước ngoặt đáng chú ý trong năm 2025. Kết quả kinh doanh cho thấy doanh nghiệp không chỉ thoát khỏi giai đoạn khó khăn mà còn tạo ra mức lợi nhuận cao nhất trong nhiều năm trở lại đây, nhờ sự cộng hưởng của các yếu tố thị trường thuận lợi và những nỗ lực tối ưu vận hành nội bộ.
Theo báo cáo tài chính hợp nhất, doanh thu của EVN trong năm 2025 đạt 645.658 tỷ đồng, tăng 11,2% so với năm trước. Tuy nhiên, mức tăng trưởng doanh thu không phải yếu tố nổi bật nhất. Điều đáng chú ý là lợi nhuận sau thuế của tập đoàn đạt 51.881 tỷ đồng, cao gấp 6,3 lần năm 2024. Tại công ty mẹ, doanh thu đạt 535.220 tỷ đồng, tăng 11,5%, trong khi lợi nhuận sau thuế lên tới 39.762 tỷ đồng, gấp 7,6 lần cùng kỳ.
Kết quả khả quan này đã giúp EVN cải thiện đáng kể tình hình tài chính. Khoản lỗ lũy kế tại công ty mẹ giảm mạnh từ 45.374 tỷ đồng xuống còn 5.611 tỷ đồng. Đồng thời, tập đoàn cũng chính thức xóa toàn bộ lỗ lũy kế hợp nhất vào cuối năm 2025, tạo nền tảng thuận lợi hơn cho các kế hoạch đầu tư và phát triển trong giai đoạn tới.
Thủy điện tạo cú hích cho hiệu quả kinh doanh
Một trong những nhân tố quan trọng nhất đứng sau sự bứt phá về lợi nhuận của EVN là điều kiện thủy văn thuận lợi trong năm qua. Lượng nước về các hồ chứa dồi dào giúp tập đoàn tăng mạnh huy động thủy điện – loại hình nguồn điện có chi phí sản xuất thấp nhất trong hệ thống.
Sản lượng thủy điện năm 2025 đạt khoảng 105,7 tỷ kWh, tăng thêm 17,5 tỷ kWh so với năm trước và là mức cao nhất từ trước đến nay. Con số này vượt xa sản lượng khoảng 88,2 tỷ kWh của năm 2024 và khoảng 81 tỷ kWh của năm 2023, thời điểm điều kiện thời tiết không thuận lợi.
Việc gia tăng tỷ trọng nguồn điện giá rẻ đã giúp EVN giảm đáng kể chi phí sản xuất điện, từ đó cải thiện mạnh biên lợi nhuận. Biên lợi nhuận gộp hợp nhất tăng từ 8,5% trong năm 2024 lên 14,9% trong năm 2025. Riêng hoạt động bán điện cũng ghi nhận mức tăng từ 8% lên 14,55%.
Khoảng cách giữa tốc độ tăng doanh thu và tốc độ tăng lợi nhuận cho thấy rõ tác động của yếu tố này. Trong khi doanh thu chỉ tăng hơn 11%, lợi nhuận sau thuế lại tăng trên 530%, phản ánh việc EVN tạo ra nhiều giá trị hơn từ mỗi đơn vị điện năng bán ra nhờ cơ cấu nguồn điện thuận lợi.
Xu hướng cải thiện hiệu quả không chỉ xuất hiện ở công ty mẹ mà còn lan tỏa tới các đơn vị phát điện thành viên. GENCO 1 ghi nhận lợi nhuận sau thuế hơn 4.099 tỷ đồng, tăng mạnh so với mức 167,8 tỷ đồng của năm trước. GENCO 2 đạt 2.397 tỷ đồng lợi nhuận, gần gấp đôi năm 2024. Đáng chú ý nhất là GENCO 3 khi chuyển từ khoản lỗ 878 tỷ đồng sang mức lãi 3.732 tỷ đồng. Điểm chung của các đơn vị này là doanh thu không tăng quá mạnh, thậm chí GENCO 2 còn giảm doanh thu hơn 5%, nhưng lợi nhuận vẫn cải thiện đáng kể nhờ biên lợi nhuận tốt hơn.
Thách thức vẫn hiện hữu trong năm 2026
Bên cạnh lợi thế từ thủy điện, sự ổn định của giá nhiên liệu đầu vào cũng góp phần quan trọng giúp EVN giảm áp lực chi phí. Theo ông Nguyễn Đình Phước, Phó Tổng Giám đốc EVN, năm 2025 tập đoàn được hưởng lợi từ việc giá nhiên liệu không còn xuất hiện những đợt biến động bất thường như các năm trước, qua đó giúp kiểm soát chi phí phát điện hiệu quả hơn.
Song song với đó, EVN tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, thực hiện tiết kiệm chi phí thường xuyên, tối ưu hóa sử dụng vốn và nâng cao hiệu quả quản trị tài chính. Những nỗ lực này được phản ánh qua việc chi phí tăng chậm hơn doanh thu. Trong năm 2025, chi phí tài chính đạt 23.654 tỷ đồng, tăng 7,8%, thấp hơn mức tăng doanh thu. Riêng chi phí lãi vay chiếm khoảng 16.647 tỷ đồng.
Tuy nhiên, triển vọng duy trì mức lợi nhuận cao trong năm 2026 được dự báo sẽ đối mặt với nhiều thách thức hơn. Những diễn biến địa chính trị tại Trung Đông đang tạo áp lực tăng giá đối với các loại nhiên liệu như than, dầu và khí, làm gia tăng rủi ro chi phí đầu vào cho ngành điện.
Cùng với đó, các dự báo khí hậu cho thấy xác suất xuất hiện El Nino trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 9/2026 ở mức rất cao, dao động từ 82-98%. Nếu kịch bản này xảy ra, lượng nước về các hồ chứa có thể suy giảm, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng huy động thủy điện – nguồn điện mang lại lợi thế chi phí lớn nhất cho EVN trong năm vừa qua.
Trong bối cảnh nhu cầu điện của nền kinh tế tiếp tục tăng nhanh, tập đoàn còn phải đối mặt với áp lực đầu tư nguồn điện và lưới điện quy mô lớn nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Sau khi cơ bản vượt qua giai đoạn khó khăn về tài chính, thách thức lớn nhất với EVN không chỉ nằm ở việc duy trì lợi nhuận, mà còn là khả năng cân bằng giữa yêu cầu đầu tư dài hạn, bảo đảm cung ứng điện và giữ vững hiệu quả tài chính trong những năm tới.
