Bộ Tài chính phản hồi kiến nghị về thuế hộ kinh doanh
Những phản ánh của cử tri TP Đà Nẵng về mức thuế và thủ tục hành chính đối với hộ kinh doanh vừa được Bộ Tài chính chính thức trả lời. Trong văn bản phản hồi, cơ quan này cho biết nhiều quy định về thuế thu nhập cá nhân (TNCN), thuế giá trị gia tăng (GTGT) và quản lý thuế đã được điều chỉnh theo hướng hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh cũng như doanh nghiệp quy mô nhỏ.
Theo kiến nghị của cử tri, không ít hộ kinh doanh nhỏ lẻ vẫn gặp khó khi thực hiện nghĩa vụ thuế do quy định kê khai, hóa đơn và chứng từ còn phức tạp. Đáng chú ý, trong một số trường hợp, mức thuế được cho là chưa phản ánh đúng doanh thu thực tế, khiến nhiều cơ sở buộc phải thu hẹp hoạt động hoặc tạm dừng kinh doanh.
Từ thực tế đó, cử tri đề nghị Bộ Tài chính nghiên cứu điều chỉnh chính sách thuế phù hợp hơn với điều kiện hoạt động của hộ kinh doanh, đồng thời tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính và bố trí đầu mối hỗ trợ người dân thực hiện nghĩa vụ thuế tại trụ sở UBND xã, phường.
Phản hồi nội dung này, Bộ Tài chính cho biết khung chính sách thuế hiện hành đã được thiết kế theo hướng tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người kinh doanh, trong đó nổi bật là việc nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế và bổ sung phương pháp tính thuế dựa trên thu nhập thực tế.
Phân tầng chính sách theo quy mô doanh thu, đẩy mạnh số hóa thủ tục
Theo Bộ Tài chính, Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, Luật số 09/2026/QH16 sửa đổi bốn luật thuế cùng Nghị định số 141/2026/NĐ-CP của Chính phủ đã nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế TNCN đối với cá nhân kinh doanh lên 1 tỷ đồng/năm. Đồng thời, pháp luật cũng bổ sung phương pháp tính thuế dựa trên phần thu nhập thực tế, được xác định bằng doanh thu trừ chi phí.
Đối với cá nhân kinh doanh có doanh thu từ trên 1 tỷ đồng đến 3 tỷ đồng mỗi năm, người nộp thuế được quyền lựa chọn giữa hai phương pháp tính. Phương án thứ nhất là áp dụng thuế suất 15% trên thu nhập. Phương án còn lại là tính theo tỷ lệ trên doanh thu với các mức 0,5%, 1%, 1,5%, 2% hoặc 5% tùy lĩnh vực kinh doanh. Nếu lựa chọn cách tính theo tỷ lệ doanh thu, phần doanh thu tính thuế chỉ được xác định đối với khoản vượt trên 1 tỷ đồng mỗi năm. Trong khi đó, nhóm cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng sẽ áp dụng thuế suất 17% trên thu nhập. Với trường hợp doanh thu vượt 50 tỷ đồng/năm, thuế suất được áp dụng là 20%.
Theo Bộ Tài chính, các mức thuế suất này được xây dựng tương đồng với chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp đang áp dụng đối với doanh nghiệp có quy mô doanh thu tương ứng, nhằm bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật về thuế.
Ở lĩnh vực thuế GTGT, cơ quan này cho biết Luật số 149/2025/QH15, Luật số 09/2026/QH16 và Nghị định số 141/2026/NĐ-CP quy định từ ngày 1/1/2026, hàng hóa và dịch vụ của hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống thuộc diện không chịu thuế GTGT.
Bộ Tài chính nhấn mạnh các chính sách hiện hành đã phân loại rõ giữa hộ kinh doanh quy mô nhỏ và quy mô lớn hơn. Việc phân tầng này nhằm bảo đảm nguyên tắc dễ thực hiện, giảm chi phí tuân thủ, giảm tần suất kê khai và đơn giản hóa biểu mẫu dành cho người nộp thuế.
Song song với điều chỉnh chính sách, ngành Thuế cũng tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý. Hiện các dịch vụ điện tử dành cho hộ và cá nhân kinh doanh đã được triển khai trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, Hệ thống thông tin quản lý thuế và ứng dụng eTax Mobile với các chức năng riêng phù hợp từng nhóm đối tượng.
Liên quan đến đề xuất tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, Bộ Tài chính cho biết đang rà soát để cắt giảm thành phần hồ sơ, mở rộng dịch vụ công trực tuyến, tăng cường kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước, đồng thời loại bỏ yêu cầu người dân phải cung cấp lại những thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia. Việc áp dụng quản lý rủi ro cũng được triển khai nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ.
Theo thống kê của Bộ Tài chính, số lượng thủ tục hành chính về thuế đã giảm từ 235 thủ tục xuống còn 137 thủ tục, tương ứng mức cắt giảm khoảng 42%. Chi phí tuân thủ thủ tục hành chính giảm khoảng 4,4 nghìn tỷ đồng, tương đương khoảng 51% so với năm 2024, trong khi tổng thời gian giải quyết thủ tục cũng giảm khoảng 481 ngày, tương ứng 27%.
Hiện nay, 100% thủ tục hành chính thuế đã được thực hiện trên môi trường điện tử và kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia, đặc biệt là Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Theo Bộ Tài chính, từ ngày 1/7/2026, khi hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về thuế đồng bộ có hiệu lực, quá trình cải cách sẽ tiếp tục được đẩy mạnh với mục tiêu đơn giản hóa hồ sơ, mở rộng dịch vụ công trực tuyến và rút ngắn hơn nữa thời gian giải quyết.
Đối với đề xuất bố trí công chức thuế thường trực tại UBND cấp xã, phường để hỗ trợ người dân, Bộ Tài chính cho biết ngành Thuế đã cử cán bộ làm việc tại Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh và cấp xã để tiếp nhận, trả kết quả thủ tục. Tuy nhiên, do toàn bộ thủ tục thuế hiện đã được cung cấp trực tuyến và tích hợp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, nhu cầu nộp hồ sơ trực tiếp giảm mạnh. Thực tế hiện có 14 cơ quan thuế cấp tỉnh, thành phố không phát sinh hồ sơ tiếp nhận tại Trung tâm Phục vụ hành chính công.
Bộ Tài chính cũng cho biết, nếu bố trí công chức thuế làm việc thường trực tại tất cả các trung tâm hành chính công cấp tỉnh và cấp xã sẽ cần tối thiểu 3.321 công chức, tạo áp lực lớn về nhân sự trong bối cảnh bộ máy đang được tinh gọn. Vì vậy, để bảo đảm hoạt động không bị gián đoạn, cơ quan thuế đã thực hiện cơ chế ủy quyền cho cán bộ, viên chức của Trung tâm Phục vụ hành chính công tiếp nhận hồ sơ thủ tục hành chính về thuế theo quy định.
