Từ những chuồng bò nhỏ lẻ đến vùng nguyên liệu sữa ven sông
Nhắc đến chăn nuôi bò sữa ở miền Bắc, nhiều người thường nghĩ ngay đến vùng Ba Vì – nơi được xem là “thủ phủ bò sữa” của khu vực. Tuy nhiên, những năm gần đây, cùng với sự phát triển của các doanh nghiệp chế biến sữa và nhu cầu tiêu thụ ngày càng tăng, khu vực giáp ranh giữa Ba Vì và Phú Thọ đã hình thành thêm một vùng chăn nuôi bò sữa mới, trong đó xã Vĩnh Phú là một trong những địa bàn tiêu biểu.
Với lợi thế về địa hình, khí hậu và nguồn thức ăn phong phú từ các bãi đất ven sông, người dân nơi đây sớm tiếp cận và phát triển mô hình chăn nuôi bò sữa. Ban đầu chỉ là những đàn bò vài con nuôi theo hình thức hộ gia đình, nhưng theo thời gian, nhiều hộ đã mạnh dạn đầu tư mở rộng quy mô, từng bước hình thành vùng cung cấp sữa tươi cho các doanh nghiệp chế biến.
Gia đình anh Đặng Quang Cường, ở thôn An Lão, là một trong những hộ gắn bó lâu năm với nghề này. Hơn mười năm trước, khi bắt đầu nuôi bò sữa, anh cũng chỉ nuôi vài con theo kiểu “lấy công làm lãi”. Nhưng nhờ kiên trì học hỏi kinh nghiệm và tích lũy dần vốn liếng, đến nay đàn bò của gia đình đã phát triển ổn định với cả bò sinh sản và bò khai thác sữa.
Hiện gia đình anh có hơn chục chú bò trong chuồng, trong đó có 7 con bò đang cho sữa, mỗi ngày cung cấp khoảng 1 tạ sữa tươi. Sữa được thu hoạch hai lần vào buổi sáng và buổi chiều, sau đó được các doanh nghiệp thu mua trực tiếp.
“Nuôi bò sữa phải làm việc theo giờ giấc rất nghiêm. Sáng vắt sữa một lần, chiều lại vắt thêm lần nữa. Từ việc cho ăn, vệ sinh chuồng trại đến chăm sóc sức khỏe đàn bò đều phải đúng quy trình”, anh Cường chia sẻ.
Theo anh, giá sữa hiện nay dao động khoảng 13.000 đến hơn 15.000 đồng mỗi lít tùy theo chất lượng. Với sản lượng khoảng 100 lít sữa mỗi ngày, gia đình anh có nguồn thu khoảng 2–3 triệu đồng mỗi ngày.
Theo anh Cường, để những chú bò có thể cho sản lượng sữa tốt đòi hỏi công tác chăm sóc phải cẩn thận, tỉ mỉ, từ việc cho ăn đến việc chăm sóc sức khoẻ cho bò.
Gian nan nhưng bền bỉ – nghề nuôi bò sữa nuôi lớn nhiều thế hệ
Chăn nuôi bò sữa không phải là công việc nhẹ nhàng. Người nuôi phải gắn bó với chuồng trại gần như quanh năm, từ việc chuẩn bị thức ăn, vệ sinh chuồng trại đến theo dõi sức khỏe đàn bò.
Theo anh Cường, bò sữa là loại vật nuôi khá nhạy cảm với bệnh tật. Vì vậy người chăn nuôi phải thường xuyên theo dõi và tiêm phòng đầy đủ.
Thức ăn cho bò chủ yếu là cỏ voi trồng tại địa phương, kết hợp với các phụ phẩm nông nghiệp như thân ngô, bã sắn, cám… Vào mùa hè khi cỏ phát triển nhanh, người dân thường ủ chua thức ăn để dự trữ cho mùa đông.
Một khó khăn khác, yếu tố cực kỳ quan trọng để đạt được chất lượng sữa theo yêu cầu của doanh nghiệp thu mua, đó chính là các bước chuẩn bị cho việc vắt sữa bò. Hằng ngày, trước giờ vắt anh và gia đình phải chuẩn bị kỹ lưỡng các khâu. Đặc biệt, việc vệ sinh chuồng trại, vệ sinh cho bò để đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm cho từng dòng sữa được vắt ra. “Để đảm bảo vệ sinh, hằng ngày gia đình tôi đều phải nấu nhiều nồi nước nóng, sau đó để ấm rồi tiến hành vệ sinh thật sạch”, anh Cường cho hay.
Công tác vệ sinh cho đàn bò trước khi vắt sữa là cực kỳ quan trọng, quyết định chất lượng của dòng sữa được vắt ra.
Dù phải làm việc đều đặn mỗi ngày và ít có thời gian nghỉ ngơi, nhưng theo nhiều nông dân, nghề nuôi bò sữa vẫn mang lại thu nhập ổn định hơn nhiều nghề nông khác.
“Nuôi bò sữa cũng vất vả nhưng có thu nhập đều. Nhờ nghề này mà gia đình tôi nuôi được các con ăn học, trưởng thành, cả 2 đứa con của tôi đều đã tốt nghiệp đại học từ thu nhập của gia đình từ chính công việc này”, anh Cường chia sẻ.
Cũng theo anh Cường, không chỉ gia đình anh mà tại địa phương, nhiều gia đình đã nuôi con trưởng thành, học đại học từ nguồn thu của những đàn bò sữa. Những dòng sữa trắng vì thế không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn trở thành nguồn lực giúp nhiều gia đình nông thôn đầu tư cho giáo dục và tương lai của con cái.
