Đề xuất điều chỉnh chính sách thuế đất theo Luật Đất đai 2024
Việc sửa đổi, bổ sung Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp đang được đẩy nhanh nhằm bảo đảm sự thống nhất của hệ thống pháp luật sau khi nhiều đạo luật mới có hiệu lực. Tại cuộc họp Hội đồng thẩm định diễn ra ngày 22/7, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú chủ trì cùng sự tham dự của Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn, các cơ quan đã thảo luận nhiều nội dung quan trọng liên quan đến chính sách thuế đất và thuế thu nhập doanh nghiệp.
Theo cơ quan chủ trì soạn thảo là Bộ Tài chính, dự thảo luật được xây dựng với ba điều, tập trung sửa đổi các quy định để đồng bộ với Luật Đất đai năm 2024, Luật Quản lý thuế năm 2025, Luật Viên chức năm 2025 cũng như mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Bên cạnh việc bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, dự thảo còn hướng đến tháo gỡ những bất cập phát sinh trong thực tiễn, giảm thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý thuế.
Một trong những nội dung đáng chú ý là việc điều chỉnh các quy định về đối tượng chịu thuế và không chịu thuế theo hệ thống phân loại đất mới của Luật Đất đai năm 2024. Theo đó, dự thảo bổ sung thêm một số loại đất thuộc diện chịu thuế như đất cụm công nghiệp, đất thương mại, dịch vụ, đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp và đất phục vụ hoạt động khoáng sản.
Ở chiều ngược lại, phạm vi các loại đất không chịu thuế cũng được cập nhật theo hướng mở rộng. Nhiều loại đất phục vụ lợi ích công cộng được đề xuất đưa ra khỏi diện chịu thuế như đất công trình cấp nước, thoát nước, phòng chống thiên tai, xử lý chất thải, công trình năng lượng, chiếu sáng công cộng, hạ tầng bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin, chợ dân sinh, khu vui chơi, giải trí công cộng, khu sinh hoạt cộng đồng và đất xây dựng công trình sự nghiệp. Đồng thời, các quy định liên quan đến đất tôn giáo, tín ngưỡng, nghĩa trang, nhà tang lễ, cơ sở hỏa táng, đất có mặt nước chuyên dùng, đất xây dựng trụ sở cơ quan cũng được rà soát, điều chỉnh để thống nhất với quy định mới.
Đơn giản hóa thủ tục, bổ sung ưu đãi cho giáo dục và khoa học công nghệ
Không chỉ sửa đổi phạm vi áp dụng thuế, dự thảo còn hướng tới cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế sử dụng đất phi nông nghiệp. Quy định về đăng ký, kê khai, tính và nộp thuế được điều chỉnh phù hợp với hệ thống quản lý thuế hiện hành và mô hình tổ chức bộ máy mới. Một số nội dung đã được quy định tại Luật Quản lý thuế sẽ được lược bỏ để tránh chồng chéo.
Đáng chú ý, cơ quan soạn thảo đề xuất giao cơ quan thuế khai thác dữ liệu từ hệ thống thông tin quản lý thuế nhằm hỗ trợ người dân xác định nghĩa vụ tài chính, đồng thời bổ sung nguyên tắc xác định hạn mức đất ở trong trường hợp người sử dụng có một hoặc nhiều thửa đất, góp phần tăng tính minh bạch và tạo thuận lợi trong quá trình thực hiện.
Dự thảo cũng bổ sung chính sách miễn thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với phần diện tích đất được sử dụng cho mục đích giáo dục, đào tạo tại các cơ sở giáo dục. Tuy nhiên, chính sách này chỉ áp dụng đối với diện tích phục vụ hoạt động giáo dục, không mở rộng cho phần diện tích được sử dụng vào mục đích kinh doanh, thương mại hoặc dịch vụ.
Đối với Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, nhiều chính sách ưu đãi mới cũng được đề xuất. Theo đó, tổ chức khoa học và công nghệ công lập, cơ sở giáo dục đại học công lập, cơ sở giáo dục công lập và cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận sẽ thuộc diện được xem xét miễn thuế theo quy định mới.
Các khoản thu nhập dự kiến được miễn thuế bao gồm nguồn thu từ hoạt động giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, dịch vụ hỗ trợ giáo dục, lãi tiền gửi ngân hàng và kinh phí do Nhà nước đặt hàng hoặc giao nhiệm vụ. Trong khi đó, các khoản thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh khác vẫn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế theo quy định hiện hành. Riêng đối với cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận, nếu thực hiện rút vốn hoặc chia lợi tức thì phải hoàn trả toàn bộ số thuế đã được miễn cùng các khoản phát sinh theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
Phát biểu kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú nhấn mạnh việc sửa đổi hai đạo luật là yêu cầu cần thiết nhằm thể chế hóa đầy đủ Nghị quyết số 71 về chính sách thuế. Tuy nhiên, ông đề nghị cơ quan chủ trì tiếp tục rà soát để xác định rõ phạm vi sửa đổi, chỉ tập trung vào những nội dung cấp bách và hoàn thiện hồ sơ theo hướng ngắn gọn, trọng tâm.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú, dự thảo cần tiếp tục được nghiên cứu để bảo đảm thống nhất với Luật Đất đai và các nghị quyết của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 71, Nghị quyết số 66 cùng các kết luận có liên quan. Bên cạnh đó, cơ quan soạn thảo phải đánh giá kỹ tính khả thi của các quy định, nhất là việc phân biệt đất sử dụng cho mục đích kinh doanh với đất không kinh doanh, xử lý các tình huống phát sinh trong thực tiễn và làm rõ phương án khai thác, kết nối cơ sở dữ liệu đất đai phục vụ công tác quản lý thuế, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính.
