Chi phí nhiên liệu tăng sốc, giá vé máy bay nội địa bị đẩy lên 15-20%

Thị trường hàng không Việt Nam đang chứng kiến một làn sóng biến động đáng kể khi chi phí nhiên liệu leo thang mạnh, kéo theo giá vé máy bay nội địa tăng trung bình 15-20%. Diễn biến này được Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) ghi nhận trong báo cáo thường niên năm 2025 vừa công bố, trong bối cảnh ngành hàng không toàn cầu bước vào giai đoạn nhiều bất ổn về nguồn cung nhiên liệu bay.

Theo ACV, nguyên nhân trực tiếp đến từ khủng hoảng nhiên liệu Jet A1, khi xung đột tại khu vực Trung Đông làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu. Giá nhiên liệu vì thế tăng vọt, có thời điểm mức phụ thu liên quan đạt tới 39,6 USD mỗi thùng, cao gấp hàng chục lần so với trước đây. Trong khi đó, năng lực tự chủ nguồn cung trong nước còn hạn chế, mới chỉ đáp ứng khoảng 20% nhu cầu, phần lớn vẫn phải phụ thuộc nhập khẩu từ các thị trường đang thắt chặt xuất khẩu như Trung Quốc, Thái Lan và Hàn Quốc.

Sự thiếu hụt này khiến các hãng hàng không không còn nhiều lựa chọn ngoài việc điều chỉnh chiến lược vận hành để thích ứng với chi phí đầu vào tăng cao. Trên bình diện quốc tế, nhiều hãng đã buộc phải thu hẹp quy mô khai thác trong các quý II và III/2026, đồng thời tái cấu trúc mạng đường bay, áp dụng phụ phí nhiên liệu dao động từ 20 đến 200 USD cho mỗi vé tùy chặng bay.

Tại Việt Nam, các hãng hàng không cũng nhanh chóng điều chỉnh hoạt động theo hướng tập trung vào các đường bay trục chính như Hà Nội, Đà Nẵng và TP HCM, đồng thời ưu tiên khai thác các tuyến quốc tế mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn. Việc tối ưu hệ số ghế, dồn chuyến bay và thậm chí tạm dừng khai thác khung giờ đêm từ 0h đến 5h sáng đã trở thành giải pháp phổ biến nhằm tiết giảm chi phí vận hành.

Những điều chỉnh này đang tạo ra tác động rõ rệt đến hoạt động của hệ thống cảng hàng không do ACV quản lý. Đơn vị cho biết số lượt cất, hạ cánh có xu hướng giảm do các hãng cắt giảm tần suất khai thác. Đồng thời, việc đóng các dải vé giá rẻ khiến mặt bằng giá vé nội địa bị đẩy lên cao, kéo theo mức tăng trung bình khoảng 15-20% so với trước đây.

Sự gia tăng giá vé không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến hành khách mà còn tác động ngược trở lại nhu cầu di chuyển bằng đường hàng không, đặc biệt ở phân khúc du lịch nghỉ dưỡng vốn nhạy cảm về giá. Nhiều chuyên gia trong ngành nhận định xu hướng này có thể khiến thị trường nội địa chững lại trong ngắn hạn nếu chi phí tiếp tục duy trì ở mức cao.

Trong bối cảnh đó, Cục Hàng không Việt Nam cũng đã đề xuất xem xét áp dụng phụ phí nhiên liệu cho các chuyến bay nội địa nhằm hỗ trợ doanh nghiệp duy trì hoạt động. Đây được coi là giải pháp tình thế khi chi phí nhiên liệu tăng nhanh nhưng các chính sách hỗ trợ hiện tại mới chỉ bù đắp được một phần nhỏ áp lực tài chính cho các hãng bay.

Trên phạm vi khu vực, dữ liệu của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) cho thấy giá nhiên liệu bay tại châu Á - Thái Bình Dương trong trung tuần tháng 4 đã vượt mức 207 USD mỗi thùng, cao hơn mặt bằng chung toàn cầu khoảng 23 USD và cao gấp 2,4 lần so với mức trung bình năm 2025. Điều này phản ánh rõ áp lực chi phí đang gia tăng trên toàn chuỗi cung ứng hàng không.

Tác động của biến động giá nhiên liệu đã được các hãng bay lớn tại Việt Nam ghi nhận cụ thể. Vietnam Airlines ước tính chi phí phát sinh trong cả năm có thể dao động từ 11.000 đến 27.000 tỷ đồng, trong khi Vietjet cho biết riêng tháng 4, chi phí nhiên liệu của hãng đã tăng thêm khoảng 24 triệu USD khi giá Jet A1 chạm ngưỡng 195 USD mỗi thùng.

Không chỉ chịu áp lực từ nhiên liệu, ACV cũng cho rằng ngành hàng không đang đối diện thêm nhiều rủi ro khác như biến động tỷ giá và lãi suất, khiến hiệu quả khai thác bị ảnh hưởng đáng kể. Đây là những yếu tố khiến bài toán tài chính của các doanh nghiệp trong ngành ngày càng trở nên phức tạp hơn.

Dù vậy, ACV vẫn ghi nhận kết quả kinh doanh khả quan trong năm 2025 với doanh thu đạt hơn 25.530 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế đạt 13.472 tỷ đồng, tăng lần lượt 12% và 6% so với năm trước. Lượng hành khách qua hệ thống cảng hàng không cũng đạt 120,3 triệu lượt, trong đó khách quốc tế tăng mạnh lên 47,1 triệu lượt.

Ở góc độ chiến lược dài hạn, ACV tiếp tục đặt trọng tâm vào dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Doanh nghiệp kỳ vọng hoàn thành xây dựng vào quý III/2026 và đưa vào khai thác thương mại trong quý IV cùng năm. Đồng thời, ACV đã hợp tác với liên danh Incheon Airport để hỗ trợ công tác thử nghiệm, chuyển giao khai thác và dự báo sản lượng.

Tuy nhiên, tiến độ dự án vẫn đối mặt không ít thách thức khi ACV mới đây báo cáo thiếu hụt gần 6.000 lao động phục vụ thi công, làm dấy lên nguy cơ chậm tiến độ so với kế hoạch đề ra. Trong bối cảnh đó, bài toán nhân lực cùng áp lực chi phí tiếp tục là những vấn đề lớn mà ngành hàng không phải giải quyết trong thời gian tới.