Xuất nhập khẩu khởi động năm 2026 giảm tốc, nhập siêu quay trở lại

Bước sang những ngày đầu tiên của năm 2026, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam ghi nhận dấu hiệu chững lại sau giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ trong năm trước. Theo số liệu do Cục Hải quan công bố chiều 20/1, trong nửa đầu tháng 1/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước đạt hơn 39,3 tỷ USD. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 18 tỷ USD, còn nhập khẩu lên tới 21,3 tỷ USD, khiến cán cân thương mại thâm hụt 3,3 tỷ USD.

So với nửa cuối tháng 12/2025, quy mô thương mại trong kỳ đầu tháng 1/2026 giảm đáng kể. Riêng xuất khẩu sụt giảm mạnh tới 24,2%, phản ánh sự điều chỉnh mang tính thời vụ sau giai đoạn cao điểm cuối năm cũng như những biến động nhất định của thị trường quốc tế. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trong kỳ này giảm 14,7% so với kỳ trước.

Xét về cơ cấu hàng hóa xuất khẩu, các nhóm ngành công nghệ và công nghiệp chế biến tiếp tục giữ vai trò chủ lực. Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện dẫn đầu với giá trị hơn 4,2 tỷ USD. Theo sau là máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng đạt 2,1 tỷ USD; điện thoại các loại và linh kiện đạt khoảng 2 tỷ USD. Ngành dệt may, một trong những trụ cột truyền thống của xuất khẩu Việt Nam mang về 1,4 tỷ USD trong nửa đầu tháng 1.

Bên cạnh đó, nhiều nhóm hàng xuất khẩu quan trọng khác cũng duy trì kim ngạch đáng kể, dù chưa tạo được đột phá trong bối cảnh chung. Giày dép các loại đạt 923 triệu USD; cà phê ghi nhận 433 triệu USD; thủy sản đạt khoảng 417 triệu USD. Những con số này cho thấy xuất khẩu nông sản và hàng tiêu dùng vẫn giữ được nhịp độ ổn định, song chưa đủ bù đắp cho sự suy giảm của các nhóm hàng có giá trị lớn.

Ở chiều nhập khẩu, tổng kim ngạch đạt 21,3 tỷ USD, giảm 4,7% so với nửa cuối tháng 12/2025. Cơ cấu nhập khẩu tiếp tục phản ánh đặc trưng của nền kinh tế sản xuất - xuất khẩu, khi phần lớn là nguyên liệu đầu vào và máy móc phục vụ sản xuất trong nước.

Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt gần 8 tỷ USD, chiếm tỷ trọng lớn nhất. Máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng đạt 2,8 tỷ USD. Ngoài ra, các nhóm nguyên liệu cơ bản như vải các loại (597 triệu USD), chất dẻo nguyên liệu (542 triệu USD), sắt thép các loại (511 triệu USD) cũng ghi nhận kim ngạch đáng kể.

Một điểm nổi bật trong bức tranh thương mại nửa đầu tháng 1/2026 là vai trò tiếp tục áp đảo của khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Trong 15 ngày đầu năm, khối FDI đóng góp hơn 14 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu, chiếm khoảng 77,7% tổng giá trị xuất khẩu của cả nước.

Ở chiều nhập khẩu, doanh nghiệp FDI đạt 15,3 tỷ USD, tương đương 71,9% tổng kim ngạch nhập khẩu. Điều này cho thấy khu vực FDI vẫn là động lực chính của hoạt động thương mại, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của doanh nghiệp trong nước.

Nhìn lại năm 2025, xuất nhập khẩu Việt Nam đã khép lại với kết quả vượt kỳ vọng. Tổng kim ngạch đạt trên 930 tỷ USD, tăng thêm 143 tỷ USD so với năm 2024. Riêng xuất khẩu cán mốc hơn 475 tỷ USD, tăng gần 70 tỷ USD so với mức 405,9 tỷ USD của năm trước đó. Nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực tiếp tục giữ vị trí cao trên thị trường thế giới, góp phần đưa cán cân thương mại năm 2025 đạt mức xuất siêu trên 20 tỷ USD.

Bước sang năm 2026, dù khởi đầu còn trầm lắng, xuất khẩu Việt Nam vẫn được kỳ vọng lấy lại đà tăng trưởng trong các quý tiếp theo. Mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu cả năm được đặt ở mức 8%, với động lực chủ yếu đến từ các nhóm hàng điện tử như máy tính, điện thoại, linh kiện; máy móc, thiết bị, phụ tùng; cùng các ngành sử dụng nhiều lao động như dệt may, giày dép. Việc duy trì ổn định chuỗi cung ứng, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị gia tăng sẽ là yếu tố then chốt để hiện thực hóa mục tiêu này trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động.